| A:14 | a mouros Névl' e Xerez, |
| A:20 | fez a honrr' e a loor |
| B:9 | a mostrar ende un pouco que sei, |
| B:15 | Santa María, que ést' a mellor |
| B:23 | por outra dona, e cuid' a cobrar |
| B:32 | ca sei de pran que, se a ben servir, |
| 1 | Esta é a primeira cantiga de loor de Santa María, ementando os séte goios que houve de séu Fillo. |
| 1:9 | sen havermos pois a passar |
| 1:23 | a Beleên e foi pousar |
| 1:28 | u deitan a cevada, |
| 1:33 | loor a Déus foron cantar |
| 1:35 | nen como a contrada |
| 1:37 | houv' a strela mostrada, |
| 1:43 | a Madalena: com' estar |
| 1:44 | viu a pédr' entornada |
| 1:54 | a nuv' enlumẽada |
| 1:57 | ontr' a gent' assũada, |
| 1:63 | a graça que Déus envïar |
| 1:66 | foi a companna que juntar |
| 1:73 | quando séu Fillo a levar |
| 1:76 | con el no céo, par a par, |
| 2 | Esta é de como Santa María pareceu en Toledo a Sant' Alifonsso e déu-ll' ũa alva que trouxe de Paraíso, con que dissésse missa. |
| 2:2 | loar a Santa María, |
| 2:4 | dá a quen por ela fía. |
| 2:6 | que déu a un séu prelado, |
| 2:11 | ben feita a sa mesura, |
| 2:13 | en a loar noit' e día. |
| 2:15 | loar a Santa María, |
| 2:17 | dá a quen por ela fía. |
| 2:25 | a end' havían deitada |
| 2:26 | judéus e a heregía. |
| 2:35 | per ti viv' a Sennor mía.” |
| 2:36 | Porque o a Grorïosa |
| 2:42 | a Virgen santa e salva |
| 2:58 | que o fillou a séu dano; |
| 2:62 | com' a Virgen dit' havía. |
| 3 | Esta é como Santa María fez cobrar a Teófilo a carta que fezéra cono démo, u se tornou séu vassalo. |
| 3:2 | a séu Fillo perdõar, |
| 3:10 | mais a do mui bon talán |
| 3:11 | tant' a séu Fillo rogou, |
| 3:14 | a Teófilo, un séu |
| 3:20 | des i a ela negar. |
| 3:32 | a omagen; sen falir |
| 3:39 | trões u a que de prez |
| 3:43 | a carta trager-lle fez, |
| 4:1 | A Madre do que livrou |
| 4:12 | a séu padre Samüél. |
| 4:31 | que hóstïas a comer |
| 4:42 | a mão lle porregía, |
| 4:51 | “A dona me comungou |
| 4:62 | grand' a séu fillo quería, |
| 4:67 | e aqué a gente ven |
| 4:73 | que a Virgen quis guarir |
| 4:82 | o que a dona cobría |
| 4:86 | lóg' a judéa criía, |
| 4:92 | quis dar a séu fill' Abél. |
| 5 | Esta é como Santa María ajudou a Emperadriz de Roma a sofrê-las grandes coitas per que passou. |
| 5:3 | E desto vos quér' éu óra contar, segund' a letra diz, |
| 5:6 | Santa María, a Madre de Déus, ond' este cantar fiz, |
| 5:7 | que a guardou do mundo, que lle foi mal joíz, |
| 5:8 | e do démo que, por tentar, a cuidou vencer. |
| 5:12 | Mas a dona tant' éra fremosa, que foi das bélas flor |
| 5:15 | Aquest' Emperador a sa mollér quería mui gran ben, |
| 5:16 | e ela outrossí a el amava mais que outra ren; |
| 5:18 | cruzou-s' e passou o mar e foi roméu a Jerusalên. |
| 5:21 | Quando s' houv' a ir o Emperador, aquel irmão séu, |
| 5:22 | de que vos ja diss', a sa mollér a Emperadriz o déu, |
| 5:27 | Depoi-lo Emperador se foi. A mui pouca de sazôn |
| 5:28 | catou séu irmão a sa mollér e namorou-s' entôn |
| 5:29 | dela, e disse-lle que a amava mui de coraçôn; |
| 5:34 | e tod' a térra de Jerussalên muitas vezes andou; |
| 5:37 | a sa mollér, e ela lógo soltar mandou |
| 5:38 | o séu irmão mui falsso, que a foi traer. |
| 5:41 | a séu irmão foi e da Emperadriz non s' espediu; |
| 5:45 | Quando foron ambos a ũa parte, fillou-s' a chorar |
| 5:52 | cavalgou e quanto mais pod' a Roma começou de s' ir; |
| 5:53 | e a pouca d' hóra viu a Emperadriz a si vĩir, |
| 5:54 | e lógo que a viu, mui sannudo a ela leixou-s' ir |
| 5:56 | e mandou-a matar sen a verdade saber. |
| 5:57 | Dous monteiros, a que esto mandou, fillárona des i |
| 5:58 | e rastrand' a un monte a levaron mui préto dalí; |
| 5:59 | e quando a no monte tevéron, falaron ontre si |
| 5:70 | a levou consigo aa Condessa e disse-ll' atal: |
| 5:72 | ca vejo-a mui fremosa, demais, semella-me sen mal; |
| 5:75 | Pois que a santa dona o fillo do Conde recebeu, |
| 5:82 | a santa dona, que o sentiu mórto, diss': “Ai, que farei?” |
| 5:83 | O Cond' e a Condessa lle disséron: “Que hás?” Diz: “éu hei |
| 5:87 | Pois a dona foi ferida mal daquel, peior que tafur, |
| 5:89 | senôn a Condessa, que lla fillou, mas esto muit' adur; |
| 5:91 | Mas poi-la déron a un marinneiro de Sur, |
| 5:92 | que a fezésse mui longe no mar somerger. |
| 5:99 | Os marinneiros disséron entôn: “Pois est' a Déus non praz, |
| 5:104 | ante a vẽo con grandes ondas combater. |
| 5:105 | A Emperadriz, que non vos éra de coraçôn rafez, |
| 5:108 | mas en dormindo a Madre de Déus direi-vos que lle fez: |
| 5:109 | tolleu-ll' a fam' e déu-ll' ũa érva de tal prez, |
| 5:111 | A santa dona, pois que s' espertou, non sentiu null' afán |
| 5:113 | e a érva achou so sa cabeça e disse de pran: |
| 5:116 | enquanto a soubéren guardar e gradecer.” |
| 5:117 | Dizend' aquesto, a Emperadriz, muit' amiga de Déus, |
| 5:122 | E eles lógo conssigo a foron coller. |
| 5:123 | Pois a nav' u a Emperadriz ía aportou na fóz |
| 5:124 | de Roma, lógo baixaron a vea, chamando: “Aióz.” |
| 5:125 | E o maestre da nave diss' a un séu hóme: “Vai, cóz |
| 5:127 | E a Emperadriz guariu un gaf', e a vóz |
| 5:129 | Ontr' os gafos que a dona guariu, que foron mais ca mil, |
| 5:131 | mas ant' houv' el a dizer séu pecado, que fez come vil. |
| 5:132 | Entôn a Condessa e el Conde changían a gentil |
| 5:135 | Muitos gafos sãou a Emperadriz en aquele mes; |
| 5:137 | mas andou en muitas romarías, e depois ben a tres |
| 5:139 | Emperador, que a chamou e disso-lle: “Ves? |
| 5:141 | A dona diss' ao Emperador: “Vóss' irmão guarrá; |
| 5:146 | E con pesar séus panos se fillou a romper. |
| 5:147 | A Emperadriz fillou-s' a chorar e diss': “A mi non nuz |
| 5:149 | a que vós fezéstes atán gran tórto, com' agor' aduz |
| 5:150 | vóss' irmão a mãefésto, tan feo come estruz; |
| 5:151 | mas des hoi mais a Santa María, que é luz, |
| 5:154 | a dona tornar a el; ante lle disse que fosse fis |
| 6:1 | A que do bon rei Daví |
| 6:3 | nembra-lle, creed' a mi, |
| 6:5 | Porend' a Sant' Escritura, | que non mente nen érra, |
| 6:7 | a Virgen Santa María, | con que judéus han gran guérra |
| 6:10 | a que morreu o marido, | con que éra casada; |
| 6:12 | e lóg' a Santa María | o ofereu porende. |
| 6:13 | O menínn' a maravilla | ér' apóst' e fremoso, |
| 6:34 | e levó-o a sa casa, | pois se foron as gentes; |
| 6:39 | mas déu muï maa noite | a sa madre, a mesquinna, |
| 6:41 | A coitada por séu fillo | ía muito chorando |
| 6:42 | e a quantos ela viía, | a todos preguntando |
| 6:46 | e a madre do meninno | braadand' e dizendo: |
| 6:48 | que non vẽes a ta madre, | que ja sa mórt' entende.” |
| 6:55 | a cantar “Gaude María”, | que nunca tan ben cantara, |
| 6:61 | A madr' entôn a séu fillo | preguntou que sentira; |
| 7 | Esta é como Santa María livrou a abadessa prenne, que adormecera ant' o séu altar chorando. |
| 7:3 | que a sa graça ponna |
| 7:10 | fez a Madre do gran Rei, |
| 7:14 | a foi, por que emprennar |
| 7:29 | a fez, vẽo sen vagar, |
| 7:37 | Mas a dona sen tardar |
| 7:38 | a Madre de Déus rogar |
| 7:43 | Pois s' a dona espertou |
| 7:46 | e el muito a catou |
| 7:49 | começou Déus a loar |
| 7:50 | e as donas a brasmar, |
| 8:1 | A Virgen Santa María |
| 8:2 | todos a loar devemos, |
| 8:7 | a Virgen Santa María, | Madre de Nóstro Sennor; |
| 8:14 | estand' ant' a sa omagen, | chorando dos ollos séus; |
| 8:16 | cantares, ũa candea | nos dade a que cẽemos.” |
| 8:22 | non quis leixar séus cantares, | e a candea entôn |
| 8:25 | Pois a candea fillada | houv' aquel monge des i |
| 8:26 | ao jograr da vïóla, | foi-a põer ben alí |
| 8:27 | u x' ant' estav', e atou-a | mui de rij' e diss' assí: |
| 8:28 | “Don jograr, se a levardes, | por sabedor vos terremos.” |
| 8:30 | como x' ante vïolava, | e a candea pousou |
| 8:32 | fillar, mas disse-ll' a gente: | “Esto vos non sofreremos.” |
| 8:40 | lle trouxe a sa eigreja | o jograr que dit' havemos. |
| 9 | Esta é como Santa María fez en Sardonai, préto de Domás, que a sa omagen, que éra pintada en ũa távoa, se fezésse carne e manass' óio. |
| 9:18 | a toda-las gentes | que per i passavan, |
| 9:23 | se ides a França.” |
| 9:25 | dereit' a Suría |
| 9:27 | Lógu' entôn a dona, | chorando dos ollos, |
| 9:40 | non lle vẽo a mente, | que el prometera; |
| 9:42 | a sa companía, |
| 9:48 | mas a vóz do céo | lle disse: “Mesquinno, |
| 9:50 | a omagen tigo | e vas téu caminno? |
| 9:54 | se a que amamos |
| 9:60 | e comprou end' ũa, | a mellor pintada. |
| 9:63 | a esta osmança |
| 9:65 | a nóss' abadía |
| 9:68 | foi-s' entôn sa vi', a | omagen no sẽo. |
| 9:69 | E lógu' i a préto | un leôn, u jouve, |
| 9:79 | del, a pouca d' hóra | un ladrôn maldito, |
| 9:89 | Mas a vóz do céo | lles disse mui d' alto: |
| 9:101 | ca, se a levamos |
| 9:114 | a que aoramos, |
| 9:117 | por no mar deitá-la. | Que a non deitasse |
| 9:119 | mas contra o céo | suso a alçasse, |
| 9:122 | Entôn a ergía |
| 9:124 | “A ti graças damos |
| 9:127 | E lóg' a tormenta | quedou essa hóra, |
| 9:128 | e a nav' a Acre | entôn foi tornada; |
| 9:130 | e foi-se a casa | da dona honrrada. |
| 9:140 | non viu end' a pórta | nen per u vẽéra. |
