CSM Cantiga 5 Lyrics: Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer
Manuscripts
[E] 5: viewExternal link to Greg Lindahl's
Cantigas de Santa Maria website.; [T] 15; [To] 19: view p1External link to Greg Lindahl's
Cantigas de Santa Maria website. view p2External link to Greg Lindahl's
Cantigas de Santa Maria website..
Cantigas de Santa Maria website.; [T] 15; [To] 19: view p1External link to Greg Lindahl's
Cantigas de Santa Maria website. view p2External link to Greg Lindahl's
Cantigas de Santa Maria website..
Esta é como Santa María ajudou a Emperadriz de Roma a sofrê-las grandes coitas per que passou.
| Line | Refrain | Metrics | |
| 1 | Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer, | 13 A | |
| 2 | Santa María deve sempr' ante si põer. | 13 A | |
| Stanza I | |||
| 3 | E desto vos quér' éu óra contar, segund' a letra diz, | 16 b | |
| 4 | un mui gran miragre que fazer quis pola Emperadriz | 16 b | |
| 5 | de Roma, segund' éu contar oí, per nome Beatriz, | 16 b | |
| 6 | Santa María, a Madre de Déus, ond' este cantar fiz, | 16 b | |
| 7 | que a guardou do mundo, que lle foi mal joíz, | 13 b | |
| 8 | e do démo que, por tentar, a cuidou vencer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza II | |||
| 9 | Esta dona, de que vos disse ja, foi dun Emperador | 16 b | |
| 10 | mollér; mas pero del nome non sei, foi de Roma sennor | 16 b | |
| 11 | e, per quant' éu de séu feit' aprendí, foi de mui gran valor. | 16 b | |
| 12 | Mas a dona tant' éra fremosa, que foi das bélas flor | 16 b | |
| 13 | e servidor de Déus e de sa lei amador, | 13 b | |
| 14 | e soube Santa María mais d' al ben querer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza III | |||
| 15 | Aquest' Emperador a sa mollér quería mui gran ben, | 16 b | |
| 16 | e ela outrossí a el amava mais que outra ren; | 16 b | |
| 17 | mas por servir Déus o Emperador, com' óme de bon sen, | 16 b | |
| 18 | cruzou-s' e passou o mar e foi roméu a Jerusalên. | 16 b | |
| 19 | Mas, quando moveu de Roma por passar alên, | 13 b | |
| 20 | leixou séu irmão e fez i gran séu prazer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza IV | |||
| 21 | Quando s' ouv' a ir o Emperador, aquel irmão séu, | 16 b | |
| 22 | de que vos ja diss', a sa mollér a Emperadriz o déu, | 16 b | |
| 23 | dizend': “Este méu irmão receb' oi mais por fillo méu, | 16 b | |
| 24 | e vós seede-ll' en logar de madre porên, vos rógu' éu, | 16 b | |
| 25 | e de o castigardes ben non vos seja gréu; | 13 b | |
| 26 | en esto me podedes mui grand' amor fazer.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza V | |||
| 27 | Depoi-lo Emperador se foi. A mui pouca de sazôn | 16 b | |
| 28 | catou séu irmão a sa mollér e namorou-s' entôn | 16 b | |
| 29 | dela, e disse-lle que a amava mui de coraçôn; | 16 b | |
| 30 | mai-la santa dona, quando ll' oiu dizer tal traïçôn, | 16 b | |
| 31 | en ũa torre o meteu en mui gran prijôn, | 13 b | |
| 32 | jurando muito que o faría i morrer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza VI | |||
| 33 | O Emperador dous anos e meio en Acre morou | 16 b | |
| 34 | e tod' a térra de Jerussalên muitas vezes andou; | 16 b | |
| 35 | e pois que tod' est' ouve feito, pera Roma se tornou; | 16 b | |
| 36 | mas ante que d' Ultramar se partisse, mandad' envïou | 16 b | |
| 37 | a sa mollér, e ela lógo soltar mandou | 13 b | |
| 38 | o séu irmão mui falsso, que a foi traer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza VII | |||