| 9:147 | El esto penssando, | viu a pórt' abérta |
| 9:149 | e déu-ll' a omagen, | ond' ela foi cérta, |
| 9:150 | e sôbelo altar | a pos por emenda. |
| 11 | Esta é de como Santa María tolleu a alma do monge que s' afogara no río ao démo, e feze-o ressocitar. |
| 11:5 | non dev' a seer |
| 11:12 | a sa fazenda sabía, |
| 11:13 | por a Déus perder, |
| 11:17 | a ũa sa druda ía |
| 11:26 | por ir a fazer |
| 11:31 | E u ll' a alma saía, |
| 11:32 | lóg' o démo a prendía |
| 11:45 | sempr' a méu prazer |
| 11:47 | Quand' est' a compann' oía |
| 11:52 | mas a Virgen que nos guía |
| 11:54 | a séu chamado. |
| 11:58 | a alma toller |
| 11:66 | a alma prender, |
| 11:68 | e no córpo a metía |
| 11:72 | o sino a que s' ergía, |
| 11:81 | sobr' ele a ledanía, |
| 11:84 | démo; mas a Déus prazía, |
| 12 | Esta é como Santa María se queixou en Toledo eno día de sa fésta de agosto, porque os judéus crucifigavan ũa omagen de cera, a semellança de séu Fillo. |
| 12:1 | O que a Santa María mais despraz, |
| 12:4 | que a Reínna do Céo | quis en Toledo mostrar |
| 12:5 | eno día que a Déus foi corõar, |
| 12:7 | O Arcebisp' aquel día | a gran missa ben cantou; |
| 12:8 | e quand' entrou na segreda | e a gente se calou, |
| 12:11 | E a vóz, come chorando, | dizía: “Ai Déus, ai Déus, |
| 12:12 | com' é mui grand' e provada | a perfía dos judéus |
| 12:16 | da eigreja e a todos | diss' o que da vóz oiu; |
| 12:17 | e toda a gent' assí lle recodiu: |
| 12:21 | omagen de Jeso-Crist', a que ferir |
| 13 | Esta é como Santa María guardou o ladrôn que non morresse na forca, porque a saüdava. |
| 13:6 | a ela s' acomendava, | e aquello lle prestou. |
| 13:8 | e o meirinno da térra | houve-o lóg' a prender, |
| 13:10 | mas a Virgen, de Déus Madre, | lógu' entôn del se nembrou. |
| 13:12 | a Virgen Santa María | non vos quis entôn tardar, |
| 13:18 | o laço per que morresse, | mas a Virgen o guardou. |
| 14 | Esta é como Santa María rogou a séu Fillo pola alma do monge de San Pedro, por que rogaran todo-los santos, e o non quis fazer senôn por ela. |
| 14:4 | a que o troux' en séu córpo, | e depois nos braços séus |
| 14:6 | fugiu con el a Egipto, | térra de rei Faraôn. |
| 14:9 | da cidade de Colonna, | u soían a morar |
| 14:10 | monges e que de San Pedro | havían a vocaçôn. |
| 14:15 | E tan tóste que foi mórto, | o dém' a alma fillou |
| 14:16 | dele e con gran lediça | lógo a levar cuidou; |
| 14:17 | mas defendeu-llo San Pedro, | e a Déus por el rogou |
| 14:18 | que a alma do séu monge | por el houvésse perdôn. |
| 14:19 | Pois que San Pédr' esto disse | a Déus, respôs-ll' el assí: |
| 14:25 | e rogaron polo frade | a Déus; mas el recodiu |
| 14:26 | ben com' a el recodira, | e en outra guisa non. |
| 14:28 | entôn a Santa María | mercee lle foi pedir |
| 14:30 | que a alma do séu frade | tevéss' o dém' en prijôn. |
| 14:31 | Lógu' entôn Santa María | a séu Fill' o Salvador |
| 14:34 | mas tórn' a alma no córpo, | e compra sa profissôn.” |
| 14:37 | e contou ao convento | como s' houvér' a perder, |
| 14:38 | se non por Santa María, | a que Déus lo déu en don. |
| 15 | Esta é como Santa María defendeu a cidade de Cesaira do Emperador Jüião. |
| 15:2 | Santa María a Virgen, Madre | de Jeso-Cristo, Nóstro Sennor. |
| 15:11 | Ond' en Cesaira a de Suría |
| 15:23 | e San Basill' a pé dũa sérra |
| 15:24 | saiu a el por xe ll' homillar, |
| 15:61 | ollos, contand' a deslealdade |
| 15:80 | que a térra toda 'sclareceu, |
| 15:86 | mal a méu Fill' e peior a mi, |
| 15:95 | a Jüião, e déu-lle na pança |
| 15:114 | séu sonn', e déu a Déus ên loor. |
| 15:117 | u a gente estav' assũada |
| 15:125 | éu fui catar a sa sepultura |
| 15:127 | Mas tornemos i lóg' a cordura, |
| 15:133 | acharon, e a lança jazendo, |
| 15:136 | foron que a Virgen mui de prez |
| 15:139 | Eles assí a lança catando, |
| 15:145 | des que leixara a hóst' alçando |
| 15:147 | E contou-lles a mui gran ferida |
| 15:155 | E lóg' a agua sôbela tésta |
| 15:157 | e começaron lógu' i a fésta |
| 15:161 | que lles contaron da mórt' a gésta |
| 15:162 | que pres Jüião a gran door. |
| 16 | Esta é como Santa María converteu un cavaleiro namorado, que s' houvér' a desasperar porque non podía haver sa amiga. |
| 16:2 | am' a Grorïosa e non poderá errar. |
| 16:5 | a Madre de Déus, que non quiso leixar perder |
| 16:6 | un namorado que s' houvér' a desasperar. |
| 16:9 | mas tal amor houv' a ũa dona, que de pran |
| 16:10 | cuidou a morrer por ela ou sandeu tornar. |
| 16:14 | polo que fazía o non houvéss' a preçar. |
| 16:25 | a un sant' abade e disse-ll' en confissôn |
| 16:26 | que a Déus rogasse que lla fezésse gãar. |
| 16:31 | E porên lle disse: “Amigo, creed' a mi, |
| 16:33 | a Santa María a pedide des aquí, |
| 16:35 | E a maneira en que lla devedes pedir |
| 16:37 | ‘Ave María’, d' hoj' a un ano, sen falir, |
| 16:48 | mostrand' a Santa María sa coit' e séu mal, |
| 16:49 | pareceu-lle lóg' a Reínna esperital, |
| 16:50 | tan fremos' e crara que a non pod' el catar; |
| 16:53 | de mi e da outra dona, a que te mais praz |
| 16:56 | tu és a mais fremosa cousa que estes méus |
| 16:58 | sérvos que tu amas, e quér' a outra leixar.” |
| 16:59 | E entôn lle disse a Sennor do mui bon prez: |
| 17 | Esta é de como Santa María guardou de mórte a honrrada dona de Roma a que o démo acusou pola fazer queimar. |
| 17:2 | Santa María, a nóss' avogada. |
| 17:6 | de Roma a Virgen de Déus amada. |
| 17:9 | amou a Madre de Déus; mas entôn |
| 17:11 | A dona mui bon marido perdeu, |
| 17:14 | que del havía, que a fez prennada. |
| 17:15 | A dona, pois que prenne se sentiu, |
| 17:17 | un fill', e u a nengũu non viu |
| 17:29 | mas fez a dona ante si trager, |
| 17:32 | a dona, lógo o dém' ar chamou, |
| 17:40 | “D' hoj' a tres días, u non haja al, |
| 17:42 | se non, a tésta lle seja tallada.” |
| 17:43 | A bõa dona se foi ben dalí |
| 17:44 | a ũ' eigreja, per quant' aprendí, |
| 17:46 | “Sennor, acórre a túa coitada.” |
| 17:51 | A bõa dona sen nïún desdên |
| 17:52 | ant' o Emperador aqué-a ven; |
| 17:56 | maestre, mui prét' é a vóssa fin.” |
| 18 | Esta é como Santa María fez fazer aos babous que crían a seda dúas toucas, porque a dona que os guardava lle prometera ũa e non lla déra. |
| 18:2 | praz a Santa María |
| 18:17 | per' a omagen honrrar |
| 18:21 | Pois que a promessa fez, |
| 18:25 | mas a dona con vagar |
| 18:27 | d' a touca da seda dar |
| 18:33 | ant' a omagen orar; |
| 18:35 | a prézes, foi-lle nembrar |
| 18:36 | a touca que devía. |
| 18:39 | a casa, e viu entôn |
| 18:42 | na touca a perfía, |
| 18:43 | e começou a chorar |
| 18:51 | a Madre de Déus lavrar |
| 18:60 | que fez a que nos guía.” |
| 18:67 | a ũa delas levar, |
| 18:68 | a outra leixaría. |
| 18:72 | end' a mais béla, |
| 19:4 | que mostrou a Madre do Rei grorïoso |
| 19:6 | e contar-vos-ei end' a gran maravilla. |
| 19:25 | a Santa María mercee pediron |
| 20:19 | por nós a perfía |
| 20:45 | a ti e rendo, |
| 21 | Esta é como Santa María fez haver fillo a ũa mollér maninna, e depois morreu-lle, e ressocitou-llo. |
| 21:8 | santa fez mui grand' a ũa mesquinna |
| 21:10 | éra, foi a ela un fillo pedir. |
| 21:16 | e pois a séu temp' aquel fillo nado |
| 21:17 | que a Santa María demandado |
| 21:19 | Mas o menínn', a pouco pois que naceu, |
| 21:21 | mas a madre per poucas ensandeceu |
| 21:22 | por el, e sas faces fillou-s' a carpir. |
| 21:23 | Entôn a cativa con gran quebranto |
| 21:26 | que toda-las gentes fez a si vĩir. |
| 21:27 | E braadando começou a dizer: |
| 21:35 | Ca tu sóa és a que mio pódes dar, |
| 21:36 | e porend' a ti o venno demandar; |
| 21:39 | Lóg' a oraçôn da mollér oída |
| 21:43 | Quand' esto viu a mollér, houve pavor |
| 21:45 | e déu porên graças a Nóstro Sennor |
| 21:46 | e a sa Madre, porque a quis oír. |
| 22 | Esta é como Santa María guardou a un lavrador que non morresse das feridas que lle dava un cavaleiro e séus hómees. |
| 22:1 | Mui gran poder há a Madre de Déus |
| 22:9 | mui grande que haví' a séu sennor, |
| 22:13 | mas el começou a Madr' a chamar |
| 22:19 | Entôn a sa azcũa lle lançou |
| 22:21 | ca el a Santa María chamou: |
| 22:25 | que fez a Reínna esperital, |
| 22:27 | E fillaron-se lóg' a repentir |
| 22:30 | a Rocamador con outros roméus. |
| 23:9 | e porende a tirou de vergonna un día |
| 23:10 | del Rei, que a sa casa vẽéra de caminno. |
| 23:11 | A dona polo servir foi muit' afazendada, |
| 23:15 | E dobrava-xe-ll' a coita, ca pero quisésse |
| 23:23 | Mantenent' a oraçôn da dona foi oída, |
| 23:25 | de bon vinn', e a adega non ên foi falida |
| 24 | Esta é como Santa María fez nacer ũa fror na boca ao crérigo, depois que foi mórto, e éra en semellança de lílïo, porque a loava. |
| 24:20 | no sagrad', e houv' a jazer |
| 24:23 | se mostrou a pouca sazôn |
| 24:24 | a un prést', e disse-ll' entôn: |
| 24:33 | ca foi grand' a errança.” |
| 25 | Esta é como a imagen de Santa María falou en testimonio ontr' o crischão e o judéu. |
| 25:5 | que fezo a Virgen sen par, |
| 25:17 | a un judéu foi sen lezer |
| 25:26 | de cho pagar ben a un día.” |
| 25:39 | quiséres, tod' a téu prazer.” |