| 39 | Quando o irmão do Emperador de prijôn saiu, | 16 b | |
| 40 | barva non fez nen cercẽou cabelos, e mal se vestiu; | 16 b | |
| 41 | a séu irmão foi e da Emperadriz non s' espediu; | 16 b | |
| 42 | mas o Emperador, quando o atán mal parado viu, | 16 b | |
| 43 | preguntou-lli que fora, e el lle recodiu: | 13 b | |
| 44 | “En poridade vos quér' éu aquesto dizer.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza VIII | |||
| 45 | Quando foron ambos a ũa parte, fillou-s' a chorar | 16 b | |
| 46 | o irmão do Emperador e muito xe lle queixar | 16 b | |
| 47 | de sa mollér, que, porque non quiséra con ela errar, | 16 b | |
| 48 | que o fezéra porende tan tóst' en un cárcer deitar. | 16 b | |
| 49 | Quand' o Emperador oiu, ouv' ên tal pesar, | 13 b | |
| 50 | que se leixou do palafrên en térra caer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza IX | |||
| 51 | Quand' o Emperador de térra s' ergeu, lógo, sen mentir, | 16 b | |
| 52 | cavalgou e quanto mais pod' a Roma começou de s' ir; | 16 b | |
| 53 | e a pouca d' óra viu a Emperadriz a si vĩir, | 16 b | |
| 54 | e lógo que a viu, mui sannudo a ela leixou-s' ir | 16 b | |
| 55 | e déu-lle gran punnada no rostro, sen falir, | 13 b | |
| 56 | e mandou-a matar sen a verdade saber. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza X | |||
| 57 | Dous monteiros, a que esto mandou, fillárona des i | 16 b | |
| 58 | e rastrand' a un monte a levaron mui préto dalí; | 16 b | |
| 59 | e quando a no monte tevéron, falaron ontre si | 16 b | |
| 60 | que jouvéssen con ela per força, segund' éu aprendí. | 16 b | |
| 61 | Mas ela chamando Santa María, lógu' i | 13 b | |
| 62 | chegou un Conde, que lla foi das mãos toller. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XI | |||
| 63 | O Conde, poi-la livrou dos vilãos, disse-lle: “Sennér, | 16 b | |
| 64 | dizede-m' óra quen sodes ou dond'.” Ela respôs: “Mollér | 16 b | |
| 65 | sõo mui póbr' e coitada, e de vósso ben ei mestér.” | 16 b | |
| 66 | “Par Déus”, diss' el Conde, “aqueste rógo farei volontér, | 16 b | |
| 67 | ca mia companneira tal come vós muito quér | 13 b | |
| 68 | que crïedes nósso fill' e facedes crecer.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XII | |||
| 69 | Pois que o Cond' aquesto diss', entôn atán tóste, sen al, | 16 b | |
| 70 | a levou consigo aa Condessa e disse-ll' atal: | 16 b | |
| 71 | “Aquesta mollér pera crïar nósso fillo muito val, | 16 b | |
| 72 | ca vejo-a mui fremosa, demais, semella-me sen mal; | 16 b | |
| 73 | e porên tenno que seja contra nós leal, | 13 b | |
| 74 | e metamos-lle des oi mais o moç' en poder.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XIII | |||
| 75 | Pois que a santa dona o fillo do Conde recebeu, | 16 b | |
| 76 | de o crïar muit' apóst' e mui ben muito se trameteu; | 16 b | |
| 77 | mas un irmão que o Cond' avía, mui falss' e sandeu, | 16 b | |
| 78 | Pediu-lle séu amor; e porque ela mal llo acolleu, | 16 b | |
| 79 | degolou-ll' o meninno ũa noit' e meteu | 13 b | |
| 80 | ll' o cuitélo na mão pola fazer perder. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XIV | |||
| 81 | Pois desta guisa pres mórt' o meninno, como vos dit' ei, | 16 b | |
| 82 | a santa dona, que o sentiu mórto, diss': “Ai, que farei?” | 16 b | |
| 83 | O Cond' e a Condessa lle disséron: “Que ás?” Diz: “éu ei | 16 b | |
| 84 | pesar e coita por méu crïado, que óra mórt' achei.” | 16 b | |
| 85 | Diss' o irmão do Conde: “éu o vingarei | 13 b | |