| 25:46 | o crischão, e ant' a gente |
| 25:47 | tangeu e fillou-s' a dizer |
| 25:50 | a séu prazo sen tricharía. |
| 25:58 | a paga u mia éu porría. |
| 25:59 | Ca éu a vós lo pagarei, |
| 25:60 | e vós fazed' a el a paga, |
| 25:65 | ca se de coita a morrer |
| 25:68 | fez o judéu, a poucos días |
| 25:74 | a que o el pagar devía. |
| 25:77 | ant' un día que a vĩir |
| 25:89 | mas lógu' i houv' a falecer, |
| 25:90 | que a arc' ant' ele fogía. |
| 25:93 | a séu sennor, e el saiu |
| 25:98 | ben léu a mi Déus la daría.” |
| 25:101 | e a arca en guisa tal |
| 25:104 | e fillou-a con alegría, |
| 25:107 | Des i feze-a levar ên |
| 25:108 | a sa casa, e séus dinneiros |
| 25:114 | a arca pos u el dormía. |
| 25:125 | a Virgen, madre do donzél |
| 25:134 | a ta omagen, feito seja.” |
| 25:135 | Entôn fillaron-s' a correr, |
| 25:136 | e a gente pós eles ía, |
| 25:147 | Entôn diss' a Madre de Déus, |
| 25:149 | “A falssidade dos judéus |
| 25:153 | e fuste a arc' asconder |
| 26 | Esta é como Santa María juïgou a alma do Roméu que ía a Santïago, que se matou na carreira por engano do dïabo, que tornass' ao córpo e fezésse pẽedença. |
| 26:2 | a Madre do que o mundo | tod' há de joïgar. |
| 26:8 | que a quis avondar. |
| 26:13 | a San Jam' en romaría, |
| 26:16 | ía a Santïago de verdade; |
| 26:29 | a salvaçôn éu cha trago |
| 26:48 | a alma tomar |
| 26:49 | démões, que a levaron |
| 26:57 | a alma do méu roméu que fillastes, |
| 26:61 | pois falssament' a gãastes, |
| 26:79 | a alma onde a trouxéron, |
| 27 | Esta é como Santa María fillou a sinagóga dos judéus e fez dela eigreja. |
| 27:2 | d' a Madre do Vencedor sempre vencer. |
| 27:3 | Vencer dev' a Madre daquel que deitou |
| 27:6 | e venceu a mórt' u por nós foi morrer. |
| 27:7 | Porend' un miragre a Madre de Déus |
| 27:12 | e a Cesar se foron ende queixar, |
| 27:24 | “Sérren a eigreja, u non haja al, |
| 27:25 | e a quaraenta días, qual sinal |
| 27:26 | de lei i acharen, tal a dev' haver.” |
| 27:27 | Os Apóstolos lóg' a Monte Sïôn |
| 27:28 | foron, u a Virgen morava entôn |
| 27:30 | a rogaron que os vẽéss' acorrer. |
| 27:31 | Assí lles respôs a mui santa Sennor: |
| 27:34 | per que a os judéus hajan de perder.” |
| 27:38 | e dos séus que fossen a próva veer. |
| 27:43 | Os judéus disséron: “Pois que a Déus praz |
| 27:44 | que esta omagen a María faz, |
| 27:48 | aquela eigreja a Sennor de prez, |
| 27:49 | que foi a primeira que se nunca fez |
| 27:52 | que a Santa María non foi fïél, |
| 27:58 | que a non ousaron per ren sól tanger. |
| 28 | Esta é como Santa María defendeu Costantinóbre dos mouros que a combatían e a cuidavan fillar. |
| 28:2 | o que a Santa María | há por séu escudo. |
| 28:7 | a Virgen que non há par, |
| 28:15 | vẽo a vila cercar |
| 28:19 | E começou a dizer, |
| 28:22 | a cidade podía, |
| 28:31 | que foi a Virgen rogar |
| 28:38 | que ant' a majestade |
| 28:54 | se a Virgen mui santa |
| 28:79 | começou muit' a chamar, |
| 28:85 | viu lóg' a Madre de Déus, |
| 28:110 | a mui santa Reínna |
| 29 | Esta é como Santa María fez parecer nas pédras omágẽes a sa semellança. |
| 29:6 | a muitos que foron i, |
| 29:25 | que a sa Madre honrrar |
| 30 | Esta é de loor de Santa María, de como Déus non lle póde dizer de non do que lle rogar, nen ela a nós. |
| 30:3 | se nos non désse Déus a que rogar |
| 30:8 | a nos Santa María, |
| 30:15 | que madr', amiga ll' é, creed' a mi, |
| 30:18 | u a sent' aficada, |
| 30:21 | Nen ela outrossí a nós de non |
| 30:35 | que Jeso-Crist' e a que nos mantên |
| 31:5 | Desto mostrou un miragre | a que é chamada Virga |
| 31:7 | que a préto de Carrôn |
| 31:26 | a vaca, se ben m' ajudas |
| 31:30 | que mi aquesta vaca guardes.” | E a vaca vẽo lógo |
| 31:36 | a sa mollér o vilão | diss': “Irei cras a mercado; |
| 31:44 | foi a jornadas tendudas, |
| 31:48 | meteu-se na sa eigreja | e parou-s' ant' a omage; |
| 31:58 | nen d' aguillôn a 'scodudas. |
| 31:59 | O lavrador que pós ele | a mui gran préssa vẽéra, |
| 31:61 | e fez chamar a pregôn, |
| 31:63 | a que das cousas sermôn |
| 32 | Esta é como Santa María amẽaçou o bispo que descomungou o crérigo que non sabía dizer outra missa senôn a súa. |
| 32:3 | a Madre de quen |
| 32:9 | a sa missa, óra- |
| 32:20 | Poi-lo Bispo soube | per el a verdade, |
| 32:22 | que a vezindade |
| 32:28 | a Santa María | con cara sannuda, |
| 32:30 | a muit' atrevuda |
| 32:35 | te quites; e se non, | d' hoj' a trinta días |
| 33 | Esta é como Santa María levou en salvo o roméu que caera no mar, e o guïou per so a agua ao pórto ante que chegass' o batél. |
| 33:3 | a Madre daquel que fez |
| 33:9 | que fez a Virgen sen par |
| 33:10 | por nos a todos mostrar |
| 33:16 | da nave houv' a britar, |
| 33:33 | Os do batél a remar |
| 33:47 | Começaron-s' a sinar, |
| 33:49 | que a verdad' enssinar |
| 33:54 | E el fillou-s' a chorar |
| 33:62 | começaron a loar |
| 34 | Esta é como Santa María fillou dereito do judéu pola desonrra que fezéra a súa omagen. |
| 34:5 | a Virgen, Madre de Déus, por dar entendimento |
| 34:10 | tan fremosa, que furtar foi un judéu a tento |
| 34:12 | en sa cas' a foi deitar na cámara privada, |
| 34:14 | mas o démo o matou, e foi a perdimento. |
| 34:18 | a omagen foi sacar do logar balorento. |
| 34:20 | a omagen quant' en si mui bõo cheiro dava, |
| 34:23 | Pois que a sacou dalí, mantenente lavou-a |
| 34:24 | con agua e lógu' entôn a sa casa levou-a, |
| 34:25 | e en bon logar a pos e fez-lle comprimento |
| 34:28 | fez i a Madre de Déus, que d' óio semellança |
| 35 | Esta é como Santa María fez queimar a lãa aos mercadores que ofereran algo a súa omage, e llo tomaran depois. |
| 35:1 | O que a Santa María | dér algo ou prometer, |
| 35:8 | a Virgen Santa María, | que é Sennor de gran prez, |
| 35:10 | ũus crérigos a França, | de que vos quéro dizer. |
| 35:19 | Os crérigos, quando viron | que a eigreja queimar |
| 35:29 | que depois a Ingratérra | ar passou e, com' oí, |
| 35:32 | que os levass' a Bretanna, | a que pobrou rei Brutús; |
| 35:35 | E u ja pelo mar ían | todos a mui gran sabor, |
| 35:38 | ca viron ben seis galéas | leixar-s' a eles correr, |
| 35:44 | a arca conas relicas; | e tanto que as mostrou, |
| 35:53 | E o que tiínn' a arca | das relicas, sen mentir, |
| 35:54 | alçou-a contra o céo, | pois foi-a alte põer. |
| 35:56 | e o que tiínn' a arca | da Virgen, Madre de Déus, |
| 35:57 | lles diss' a mui grandes vózes: | “Falssos, maos e encréus, |
| 35:58 | de Santa María somos, | a de que Déus quis nacer, |
| 35:62 | ca a nav' estas relicas | quéren de ti defender.” |
| 35:67 | fez, que a do almirallo | de fond' a cima fendeu, |
| 35:73 | e apareceu-lles Dovra, | a que pobrou rei Artur, |
| 35:79 | a Virgen Santa María, | Madre do muit' alto Rei, |
| 35:82 | dar-vos-ei a meiadade, | e leixad' o al jazer.” |
| 35:90 | que en salvo a sa térra | a podería trager. |
| 35:95 | o gran tórto que fezéran | a sa Madr' Emperadriz, |
| 35:96 | a que é Sennor do mundo. | E porên, par San Fiíz, |
| 35:101 | que a sa Madre do nósso | demos, quis do que tevér |
| 35:105 | a que fezéstes gran tórto | guardando mal vóssa fé.” |
| 36 | Esta é de como Santa María pareceu no maste da nave, de noite, que ía a Bretanna, e a guardou que non perigoasse. |
| 36:2 | a Sennor, que coitas nos tóll' e tempestades. |
| 36:3 | E desto mostrou a Virgen maravilla quamanna |
| 36:8 | que se levou mui gran tormenta, e a noit' escura |
| 36:12 | os santos todos a rogar se fillaron, chamando |
| 36:19 | Quand' aquest' oíron dizer a aquel sant' abade, |
| 36:21 | chamaron a Virgen santa, Madre de pïedade, |
| 36:23 | E dizían: “Sennor, val-nos, ca a nave se sume!” |
| 37:9 | dun hóme coitado a que o pé ardía, |
| 37:24 | Lógo a Santa Virgen a el en dormindo |
| 37:25 | per aquel pé a mão indo e vĩindo |
| 38 | Esta é como a omagen de Santa María tendeu o braço e tomou o de séu fillo, que quería caer da pedrada que lle déra o tafur, de que saiu sángui. |
| 38:20 | que a franceses o querían dar. |
| 38:24 | e outros que lles tragían i vinno a vender; |
| 38:26 | houv' i un que começou a perder, |
| 38:28 | os Santos e a Reínna sen par. |
| 38:36 | houv' ant' eles e fillou-s' a culpar. |
| 38:38 | ollos a catou, e começou-a mal a trager |
| 38:48 | britou-ll' end' un assí que ll' houvéra lóg' a caer; |
| 38:51 | e a fror que con apertados |
| 38:56 | que tiínna a Madre fez ben so as tetas decer, |
| 38:62 | tan bravos, que quantos a soían ante veer, |
| 38:78 | cavaleiros vẽo e ant' a eigreja decer |
| 38:81 | se a pédra que me furados |
| 38:86 | e a cabeça foi lóg' ant' a omagen merger, |
| 38:88 | e a pédra houv' ele pela boca de render. |
| 38:90 | todos, e el foi a pédra põer, |
| 38:92 | ant' a omagen sôbelo altar. |
| 39 | Esta é como Santa María guardou a sa omagen, que a non queimas' o fógo. |
| 39:7 | Toda a noite ardeu a perfía |
| 39:10 | a omagen da que foi Virgen pura. |
| 39:14 | o fum' a ela, nena caentura. |
| 39:15 | Assí guardou a Reínna do Céo |
| 39:16 | a sa omagen, que nen sól o véo |
| 39:20 | a Santa María, que sól nïente |
| 40:32 | a cárcer escura |
| 41:1 | A Virgen, Madre de Nóstro Sennor, |
| 41:5 | En Seixons fez a Garín cambiador |
| 41:19 | porque a sa mercee é mui maior |
| 41:21 | e sempre a séu Fill' é rogador |
| 42 | Esta é de como o crerizôn meteu o anél eno dedo da omagen de Santa María, e a omagen encolleu o dedo con el. |
| 42:1 | A Virgen mui grorïosa, |
| 42:6 | vos direi, que fez a Virgen, | Madre de Nóstro Sennor, |
| 42:7 | per que tirou de gran falla | a un mui falss' amador, |
| 42:11 | a majestad' ende fóra, | que estava no altar, |
| 42:16 | muit' a hómẽes mancebos | mais que outro jóg' atal. |
| 42:22 | quando feriss' a pelóta, | foi buscar u o põer |
| 42:23 | podéss'; e viu a omage | tan fremosa parecer, |
| 42:25 | daquela que éu amava, | ca éu ben o jur' a Déus |
| 42:34 | e a omagen o dedo | cono anél encolleu; |
| 42:36 | que diss' a mui grandes vózes: | “Ai, Santa María, val!” |
| 42:51 | e el dormindo, en sonnos | a Santa María viu, |
| 42:54 | Mal te nembrou a sortella | que me dést'; ond' há mestér |
| 42:55 | que a leixes e te vaas | comigo a como quér, |
| 42:58 | e a Virgen grorïosa | fez-lo outra vez dormir, |
| 42:59 | que viu jazer ontr' a novia | e si pera os partir, |
| 42:60 | chamand' a el mui sannuda: | “Mao, falsso, desleal, |
| 42:63 | e vai-te comigo lógo, | que non espéres a cras; |
| 42:70 | serviu a Santa María, | Madre do muit' alto Rei, |
| 42:72 | deste mund' a Paraíso, | o reino celestïal. |
| 43:8 | Porên dou-vos por conssello | que lóg' a Santa María |
| 43:15 | E a mollér fez promessa | que se ela fill' houvésse, |
| 43:16 | que con séu peso de cera | a un ano llo trouxésse |
| 43:20 | a Darouca u moravan; | mas non houv' i gran tardada |
| 43:21 | que lóg' a poucos de días | ela se sentiu prennada, |
| 43:22 | e a séu temp' houve fillo | fremoso de gran maneira. |
| 43:24 | déss' end' a Santa María | teve-o grandes sét' anos |
| 43:27 | Ca u quis tẽê-lo fillo | e a cera que tiínna, |
| 43:33 | que el' a Santa María | o daría, que llo déra |
| 43:36 | e a madr' en ataúde | levou sig' aquel meninno; |
| 43:39 | e dizend' a grandes vózes: | “A ti venno, Grorïosa, |
| 43:47 | Toda a noit' a mesquinna | estev' assí braadando |
| 43:50 | a quen polas nóssas coitas | róga sempr' e é vozeira. |
| 43:51 | Mas, que fez Santa María, | a Sennor de gran vertude |
| 43:52 | que dá aos mórtos vida | e a enfermos saúde? |
| 43:55 | Quando o padr' e a madre, | que fazían muit' esquivo |
| 43:58 | Entôn vẽo i mais gente | que non ven a ũa feira, |
| 43:59 | por veer o gran miragre | que a Virgen demostrara |
| 43:61 | que a cabo de seis días | jazendo mórto chorara |
| 44 | Esta é como o cavaleiro que perdera séu açor foi-o pedir a Santa María de Salas; e estando na eigreja posou-lle na mão. |
| 44:4 | averrá-lle com' a un ifançôn |
| 44:6 | que perdeu a caça un séu açor, |
| 44:19 | Santa María, éu venno a ti |
| 44:33 | come se houvésse lóg' a prender |
| 44:35 | E el entôn muit' a Madre de Déus |
| 44:38 | bẽes que fazes a quen hás amor!” |
| 45:1 | A Virgen Santa María | tant' é de gran pïedade, |
| 45:2 | que ao pecador colle | por feito a voontade. |
| 45:3 | E desta guisa avẽo | pouc' há a un cavaleiro |
| 45:8 | e a todos séus vezinnos | fería e dẽostava; |
| 45:13 | e per ren non perdõav' a | molléres nen a meninnos, |
| 45:18 | se mercee non ll' houvésse | a comprida de bondade. |
| 45:28 | e poi-ll' alçaron a mesa, | foi catar lógo correndo |
| 45:32 | ante que o começasse, | door lo chegou a mórte; |
| 45:33 | e os démões a alma | fillaron del en sa sórte, |
| 45:35 | ca non quér Santa María | que a vós assí levedes.” |
| 45:41 | e mui mal vos acharedes | de quanto a ja tevéstes; |
| 45:42 | mais tornad' a vósso fógo | e nóssa alma leixade.” |
| 45:45 | que esta alma fez óbras | por que a haver devemos |
| 45:52 | e contou aqueste feito | mui tóst' a Santa María; |
| 45:53 | ela lóg' a Jeso-Cristo | aquela alma pidía, |
| 45:57 | mais tórn' a alma no córpo, | se o vós por ben tevérdes, |
| 45:62 | porque a leixass' o démo | comprido de falssidade. |
| 45:64 | os dïabos a cogula, | todos ant' ela fugiron; |
| 45:72 | e cantando “Súrgat Dêüs” | eno córpo a tornaron |
| 46 | Esta é como a omagen de Santa María, que un mouro guardava en sa casa honrradamente, deitou leite das tetas. |
| 46:18 | a sa térra, e juntar |
| 46:26 | feze-a lógo alçar |
| 46:30 | a ía muit' e catar; |
| 46:31 | pois fillava-s' a dizer |
| 46:48 | foss' a mi que quér mostrar, |
| 46:56 | viu dúas tetas a par, |
| 46:62 | começou muit' a chorar, |
| 47:6 | per que façamos érro, | porque a Déus perder |
| 47:12 | da tentaçôn do démo, | a que do ben despraz. |
| 47:18 | dereit' aa eigreja; | mas o dém' a saír |
| 47:22 | e a Santa María | mui de rijo chamou, |
| 47:27 | mas acorreu-lle lógo | a Virgen de bon prez, |
| 47:31 | mas a Virgen mui santa | déu-lle con un bastôn, |
| 48 | Esta é como Santa María tolleu a agua da fonte ao cavaleiro, en cuja herdade estava, e a déu aos frades de Monssarrad a que a el quería vender. |
| 48:4 | a Virgen Santa María, | que con Jeso-Cristo ponna |
| 48:7 | Monssarrat éste chamado | o logar u é a fonte |
| 48:19 | Os monges, porque sentían | a sa casa mui menguada, |
| 48:23 | dizend': “Ai Santa María, | a nóssa coita veede, |
| 48:27 | Pois sa oraçôn fezéron, | a Sennor de pïadade |
| 48:28 | fez que se cambiou a fonte | ben dentro na sa herdade |
| 48:33 | déu a herdad' u estava | a fonte ond' el vendera |
| 48:34 | a agu' àquele convento, | onde pois foron viçosos. |
| 49 | Esta é de como Santa María guïou os roméus, que ían a sa eigreja a Seixôn e erraran o caminno de noite. |
| 49:2 | a estrela guía, |
| 49:19 | a que el' acorreu assí |
| 49:37 | e chamand' a Madre de Déus, |
| 49:57 | dereito a Seixôn levou |
| 50:19 | Onde come a Déus lle devemos amor |
| 50:20 | e come a Padre e nósso Crïador, |
| 50:21 | e come a hóme del coita e door |
| 50:23 | E a Santa Virgen, en que s' el ensserrou, |
| 51 | Esta é como a omage de Santa María alçou o gẽollo e recebeu o cólbe da saeta por guardar o que estava pós ela. |
| 51:1 | A Madre de Déus |
| 51:10 | a gent' ên fillar cuidara. |
| 51:18 | que fillaron a omagen, | por seer mais amparados, |
| 51:23 | E lógo sôbela pórta | do castélo a poséron |
| 51:24 | e, aorando-a, muito | chorand' assí lle disséron: |
| 51:36 | e diss' a outro da vila, | que poséran por porteiro, |
| 51:40 | a pórta que el serrara. |
| 51:42 | e o de fóra tan tóste | houv' a baesta armada |
| 51:47 | a omagen atán alte | que chegou préto da teta, |
| 51:48 | por guardá-lo baesteiro, | e feriu-lli a saeta. |
| 51:54 | e outrossí fez el Conde; | e deceu a térra tóste |
| 51:59 | E os gẽollos ficados | aorou a magestade, |
| 51:64 | que sobr' a vila deitara. |
| 51:65 | Desto a Santa María | todos loores lle déron |
| 51:66 | e punnaron d' a saeta | tirar, mas nunca podéron, |
| 51:71 | matá-lo outro de dentro | que a omagen guardava; |
| 51:75 | a pérna, mas ten |
| 51:76 | na como quand' a mudara. |
| 52 | Esta é como Santa María fez vĩir las cabras montesas a Montsarrat, e se leixavan ordennar aos monges cada día. |
| 52:2 | a Santa María, de que Déus quis nacer. |
| 52:5 | que quiso mui grand' a Grorïosa mostrar; |
| 52:11 | Aquel logar a pé dun mont' está |
| 52:15 | ant' a eigreja qu' en un vale jaz, |
| 52:16 | e ant' a pórta paravan-s' en az |
| 52:27 | E desta guisa a Madre de Déus |
| 53 | Como Santa María guareceu o moço pegureiro que levaron a Seixôn e lle fez saber o Testamento das Escrituras, macar nunca leera. |
| 53:1 | Como pód' a Grorïosa | mui ben enfermos sãar, |
| 53:4 | vos quér' óra, que a Virgen | quis grand' en Seixôn fazer, |
| 53:5 | dun meninno pegureiro, | a que os pées arder |
| 53:8 | sa madr' éra que fïava | a lãa mui volontér, |
| 53:10 | direi-ll' éu de com' a Virgen | quis no meninno mostrar. |
| 53:12 | que a per poucas dos pées | os dedos non lle queimou; |
| 53:13 | e a madre mui coitada | pera Seixôn o levou |
| 53:19 | Depois a cabo dun ano | lle rogou que o alí |
| 53:21 | “Se non quisérdes, o fógo | sei éu que verná a mi |
| 53:22 | e que vos pes m' haveredes | eno cól' a soportar.” |
| 53:26 | e a Seixôn de caminno | começou tóste d' andar. |
| 53:28 | o pos; e lóg' o meninno | se fillou ben a dormir, |
| 53:29 | e viu en vijôn a Madre | de Déus, que o foi guarir, |
| 53:30 | e séu fillo Jeso-Cristo, | a que ela presentar |
| 53:31 | a alma en Paraíso | foi dele. E alá viu |
| 53:32 | que a Virgen a séu Fillo | mercee por el pediu |
| 53:35 | E oiu mais que a Virgen | diss' a Déus esta razôn: |
| 53:53 | demais, d' hoj' a trinta días | sabiades que morrerei, |
| 53:54 | ca a que me mostrou esto | me quér consigo levar.” |
| 54:9 | que fez a Virgen por un séu sergente, |
| 54:13 | e a Santa María todo dado, |
| 54:15 | E tal sabor de a servir havía |
| 54:21 | fazía sempre baixada a tésta, |
| 54:22 | e pois complétas e a ledaninna. |
| 54:26 | peior cheirava que a caavrinna. |
| 54:27 | Ca o rostr' e a garganta ll' enchara |
| 54:30 | que non podía trocir a taulinna. |
| 54:38 | a ourïent' onde o sól viínna. |
| 54:41 | veê-lo vẽo a Virgen María, |
| 54:44 | e pois tirou a sa teta do sẽo |
| 54:50 | como muda penas a andorinna. |