| 86 | de ti, que o matar foste por nos cofonder.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XV | |||
| 87 | Pois a dona foi ferida mal daquel, peior que tafur, | 16 b | |
| 88 | e non viínna quen lla das mãos sacasse de nenllur | 16 b | |
| 89 | senôn a Condessa, que lla fillou, mas esto muit' adur; | 16 b | |
| 90 | ũus dizían: “Quêimena!” e outros: “Moira con segur!” | 16 b | |
| 91 | Mas poi-la déron a un marinneiro de Sur, | 13 b | |
| 92 | que a fezésse mui longe no mar somerger. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XVI | |||
| 93 | O marinneiro, poi-la na barca meteu, ben come fól †CSM 5:93Synalepha in poi-la ena here would leave the combined metrical syllable -la e- on a single long note on, which may be a bit awkward, especially given the generally tricky rhythm of the music. Instead, I suggest the simpler solution of replacing ena with its much more common short form na. Note that this line does not survive in [To], as three folios are missing, starting from (my) line 12. | 16 b | |
| 94 | disse-lle que fezésse séu talán, e sería sa pról; | 16 b | |
| 95 | mas ela diss' entôn: “Santa María, de mi non te dól, | 16 b | |
| 96 | neno téu Fillo de mi non se nembra, como fazer sól?” | 16 b | |
| 97 | Entôn vẽo vóz de céo, que lle disse: “Tól | 13 b | |
| 98 | tas mãos dela, se non, farei-te perecer.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XVII | |||
| 99 | Os marinneiros disséron entôn: “Pois est' a Déus non praz, | 16 b | |
| 100 | leixemo-la sobr' aquesta pena, u pód' aver assaz | 16 b | |
| 101 | de coita e d' afán e pois mórte, u outra ren non jaz, | 16 b | |
| 102 | ca, se o non fezérmos, en mal ponto vimos séu solaz.” | 16 b | |
| 103 | E pois foi feito, o mar nona leixou en paz, | 13 b | |
| 104 | ante a vẽo con grandes ondas combater. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XVIII | |||
| 105 | A Emperadriz, que non vos éra de coraçôn rafez, | 16 b | |
| 106 | com' aquela que tanto mal sofrera e non ũa vez, | 16 b | |
| 107 | tornou, con coita do mar e de fame, negra come pez; | 16 b | |
| 108 | mas en dormindo a Madre de Déus direi-vos que lle fez: | 16 b | |
| 109 | tolleu-ll' a fam' e déu-ll' ũa érva de tal prez, | 13 b | |
| 110 | con que podésse os gafos todos guarecer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XIX | |||
| 111 | A santa dona, pois que s' espertou, non sentiu null' afán | 16 b | |
| 112 | nen fame, come se sempr' ouvésse comudo carn' e pan; | 16 b | |
| 113 | e a érva achou so sa cabeça e disse de pran: | 16 b | |
| 114 | “Madre de Déus, bẽeitos son os que en ti fïúza an, | 16 b | |
| 115 | ca na ta gran mercee nunca falecerán | 13 b | |
| 116 | enquanto a soubéren guardar e gradecer.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XX | |||
| 117 | Dizend' aquesto, a Emperadriz, muit' amiga de Déus, | 16 b | |
| 118 | viu vĩir ũa nave préto de si, chẽa de roméus, | 16 b | |
| 119 | de bõa gente, que non avía i mouros nen judéus. | 16 b | |
| 120 | Pois chegaron, rogou-lles muito chorando dos ollos séus, | 16 b | |
| 121 | dizendo: “Levade-me vósc', ai, amigos méus!” | 13 b | |
| 122 | E eles lógo conssigo a foron coller. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XXI | |||
| 123 | Pois a nav' u a Emperadriz ía aportou na fóz | 16 b | |
| 124 | de Roma, lógo baixaron a vea, chamando: “Aióz.” | 16 b | |
| 125 | E o maestre da nave diss' a un séu óme: “Vai, cóz | 16 b | |