| 54:59 | a que lógo todos foron juntados |
| 54:61 | e a Santa María muitos dados |
| 54:62 | loores, a Estrella Madodinna. |
| 55:4 | a Virgen Santa María, | pïadosa e sen sanna, |
| 55:11 | comprétas e madodinnos | ben ant' a sa majestade. |
| 55:14 | que a por amiga teve | un mui gran temp' en Lisbõa. |
| 55:16 | entôn o crérig' astroso | leixou-a desamparada, |
| 55:20 | e falou-ll' a abadessa, | que a nunca mẽos vira |
| 55:24 | mas de que a non achavan | mẽos se maravillava, |
| 55:25 | e dest' a Santa María | chorando loores dava, |
| 55:27 | Estas loores e outras | a Santa María dando |
| 55:30 | pera a sa majestade, | e como quen se razõa |
| 55:32 | “Mia Sennor, éu a ti venno | como mollér que se sente |
| 55:33 | de grand' érro que há feito; | mas, Sennor, venna-ch' a mente |
| 55:36 | que a non lév' o dïabo | nen eno inférno arda. |
| 55:39 | Quand' ela est' houve dito, | chegou a Santa Reínna |
| 55:41 | e a un ángeo disse: | “Tira-ll' aquel fill' aginna |
| 55:43 | Foi-s' entôn Santa María, | e a monja ficou sãa; |
| 55:53 | a Virgen Santa María | que o gran tempo crïara, |
| 55:55 | A monja lógo tan tóste | connoceu que séu fill' éra, |
| 55:56 | e el que éra sa madre; | e a maravilla féra |
| 55:61 | e loaron muit' a Virgen | por aqueste cousimento |
| 56 | Esta é como Santa María fez nacer as cinco rósas na boca do monge depós sa mórte, polos cinco salmos que dizía a honrra das cinco lêteras que há no séu nome. |
| 56:11 | que a Virgen foi fazer |
| 56:12 | a un bon religïoso. |
| 56:16 | a Virgen que non há par; |
| 56:47 | mas pois, quand' houv' a morrer, |
| 56:52 | a Madre do Poderoso. |
| 57 | Esta é como Santa María fez guarecer os ladrões que foran tolleitos porque roubaran ũa dona e sa companna que ían en romaría a Monsarrat. |
| 57:3 | nós a Santa María |
| 57:12 | dos que a Virgen santa |
| 57:21 | a Virgen, se mi ajude |
| 57:25 | deceu a ũa fonte |
| 57:32 | a eles mui correndo |
| 57:41 | A dona mantenente, |
| 57:45 | a Monsarrat aginna |
| 57:76 | u a comer cuidara, |
| 57:95 | se a Déus prazía. |
| 57:103 | que nunca a crischãos |
| 58 | Como Santa María desvïou a monja que se non fosse con un cavaleiro con que poséra de s' ir. |
| 58:9 | e o que a Santa María praz, |
| 58:10 | esso fazía sempr' a comunal. |
| 58:13 | que a troux' a que s' houve de pagar |
| 58:15 | con ele que se foss' a como quér, |
| 58:16 | e que a fillasse pois por mollér |
| 58:18 | e pos de s' ir a el a un curral |
| 58:19 | do mõesteir'; e i a atendeu. |
| 58:20 | Mas en tant' a dona adormeceu |
| 58:25 | e o démo, que a trager i fez, |
| 58:29 | e con med' a poucas xe lle partiu |
| 58:39 | Esto dit', un dïáboo a puxou |
| 58:41 | por Santa María, que a sacou |
| 58:42 | del, a Reínna nóbre spirital. |
| 58:43 | Des que a pos fóra, disse-ll' assí: |
| 58:48 | a monja, tremendo-ll' o coraçôn; |
| 58:50 | que vira, foi lógo a un portal |
| 58:62 | a Santa Reínna celestïal.” |
| 59 | Como o Crucifisso déu a palmada a honrra de sa madre aa monja de Fontebrar que poséra de s' ir con séu entendedor. |
| 59:6 | a Madre do alto Rei, |
| 59:12 | que a Virgen muit' amar |
| 59:21 | a Virgen Santa María, |
| 59:22 | a que mui de coraçôn |
| 59:35 | do logar, e a campãa |
| 59:36 | se fillava a tanger |
| 59:38 | e a sas hóras vĩir. |
| 59:42 | a fez que se namorou |
| 59:46 | a meia noite s' ergeu |
| 59:54 | a Madre do Salvador, |
| 59:55 | en tal que a pecador |
| 59:57 | Entôn s' ergeu a mesquinna |
| 59:60 | tirou a mão da cruz |
| 59:62 | de rijo a foi ferir. |
| 59:65 | que do cravo a semella |
| 59:71 | trões o convent' a pórta |
| 59:74 | a feriu pola partir |
| 59:84 | donas, todas faz a faz, |
| 59:86 | est' a Déus foron gracir. |
| 61 | Como Santa María guareceu ao que xe lle torcera a boca porque descreera en ela. |
| 61:6 | que a Madre de Déus móstra noit' e día. |
| 61:13 | de seer a çapata tan ben guardada |
| 61:16 | ele e outros quatro a ũa feira; |
| 61:17 | e torceu-xe-ll' a boca en tal maneira |
| 61:22 | u a çapata éra en romaría. |
| 61:27 | Entôn a abadessa do mõesteiro |
| 61:28 | lle trouxe a çapata por séu fazfeiro |
| 62 | Como Santa María déu fillo a ũa bõa dona que deitara en pennor, e crecera a usura tanto que o non podía quitar. |
| 62:2 | e os acórr' a gran coita sabuda. |
| 62:3 | A qual acorreu ja ũa vegada |
| 62:4 | a ũa dona de França coitada, |
| 62:8 | que a acorreu, todo quant' havía |
| 62:11 | E macar a dona de gran linnage |
| 62:16 | porque a usura lle creceu atanto |
| 62:17 | que a non podía pagar por quanto |
| 62:20 | nos que fïava, porend' a concello |
| 62:23 | E de coraçôn que a acorresse |
| 62:32 | e foi a séu fillo con esperança, |
| 62:34 | a gente da vila, qu' esteve muda, |
| 62:38 | per meia a vila, de todos vïúda, |
| 62:41 | Esto fez a Virgen que ja outros bẽes |
| 63 | Como Santa María sacou de vergonna a un cavaleiro que houvér' a seer ena lide en Sant' Esteván de Gormaz, de que non pod' i seer polas súas tres missas que oiu. |
| 63:1 | Quen ben sérv' a Madre do que quis morrer |
| 63:5 | por un cavaleiro a que foi guardar |
| 63:14 | entrou, quand' Almançor a cuidou haver, |
| 63:21 | que Sant' Estevão tod' a derredor |
| 63:36 | dos séus pecados e a missa oiu |
| 63:45 | mais a Santa María diz: “Sõo téu, |
| 63:54 | del rei Almançor, que s' houv' a recreer. |
| 64 | Como a mollér que o marido leixara en comenda a Santa María non podo a çapata que lle déra séu entendedor meter no pée nen descalçá-la. |
| 64:2 | a Santa María o dev' a encomendar. |
| 64:5 | Santa María, que a mollér dun infançôn |
| 64:9 | e por aquesto a foi o infançôn prender |
| 64:10 | por mollér, e foi-a pera sa casa levar. |
| 64:17 | que m' encomendedes a alguên, ca m' é mestér |
| 64:22 | e entôn vos direi a quen vos cuid' a leixar.” |
| 64:23 | Outro día foron ambos a missa oír, |
| 64:25 | chorand' entôn ela lle começou a pedir |
| 64:26 | que lle désse guarda por que houvéss' a catar. |
| 64:28 | mostrou-ll' a omagen da Virgen, Madre de Déus, |
| 64:30 | sejan perdõados, se vos a outri vou dar |
| 64:31 | senôn a esta, que é Sennor Espirital, |
| 64:33 | e porende a ela rógu' éu, que pód' e val, |
| 64:34 | que mi vos guarde e leix' a min cedo tornar.” |
| 64:37 | a aquela dona? Tant' andou daquela vez |
| 64:39 | E con séus amores a poucas tornou sandeu; |
| 64:47 | A mollér respôs: “Aquesto de grado farei, |
| 64:48 | e que a hajades quant' éu podér punnarei; |
| 64:50 | e quiçai per esto a poderei enganar.” |
| 64:53 | mais a dona a trouxe peor que a un can |
| 64:57 | por que a dona as çapatas fillasse, mil |
| 64:59 | Mais a mesquinna, que cuidava que éra ben, |
| 64:64 | que a çapata ao pé assí se ll' aprês |
| 64:67 | E depós aquest' a poucos días recodiu |
| 64:68 | séu marid' a ela, e tan fremosa a viu |
| 64:69 | que a lógo quis; mas ela non llo consentiu |
| 64:70 | atá que todo séu feito ll' houve a contar. |
| 64:74 | vos guardou.” E a çapata lle foi ên tirar. |
| 65:1 | A creer devemos que todo pecado |
| 65:6 | demandand' a outre que m' ên dé recado. |
| 65:30 | mais mandaron-lle que foss' a séu prelado. |
| 65:31 | E lógo que podo foi a el correndo |
| 65:36 | e foi lóg' a Roma u o Papa éra |
| 65:38 | El mandou-o livrar a un séu privado, |
| 65:80 | a Alexandría, que come Toledo |
| 65:85 | e poi-lo non achou, disso: “A Messías |
| 65:95 | Dizend' aquesto, foi-s' a noite chegando, |
| 65:100 | mui ben feita tod' a bóveda de pédra, |
| 65:109 | polo comer, mais o hóme déu-ll' a carta |
| 65:111 | E pois que a carta houve ben leúda |
| 65:112 | e houv' a razôn dela ben entenduda, |
| 65:120 | e a mea noite aqué-vo-los santos |
| 65:124 | e ena cima do altar a sentaron |
| 65:130 | vẽo ant' a Virgen muit' envergonnado. |
| 65:135 | Respôs a Virgen con parávoas doces: |
| 65:143 | Des i ant' a Virgen todos tres vẽéron |
| 65:147 | Foi-s' entôn a Virgen pois esto foi feito; |
| 65:152 | cá, pois que m' a Virgen mostrou tal vertude |
| 65:160 | e méu linnage a mantev' a gran brío; |
| 65:162 | me ficou end' a mi, e fui rei alçado. |
| 65:180 | d' hoj' a quinze días serei sen contenda |
| 65:185 | a Santa María; e pois se compriron |
| 65:187 | E Santa María, a que el servira |
| 65:189 | levou del a alma, ca des que a vira, |
| 65:190 | en a servir fora todo séu cuidado. |
| 65:194 | com' a séu sennor natural e amado, |
| 66 | Como Santa María fez a un bispo cantar missa e déu-ll' a vestimenta con que a dissésse, e leixou-lla quando se foi. |
| 66:12 | a do Bon Talán. |
| 66:18 | E a séu déstro tragía |
| 66:22 | a missa que converría, |
| 66:24 | toda a outra leenda? |
| 66:34 | t' hóm': “Aquesta missa di-a, |
| 66:45 | nen a compra nen a venda. |
| 66:52 | como a lee comenda. |
| 66:53 | E pois a missa compría |
| 66:55 | diss' a Virgen: “éu ir-m-ía, |
| 67:1 | A Reínna grorïosa | tant' é de gran santidade, |
| 67:13 | en que pan e vinn' e carne | e pescad' a todos dava, |
| 67:29 | e en todos séus serviços | a el achava primeiro, |
| 67:30 | dizendo-lle: “Que queredes, | sennor? A min o mandade.” |
| 67:38 | per que houvéss' el a alma, | e outr' houvéss' a herdade. |
| 67:60 | E ele lle contou todo, | de com' a ele vẽéra |
| 67:73 | e éu te conjur' e mando | que a digas sen contenda, |
| 67:75 | Entôn começou o démo | a contar de com' entrara |
| 67:77 | a aquel con que andava, | a que sen dulta matara, |
| 67:78 | se a oraçôn non fosse | da Madre de caridade: |
| 68:1 | A Grorïosa grandes faz |
| 68:2 | miragres por dar a nós paz. |
| 68:5 | que fez a Madre do gran Rei, |
| 68:12 | a sa combooça mortal; |
| 68:24 | “A ta oraçôn ben oí; |
| 68:25 | mais pero non convên a mi |
| 68:39 | Assí a Virgen avĩir |
| 69:23 | ll' avẽo que foi perant' a igreja |
| 69:34 | a hóstïa a costume romãa. |
| 69:35 | E a déstro viu estar da capéla |
| 69:38 | éra que non ést' a név' e a grãa, |
| 69:42 | a Virgen pïedosa e louçãa, |
| 69:44 | e tirou-ll' end' un vérmen a semella |
| 69:48 | e foi-s' a casa do monje privado, |
| 69:50 | que ja oía o gal' e a rãa. |
| 69:52 | se foi a cas don Ponce de Minérva |
| 69:54 | oe Pédr' e a orella lle mãa.” |
| 69:56 | “M' ide polo que fez a meezinna, |
| 69:58 | ou de Salérna, a cizilïãa.” |
| 69:62 | perant' a pórta que é mais jusãa |
| 69:65 | Pedro vĩir a si un hóme cão |
| 69:66 | ena cabeça, e a barva cãa, |
| 69:68 | a foi-o ena eigreja metendo, |
| 69:69 | u viu a préto do altar seendo |
| 69:70 | a Virgen, d' Elisabét coïrmãa, |
| 69:80 | diss' a gran vóz: “Madre de Déus, ajuda |
| 69:82 | a ta graça”, e cantou antivãa. |
| 69:84 | a Santa María loores déron; |
| 70:7 | ‘A’ demóstra AVOGADA, |
| 70:19 | ‘A’ ar diz que AVEREMOS |
| 71:2 | a Sennor que nos móstra | de como a loemos. |
| 71:4 | que fez Santa María, | a que nunca demóra |
| 71:5 | a buscar-nos carreiras | que non fiquemos fóra |
| 71:9 | en loar muit' a Virgen, | ca un gran livr' enteiro |
| 71:13 | por que veer podésse | a Madre de Messías, |
| 71:18 | viu a Santa María, | com' agora diremos, |
| 71:21 | Entôn a Virgen santa | alí ll' aparecía, |
| 71:23 | Quando a viu a monja, | espantou-se ja quanto, |
| 71:24 | mais a Virgen lle disse: | “Sól non prendas espanto, |
| 71:27 | Respôs entôn a monja: | “Virgen santa, Reínna, |
| 71:37 | pelo ángeo santo, | di-a assessegada- |
| 71:45 | e dúas partes leixa | e di ben a terceira, |
| 71:47 | Pois dit' houv' esto, foi-se | a Virgen grorïosa. |
| 71:48 | E des entôn a monja | sempre muit' homildosa- |
| 71:49 | mente assí dizía | como ll' a Pïadosa |
| 71:53 | fez levar a sa alma | ao Céo, u visse |
| 71:54 | a sa bẽeita Madre, | a que loores demos. |
| 72 | Como o démo matou a un tafur que dẽostou a Santa María porque perdera. |
| 72:6 | mal, en que a Déus tanger |
| 72:17 | mente; ca a Déus dẽostou |
| 72:23 | Déus come a fals' encréu |
| 72:41 | da té(è)sta e a serviz. |
| 73 | Como Santa María tornou a casula branca que tingiu o vinno vermello. |
| 73:2 | a que pód' os pecados das almas lavar. |
| 73:8 | que servían a Virgen mui de coraçôn; |
| 73:12 | lóg' a Santa María o ía pedir, |
| 73:22 | que houv' en ũa pédra a entrepeçar. |
| 73:40 | ollos, acorreu-lle lóg' a Madre de Déus |
| 73:42 | vẽéron de mui lonj' a casul' aorar. |
| 73:43 | Ca u vermella éra, tan branca a fez |
| 74:6 | ela mui fremos' a todo séu poder. |
| 74:11 | a quantos me veen?” E el diss' entôn: |
| 74:21 | a omagen da Virgen, segund' oí, |
| 74:22 | e punnava de a mui ben compõer, |
| 74:29 | en térra; mais el lóg' a Virgen chamou, |
| 74:35 | E ao gran son que a madeira fez |
| 75:2 | quér a Virgen corõada, |
| 75:7 | a un crérigo que éra | de a servir desejoso; |
| 75:15 | mais amava Jesú-Cristo | e a sa Madr', a Reínna, |
| 75:21 | E estando desta guisa, | déu a ela féver fórte, |
| 75:22 | e outrosí ao rico, | per que chegaron a mórte: |
| 75:23 | mais a vélla aa Virgen | havía por séu conórte, |
| 75:30 | e dad' a nóssa igreja | sequér cen marcos d' arento; |
| 75:33 | A mollér, a que pesava | de que quér que el mandasse, |
| 75:42 | ũa moça a el vẽo | que lle trouxe tal mandado |
| 75:48 | ten a mórt' há mais dun ano, | e pero non é finada.” |
| 75:49 | Quand' aquest' oiu a moça | da vélla, foi-se correndo |
| 75:50 | e achó-a mui coitada | e cona mórte gemendo, |
| 75:53 | Quand' est' entendeu a vélla, | foi mui trist' a maravilla |
| 75:55 | ven por mi' alm' e non pares | mentes a mia pecadilla, |
| 75:60 | será vos de Jesú-Cristo | a sa alma demandada.” |
| 75:66 | e quando foi aa chóça, | viu a que bẽeita seja, |
| 75:70 | que ben entendeu que éra | a Sennor de pïadade. |
| 75:73 | E pois entrou, viu a déstro | estar ũas seis donzélas |
| 75:76 | outrosí nen d' alvaialde, | que faz a cara 'nrrugada. |
| 75:78 | e disse a Virgen santa | ao crérigo: “Seede, |
| 75:80 | como ced' a Paraíso | vaa u ten ja pousada.” |
| 75:82 | a Virgen Santa María | non quis con ela no leito |
| 75:85 | E pois foi maenfestada, | Santa María alçó-a |
| 75:86 | con sas mãos, e tan tóste | o crérigo comungó-a; |
| 75:87 | e desque foi comungada, | u xe jazía deitó-a, |
| 75:88 | e disse-ll' entôn a vélla: | “Sennor, nóssa avogada, |
| 75:93 | por que tanto que morreres | vaas lóg' a Paraíso |
| 75:101 | Entôn o clérigo foi-se | a cas do rico maldito, |
| 75:103 | e ar viu a casa chẽa, | per com' éu achei escrito, |
| 75:106 | a vélla, e viu a Virgen | tan fremosa e tan crara, |
| 75:108 | dizendo: “Ja levar quéro | a alma desta menguada.” |
| 75:112 | E tan tóst' a mollér bõa | foi deste mundo passada. |
| 75:113 | E ao crérig' a Virgen | disse que mui ben fezéra |
| 75:116 | e pois aquest' houve dito, | foi-s' a Benaventurada. |
| 75:117 | E enquant' a Virgen disse, | sempr' o crérig' os gẽollos |
| 75:119 | e tornou-s' a cas do rico, | e houv' i outros antollos, |
| 75:120 | ca viu de grandes dïabos | a casa toda cercada. |
| 75:125 | E a alm' assí dizía: | “Que será de min, cativa? |
| 75:128 | agora a Déus prouguésse | que foss' en póo tornada.” |
| 75:131 | a Virgen Santa María, | que o tirou pelo dedo |
| 75:139 | e depois, quando ll' a alma | de sa carne foi saída, |
| 75:140 | levó-a Santa María; | e ela seja loada. |
| 76:4 | mui maravilloso, que quis a Virgen mostrar |
| 76:13 | mais sa madr' houvéra por el a perder |
| 76:14 | o sen, e con coita fillou-s' a carpir. |
| 76:16 | a ũa eigreja foi da Madre do que ten |
| 76:24 | Quand' est' houve dito, lóg' a Madr' Espirital |
| 76:31 | Quand' a mollér viü o gran miragre que fez |
| 76:32 | a Virgen María, que é Sennor de gran prez, |
| 77:12 | tornou-s' a Santa María, a nóbre Reínna, |
| 77:14 | se ll' ela fezéra, mais a séu proveito |
| 77:15 | parasse mentes en guisa que a guarecesse, |
| 77:18 | ant' a sa igreja, pequen' e estreito. |
| 77:20 | trões que ll' houve mercee a Sennor comprida |
| 77:25 | mais a Santa Virgen non alongou preito, |
| 77:31 | O bispo e toda a gente deant' estando, |
| 77:34 | porende loaron a Virgen afeito. |
| 78:2 | aquele que guarda a Virgen glorïosa. |
| 78:5 | que a Santa Virgen fez, per que entendades |
| 78:14 | oír érg' a súa, nen ll' éra saborosa. |
| 78:21 | e de taes cousas a el o acusaron, |
| 78:28 | hóm' a el dos séus, que tan tóste o fillasse |
| 78:30 | e que i ardesse a carne del astrosa. |
| 78:32 | mandó-o que fosse a veer se fezéra |
| 78:38 | de Santa María, a Virgen precïosa. |
| 78:40 | e diss': “Esta missa, a como quér que seja, |
| 78:43 | Enquant' el a missa oía ben cantada, |
| 78:44 | teve ja el conde que a cous' acabada |
| 78:47 | e aquel hóm' éra o que a mezcra feita |
| 78:48 | houvéra e toda de fond' a cima treita. |
| 78:50 | se fez o caleiro a justiça fremosa.” |
| 78:55 | O outro, pois toda a missa houv' oída, |
| 78:56 | foi ao caleiro e disse-ll': “Hás comprid' a |
| 78:62 | contou-ll' end' a hestórïa maravillosa. |
| 79 | Como Santa María tornou a meninna que éra garrida, corda, e levó-a sigo a Paraíso. |
| 79:6 | que fezo a Madre do Rei grorïoso, |
| 79:13 | E esto fazendo, a mui Grorïosa |
| 79:21 | E se esto fazes, d' hoj' a trinta días |
| 79:29 | O padr' e a madre, quand' aquesto viron, |
| 79:33 | A vint' e seis días tal féver aguda |
| 79:34 | fillou lóg' a Musa, que jouve tenduda; |
| 80 | Esta é de loor de Santa María, de como a saüdou o ángeo. |
| 80:8 | acórr' a nós que somos téus, |
| 80:16 | o fruito de ti, a la fé; |
| 81 | Como Santa María guareceu a mollér do fógo de San Marçal que ll' havía comesto todo o rostro. |
| 81:5 | que a Déus, séu Fillo Rei, |
| 81:16 | ben a Gondïanda, |
| 81:26 | ant' a faz con coita mortal, |
| 81:28 | a Virgen aquesta |
| 81:30 | ll' a carne comesta |
| 81:35 | a Virgen, de coraçôn |
| 81:37 | a qual |
| 82:1 | A Santa María mui bon servir faz, |
| 82:13 | que diss' aos pórcos: “Lóg' a derredor |
| 82:20 | “Pois vós non podedes, ar leixad' a mi, |
| 82:24 | e chamou a Virgen, a que nunca fal |
| 82:27 | E a Grorïosa tan tóste chegou |
| 82:37 | e a Virgen santa mans' e en bon son |
| 82:38 | confortou o frade, dizend': “A mi praz |
| 82:39 | a vida que fazes; e porende ben |
| 82:41 | de fazeres quant' a ta orden convên.” |
| 82:42 | Esto dito, tolleu-xe-lle d' ant' a faz. |
| 83 | Como Santa María sacou de cativo de térra de mouros a un hóme bõo que se ll' acomendara. |
| 83:2 | a Virgen tóst' há livrados. |
| 83:10 | a un que por séus pecados |
| 83:50 | chegou a días contados |
| 83:51 | a Sopetrán, cabo Fita. |