| 126 | carn' e pescado do méu aver, que te non cóst' ũa nóz.” | 16 b | |
| 127 | E a Emperadriz guariu un gaf', e a vóz | 13 b | |
| 128 | foi end', e muitos gafos fezéron s' i trager. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XXII | |||
| 129 | Ontr' os gafos que a dona guariu, que foron mais ca mil, | 16 b | |
| 130 | foi guarecer o irmão de Conde eno mes d' abril; | 16 b | |
| 131 | mas ant' ouv' el a dizer séu pecado, que fez come vil. | 16 b | |
| 132 | Entôn a Condessa e el Conde changían a gentil | 16 b | |
| 133 | dona, que perderan por traïçôn mui sotil | 13 b | |
| 134 | que ll' aquel gafo traedor fora bastecer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XXIII | |||
| 135 | Muitos gafos sãou a Emperadriz en aquele mes; | 16 b | |
| 136 | mas de grand' algo que porên lle davan ela ren non pres, | 16 b | |
| 137 | mas andou en muitas romarías, e depois ben a tres | 16 b | |
| 138 | meses entrou na cidade de Roma, u ér' o cortês | 16 b | |
| 139 | Emperador, que a chamou e disso-lle: “Ves? | 13 b | |
| 140 | Guarí-m' est' irmão gaf', e dar-ch-ei grand' aver.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XXIV | |||
| 141 | A dona diss' ao Emperador: “Vóss' irmão guarrá; | 16 b | |
| 142 | mas ante que éu en el faça ren, séus pecados dirá | 16 b | |
| 143 | ant' o Apostóligu' e ante vós, como os feitos á.” | 16 b | |
| 144 | E pois foi feito, o Emperador diss': “Ai Déus, que será? | 16 b | |
| 145 | Nunca maior traïçôn desta óm' oïrá.” | 13 b | |
| 146 | E con pesar séus panos se fillou a romper. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XXV | |||
| 147 | A Emperadriz fillou-s' a chorar e diss': “A mi non nuz | 16 b | |
| 148 | en vós saberdes que soon essa, par Déus de véra cruz, | 16 b | |
| 149 | a que vós fezéstes atán gran tórto, com' agor' aduz | 16 b | |
| 150 | vóss' irmão a mãefésto, tan feo come estruz; | 16 b | |
| 151 | mas des oi mais a Santa María, que é luz, | 13 b | |
| 152 | quéro servir, que me nunca á de falecer.” | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
| Stanza XXVI | |||
| 153 | Per nulla ren que ll' o Emperador dissésse, nunca quis | 16 b | |
| 154 | a dona tornar a el; ante lle disse que fosse fis | 16 b | |
| 155 | que ao ségre non ficaría nunca, par San Denís, | 16 b | |
| 156 | nen ar vestiría pano de seda nen pena de gris, | 16 b | |
| 157 | mas ũa céla faría d' óbra de París, | 13 b | |
| 158 | u se metesse por mais o mund' avorrecer. | 13 A | |
| Quenas coitas deste mundo ben quisér sofrer... | |||
Metrical summary
Refrain
| 13 13 |
Stanzas
| 16 16 16 16 13 13 |
Rhyme
AA / bbbbbA| R | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | XIII | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | eɾ | |||||||||||||
| b | iʣ | oɾ | eŋ | ɛu̯ | oŋ | ou̯ | iu̯ | aɾ | iɾ | i | ɛɾ | al | eu̯ | |
| R | XIV | XV | XVI | XVII | XVIII | XIX | XX | XXI | XXII | XXIII | XXIV | XXV | XXVI | |
| A | eɾ | |||||||||||||
| b | ei̯ | uɾ | ɔl | aʣ | eʣ | aŋ | ɛu̯s | ɔʣ | il | es | a | uʣ | is | |
Footnotes
| Line 93: | Synalepha in poi-la ena here would leave the combined metrical syllable -la e- on a single long note on, which may be a bit awkward, especially given the generally tricky rhythm of the music. Instead, I suggest the simpler solution of replacing ena with its much more common short form na. Note that this line does not survive in [To], as three folios are missing, starting from (my) line 12. |



cantigasforsingers
Cantigas for Singers