| 84 | Como Santa María resuscitou a mollér do cavaleiro, que se matara porque lle disse o cavaleiro que amava mais outra ca ela; e dizía-lle por Santa María. |
| 84:9 | e ela a el amava | que xe perdía o sen; |
| 84:10 | e do mal que dest' avẽo | vos contarei a razôn. |
| 84:12 | e mais d' outra ren amava | a Virgen espirital; |
| 84:17 | e ant' a omagen s' ía, | dizend': “Os pecados méus |
| 84:25 | A mollér entôn calou-se, | que lle non falou mais i; |
| 84:27 | Ond' avẽo pois un día | que siían a séu jantar; |
| 84:28 | e pois houvéron jantado, | começou-ll' a preguntar |
| 84:29 | a dona a séu marido | muito e a conjurar |
| 84:34 | A dona tornou por esto | mais negra que un carvôn; |
| 84:39 | E fillou sa mollér lógo | e deitó-a, sen mentir, |
| 84:40 | en séu leito e cobriu-a, | e non quiso que saír |
| 84:41 | podéss' hóme de sa casa; | e a pórta foi abrir |
| 84:43 | E parou-s' ant' a omagen | e disso assí: “Sennor, |
| 84:47 | El assí muito chorando, | a Virgen ll' apareceu |
| 84:49 | o rógo que me feziste | e a ta mollér viveu |
| 84:52 | e achó-a viv' e sãa | e houv' ên mui gran prazer. |
| 84:54 | a Virgen Santa María, | cantando en mui bon son. |
| 84:56 | que vissen aquel miragre, | que a Reínna de prez |
| 84:58 | por mellor servir a Virgen, | fillaron religïôn. |
| 85:6 | demostrou Santa María, a que nunca érra, |
| 85:8 | a que chagas grandes déran e pois torcillões. |
| 85:22 | ar viu-a espért' estando, de que foi ben cérto; |
| 85:26 | ca éu sõo a que tu e todos téus parentes |
| 85:42 | mais tan tóste foi a outro gran monte levado |
| 85:52 | comeres e leixares a degolar cabrões.” |
| 85:54 | leixó-o; e el foi-se lóg' a un mõesteiro |
| 85:60 | por que a Santa María déron ofreções. |
| 86 | Como Santa María livrou a mollér prenne que non morresse no mar e fez-lle haver fillo dentro nas ondas. |
| 86:2 | a Madre de Déus, se per nós non ficar. |
| 86:9 | fez a Santa Madre de Nóstro Sennor |
| 86:14 | o ángeo que a vẽo saüdar. |
| 86:25 | mais o mar creceu e colleu-a alí, |
| 86:27 | A póbre mollér, macar quis, non fogiu, |
| 86:28 | ca o mar de todas partes a cobriu; |
| 86:29 | e pois s' a mesquinna en tal coita viu, |
| 86:31 | A mollér sen falla coidou a fĩir |
| 86:32 | quando viu o mar que a vẽo cobrir; |
| 86:35 | Mais a Santa Virgen que ela rogou |
| 86:37 | e a súa manga sobr' ela parou |
| 86:38 | que a fez parir e as ondas quedar. |
| 86:39 | Pois Santa María, a Sennor de prez, |
| 86:41 | con séu fill' a póbre se foi essa vez |
| 86:42 | lóg' a San Miguél o miragre mostrar. |
| 87:5 | quis a Virgen que non há par, |
| 87:15 | a un sant' hóm' apareceu |
| 87:16 | a Virgen que nos guía. |
| 87:20 | começou-ll' assí a dizer: |
| 87:28 | ben, com' a mi prazía.” |
| 87:33 | o que ll' a Virgen nomeou |
| 87:39 | e foi bisp' a pouca sazôn, |
| 88 | Como Santa María fez a un físico que se metera monje que comesse das vidas que os outros monjes comían, que a el soían mui mal saber. |
| 88:1 | Quen servir a Madre do gran Rei, |
| 88:20 | en haver a jejũar |
| 88:50 | de comer, e a rezar |
| 88:60 | a Virgen de que falei, |
| 88:64 | de que se fillou a dar |
| 88:65 | a cada monge bocado, |
| 88:67 | érg' a este que dit' hei, |
| 88:80 | muit' e fillou-s' a chorar |
| 88:89 | Quen servir a Madre do gran Rei, |
| 89 | Esta é como ũa judéa estava de parto en coita de mórte, e chamou Santa María e lógo a aquela hóra foi libre. |
| 89:1 | A Madre de Déus honrrada |
| 89:5 | direi que fez a grorïosa |
| 89:7 | a Reínna mui pïadosa, |
| 89:10 | e a mórte chegada. |
| 89:27 | Porend' a mui comprida |
| 89:37 | a santivigada |
| 89:38 | a benaventurada |
| 89:45 | e a sa madre dada. |
| 89:47 | as judéas que a guardavan |
| 89:49 | da casa e a dẽostavan |
| 89:50 | e “heréja” a chamavan |
| 90:6 | u a Déus concebiste |
| 90:22 | dada que a nós vallas, |
| 91:1 | A Virgen nos dá saúd' | e tólle mal, |
| 91:17 | a Saixôn lógo correndo |
| 91:19 | cuidand' en todas guisas i a sãar |
| 91:37 | Santa María, e a térra tremeu |
| 91:38 | quando chegou a Sennor celestïal. |
| 91:40 | houvéron, que a fugir |
| 91:45 | a quena chama, fïando |
| 91:49 | Porend' a esses enfermos nulla ren |
| 92:2 | de dar lum' a queno non há. |
| 92:4 | a que o lum' en si trager |
| 92:5 | foi, que nos fez a Déus veer, |
| 92:8 | pois lum' a un crérigo séu |
| 92:20 | E porende venno a ti |
| 92:22 | u a ta missa se dirá.” |
| 92:24 | e a Virgen ll' apareceu, |
| 92:31 | ta que a missa dita for; |
| 92:36 | e lóg' a missa começou, |
| 92:39 | a Virgen que é de bon prez, |
| 93:3 | grav', u a pïedade |
| 93:17 | E el alí estando, fillou-s' a dizer |
| 93:23 | a Déus nen a sa Madre, e sempre rezou |
| 93:27 | a Virgen grorïosa e diss': “Hoi mais non |
| 93:29 | Quando ll' est' houve dit', a teta descobriu |
| 93:31 | e tan tóst' a gafeen lógo del se partiu, |
| 93:32 | assí que o coiro houve tod' a mudar. |
| 93:33 | Tanto que foi guarido, começou-s' a ir |
| 93:35 | a el Santa María e o foi guarir, |
| 94:4 | a Virgen María. |
| 94:9 | e a emenda vĩir |
| 94:13 | quis a Reínna sen par, |
| 94:24 | a tesourería. |
| 94:27 | tal ben a un cavaleiro, |
| 94:29 | tra en que a foi fazer |
| 94:38 | e a vós de coraçôn |
| 94:51 | que a vida estrannar |
| 94:60 | e déu a todo recado |
| 94:61 | de quant' houv' a recadar, |
| 94:66 | a monja e se partiu |
| 94:70 | E entrou en el a medo |
| 94:71 | e fillou-s' a preguntar |
| 94:81 | Quand' est' oiu, a sinar |
| 94:87 | foi-se pera a eigreja; |
| 94:99 | que lle fezo a que ten |
| 94:106 | maravilla tev', a pran, |
| 94:107 | pois que a cousa provada |
| 94:111 | e fillaron-s' a cantar |
| 95 | Como Santa María livrou un séu ermitán de prijôn dũus mouros que o levavan a alên mar, e nunca se podéron ir atá que o leixaron. |
| 95:4 | demostrou a Santa Virgen benaventurada |
| 95:8 | agua do mar, u cuidou a viver sen baralla. |
| 95:11 | servind' a Santa María, a Sennor comprida |
| 95:13 | ca a sa mui gran mercee nunca é falida |
| 95:14 | a quanto-la ben serviren, assí é sen falla. |
| 95:34 | rouband' en mar quant' achavan e saínd' a térra, |
| 95:35 | e quiséran-s' ir con todo. Mas a que non érra |
| 95:36 | d' acorrer a séus amigos nen lles pórta sérra |
| 95:40 | e quanto toda a noite éran alongados |
| 95:50 | e diss': “Amigos, fól éste quen a Déus contralla.” |
| 95:60 | des quand' en aquel' ermida a morar vẽéra; |
| 95:71 | e a Santa María loores porên dadas; |
| 96 | Como Santa María guardou a alma dun hóme bõo que se non perdesse, ca o havían escabeçado ladrões, e fez que se juntassen o córpo e a tésta e se maenfestasse. |
| 96:4 | a que muito pesa de quen folía |
| 96:8 | que a Virgen fez fremos' e preçado; |
| 96:20 | correr lóg' a el; e poi-lo fillaron |
| 96:24 | E a quarto día per i vẽéron |
| 96:26 | o córp' e a tésta, ond' eles pavor |
| 96:33 | foron, a tést' e o córpo juntados |
| 96:37 | Respôs a cabeça: “Ja outorgamos |
| 96:40 | e come dïabres a alma cuidaran |
| 96:42 | “Mas non quis a Virgen, das outras mellor, |
| 96:44 | mia alma, mais que a tésta tornasse |
| 96:45 | a méu córpo, e que me confessasse; |
| 96:52 | a Déus por mi e me ll' acomendedes, |
| 97:1 | A Virgen sempr' acorrer, |
| 97:7 | a Virgen por un hóme dun Rei |
| 97:10 | que o cuidaran a fazer morrer. |
| 97:14 | e con coita fillou-s' a chorar |
| 97:16 | a Virgen quanto mais podo fazer. |
| 97:21 | a ben léu |
| 97:34 | s' e pois começou-ll' assí a dizer: |
| 97:49 | e se a vóssa mercee for, |
| 97:58 | fosse daquest' a verdad' enquerer. |
| 97:67 | que ll' end' a verdade descobriu, |
| 97:71 | a aquel hóm'. E lógo porên |
| 98:1 | Non dev' a Santa María | mercee pedir |
| 98:4 | a hómees e molléres | que estavan i, |
| 98:9 | pero a Santa María | foi pedir entôn |
| 98:12 | u faz a Virgen miragres | grandes quando quér, |
| 98:16 | e entravan i os outros, | dous e tres a par. |
| 98:17 | Quand' aquesto viu a dona, | fillou-s' a chorar |
| 98:18 | e con coita a cativa | sas faces carpir, |
| 98:28 | E sempr' ela en sa vida | a Virgen serviu |
| 98:30 | ante punnou todavía | d' a Virgen servir. |
| 99:19 | a quant' eles abranger |
| 99:25 | das outras, e a correr |
| 99:31 | a Madre do que morrer |
| 99:33 | E porên s' houv' a perder |
| 99:43 | e houvéron a saber |
| 100:15 | a sen par | luz e verdadeira |
| 100:17 | ca Déus a ti a |
| 100:19 | e a querría |
| 100:27 | que foss' a mía |
| 101:1 | Ben pód' a Sennor sen par |
| 101:4 | a un mud' a de bon prez |
| 101:7 | Este fora a Seixôn |
| 101:13 | ant' a Virgen, que valer |
| 101:19 | trões que a gran Sennor |
| 101:26 | e foi-ll' a lingua soltar. |
| 101:30 | da lingu' e delas a par, |
| 102:4 | a mui Santa Sennor. |
| 102:8 | crérig' a dos santos Fror. |
| 102:10 | mui dad' a Santa María |
| 102:24 | e déu-ll' end' a séu sabor. |
| 102:51 | contr' a luz déu apelido, |
| 102:52 | chamand' a do Salvador |
| 102:66 | a verdad' e demostrada, |
| 102:68 | muit' a dos santos maior. |
| 103:2 | a Paraíso irá. |
| 103:7 | E porend' a Grorïosa | vedes que lle foi fazer: |
| 103:15 | Tan tóste que acabada | houv' o monj' a oraçôn, |
| 103:22 | Des i foi-s' a passarinna, | de que foi a el mui gréu, |
| 103:32 | quando fui a aquela hórta; | u séen quen mio dirá?” |
| 103:38 | E por aquesto a loemos; | mais quena non loará |
| 103:40 | pois quanto nós lle pedimos | nos dá séu Fill', a la fé, |
| 104 | Como Santa María fez aa mollér que quería fazer amadoiras a séu amigo con el córpo de Jesú-Cristo e que o tragía na touca, que lle corresse sángui da cabeça atá que o tirou ende. |
| 104:6 | que fezo Santa María; | oíde-mio a lezer: |
| 104:10 | que con gran coita houvéra | o siso end' a perder. |
| 104:16 | foi-se a ũa eigreja | da Virgen espirital, |
| 104:19 | E o crérigo sen arte | de a comungar coidou; |
| 104:24 | ena boca e tan tóste | tirou-a end' e odeu |
| 104:25 | a hóstïa ena touca; | e nada non atendeu, |
| 104:29 | lóg' a ela séu amigo | e ja mais nunca partir |
| 104:31 | E entrant' a ũa vila | que dizen Caldas de Rei, |
| 104:35 | E a gent' entôn dizía, | quando aquel sangue viu: |
| 104:39 | E pos a mão nas toucas, | e sentiu e viu mui ben |
| 104:41 | “A mi non me feriu outre | senôn queno mundo ten |
| 104:45 | todos a Santa María, | Madre de Nóstro Sennor, |
| 104:46 | e a séu Fillo bẽeito, | chorando con gran prazer. |
| 104:47 | A mollér se tornou lógo | à eigreja outra vez, |
| 104:48 | e deitou-s' ant' a omagen | e disse: “Sennor de prez, |
| 104:49 | non cates a méu pecado | que mi o démo fazer fez.” |
| 104:50 | E lóg' a un mõesteiro | se tornou monja meter. |
| 105 | Como Santa María guareceu a mollér que chagara séu marido porque a non podía haver a sa guisa. |
| 105:5 | E desto fezo a Santa Reínna |
| 105:7 | u apareceu a ũa meninna |
| 105:11 | Quando a viu houv' entôn tan gran medo |
| 105:16 | u verás méu Fill' e min faz a faz. |
| 105:21 | Diss' a moça: “Sennor de pïadade, |
| 105:23 | Entôn se foi lóg' a Virgen María; |
| 105:24 | e a meninna ficou no lugar |
| 105:31 | Diss' a moça: “Esto non é penssado, |
| 105:35 | E o padr' e a madre perfïados |
| 105:36 | a foron mui sen séu grad' esposar. |
| 105:42 | de como a quis a Virgen guardar: |
| 105:44 | nunca per ren pod' a ela passar; |
| 105:46 | por que pois non houv' a trager enfaz. |
| 105:50 | lle fez que a houvéra de matar; |
| 105:51 | ca lle déu con un cuitél' a engano |
| 105:55 | que quantos físicos houv' end' a Pisa |
| 105:56 | non lle podéron a chaga serrar. |
| 105:62 | a séu marido a foi comendar, |
| 105:72 | a que o marido fora chagar |
| 105:74 | ca a teta déstra lle foi queimar. |
| 105:85 | ll' apareceu a Sennor das reínnas |
| 105:86 | e começou-a muit' a confortar |
| 105:98 | Entôn a ergeu e foi-a levar, |
| 105:102 | e a viron fôrona espertar |
| 106:3 | a pesar da Grorïosa. |
| 106:13 | en salv' a mui Precïosa. |
| 106:16 | mais fôronos a prender |
| 106:24 | E diss' a séu compannôn: |
| 106:27 | a Seixôn |
| 106:33 | ant' a noite lubregosa. |
| 106:35 | a séu compannôn contou |
| 106:38 | end' a Virgen pïedosa. |
| 106:40 | “Per quant' éu a vós oí, |
| 106:42 | se mi a mi |
| 106:46 | A guarda, quand' esto viu, |
| 106:48 | a cárcer mui tẽevrosa |
| 106:53 | houv' a Virgen sospeitosa, |
| 107 | Como Santa María guardou de mórte ũa judéa que espenaron en Segóvia; e porque se acomendou a ela non morreu nen se firiu. |
| 107:4 | fez en Segóvi' a cidade |
| 107:5 | a Madre de pïedade, |
| 107:9 | e a esfalfar levada |
| 107:14 | quen daquí a caer há, |
| 107:22 | val a mi, ca mestér m' há. |
| 107:27 | Os judéus que a levaron |
| 107:28 | na camisa a leixaron |
| 107:29 | e lógo a espenaron, |
| 107:35 | jus' a pé dũa figueira, |
| 107:39 | bẽeita a Grorïosa, |
| 107:52 | a batiçou mantenente; |
| 107:55 | a séu Fillo grorïoso |
| 108:5 | que avẽo a Merlín |
| 108:9 | como disséron a min, |
| 108:11 | E começou a falar |
| 108:25 | O judéu a perfïar |
| 108:32 | Merlín muit' a assannar |
| 108:44 | a este da falssa lei |
| 108:54 | que a judéa pariu; |
| 108:65 | a séu padre Caïfás, |
| 109:2 | ant' a Virgen que a Déus foi parir. |
| 109:4 | ant' a de que Déus quiso nacer; |
| 109:8 | que fez a Virgen que non há par |
| 109:16 | quand' a vista do logar chegou, |
| 109:38 | quando houvéron do hóm' a saír. |
| 109:40 | a Santa María, que sabor |
| 110:2 | que pera a loar tempo nos fal e vida. |
| 110:4 | a que fez porque Déus a sa carne sagrada |
| 110:14 | de 'scriver, ficar-ll-ía a maior partida. |
| 111 | Esta é como un crérigo de missa que servía a Santa María morreu no río que ven por París; e a tercer día ressocitó-o Santa María e sacó-o do río. |
| 111:2 | a Virgen que nos mantên. |
| 111:10 | a mui comprida de sen. |
| 111:13 | a lussuria tan deitado, |
| 111:35 | Mais a Madre do honrrado |
| 111:36 | Jeso-Crist' a séu chamado |
| 112 | Como Santa María guardou ũa nave que ía carregada de triígo que non perecesse, e sacó-a en salvo ao pórto. |
| 112:2 | a Virgen, estrela do mar. |
| 112:14 | que a quis en salvo guïar. |
| 112:18 | querendo-s' a nav' afondar. |
| 112:23 | en un batél a gran pẽa, |
| 112:24 | ca viron a nave chẽa |
| 112:28 | ca a nav' éra abérta; |
| 112:38 | u a viron sãa estar. |
| 112:41 | e a Virgen porên muito |
| 112:42 | começaron lóg' a loar. |
| 113 | Como Santa María de Monsserraz guardou o mõesteiro que non feriss' a pena en ele que caeu da róca. |
| 113:6 | qu' en Monssarraz fez a Virgen | e que ben parece hoj' i, |
| 113:9 | Esta caeu en tal guisa, | se a Déus leixasse vĩir, |
| 113:10 | que podéra a eigreja | toda tan tóste destroír; |
| 113:13 | de sa Madre grorïosa, | a Reínna esperital; |
| 113:14 | porên desvïou a pena | en tal guisa que non fez mal, |
| 113:17 | Mai-los monges, que cantavan | a missa da Madre de Déus, |
| 113:24 | e a Virgen e séu poder. |
| 113:27 | a Monssarraz, e han prazer |
| 114 | Esta é dun mancebo a que séus ẽemigos chagaron mui mal de mórte, e sa madre prometera-o a Santa María de Salas, e foi lógo guarido. |
| 114:1 | A que sérven todo-los celestïaes |
| 114:5 | gran fïança en ela e a servía |
| 114:9 | a Santa María e por el rogava |
| 114:15 | Quand' oiu aquesto sa madr', a mesquinna, |
| 114:18 | a sa cas' e pos-lo en ũus portaes. |
| 114:21 | e atou-llas lógo ben todas a eito |
| 114:26 | ca xe sóe ela a fazer de taes |
| 114:31 | Ante que a alva do día chegasse |
| 114:32 | diss' el a sa madre que o desatasse, |
| 114:38 | e mais a aqueles que lle son leaes. |
| 114:40 | e foron a Salas e alá contaron |
| 114:42 | a Virgen por est' e loarán ja maes. |
| 115:13 | filla a Grorïosa |
| 115:18 | a do mui bon talante |
| 115:34 | ca sen érr' a |
| 115:41 | a cada ũu déron. |
| 115:46 | Mais o dém', a que pesou |
| 115:66 | A mollér chorand' entôn, |
| 115:67 | a que muito pesava, |
| 115:75 | que a Déus pesaría. |
| 115:83 | a britar sa promessa, |
| 115:97 | a mollér foi encinta |
| 115:101 | negro nen que a tinta |
| 115:110 | a sa madre, sen falir, |
| 115:116 | A madre con gran pesar |
| 115:118 | começou lóg' a chorar |
| 115:137 | a ele mantenente |
| 115:165 | a térra d' Armenía. |
| 115:168 | chegou a el e lle déu |
| 115:169 | a carta que tiínna |
| 115:201 | a ermida sagrada |
| 115:215 | que a toda cobría. |
| 115:230 | El diss': “A do bon talán |
| 115:235 | a ti com' el querría. |
| 115:241 | e a ta alma sãa |
| 115:246 | O ermitán ant' a luz |
| 115:257 | a missa começaron; |
| 115:260 | tant' a redor do covil, |
| 115:266 | Com' a hestórïa diz, |
| 115:270 | viron a Emperadriz |
| 115:277 | a Virgen, com' oístes, |
| 115:289 | s' houv' a tornar pedindo |
| 115:293 | u a Paz acabara, |
| 115:298 | que a Reínna cortês |
| 116:2 | a que Madr' é do lume. |
| 116:5 | que quis a Virgen mostrar |
| 116:14 | de grado a servía; |
| 116:35 | a un séu sergent' assí, |
| 117 | Como ũa mollér prometera que non lavrasse no sábado e per séu pecado lavrou, e foi lógo tolleita das mãos; e porên mandou-se levar a Santa María de Chartes, e foi guarida. |
| 117:6 | per que a Santa María houvésse sannuda. |
| 117:8 | a sossacou o dïabo, que lle fez camisas |
| 117:15 | Mais que vissen a vingança judéus e crischãos |
| 117:22 | a trouxéron, porque dos santos foss' acorruda. |
| 117:27 | per toda aquela térra, que os que a viran |
| 117:29 | déron graças aa Virgen, a que sempr' ajuda |
| 118:4 | que fez a Virgen, per com' aprendí, |
| 118:17 | con méu marido; mas a ti irei |
| 118:18 | que a téu Fillo rógues que dos séus |
| 118:31 | Tan tóst' a madre foi sigo levar |
| 118:32 | séu fill' a Salas, e ant' o altar |
| 119 | Como Santa María tolleu un joíz aos dïáboos que o levavan e tornó-o a sa casa e disse-lle que se mẽefestasse, ca outro día havía de morrer. |
| 119:4 | fillaredes, que a Virgen fezo en Espanna |
| 119:9 | mui gran mannãa jantando e cẽand' a nõa, |
| 119:22 | mandou fillar a séus hómees lanças e escudos, |
| 119:33 | En esto chegou a Virgen Santa verdadeira, |
| 119:51 | Poi-l' aquesto diss' a Virgen, en un mui bél chão |
| 119:53 | a sa casa, e envïou polo guardïão |
| 119:56 | E outro día morreu como ll' a Virgen disse; |
| 119:57 | e u quis Déus que ll' a alma do córpo saísse, |
| 119:58 | os ángeos a levaron nóbres e temudos. |
| 120:2 | a Virgen que nos mantên. |
| 120:9 | e mais d' outra ren a amarán, |
| 121 | Esta é dun miragre do cavaleiro que fazía a guerlanda das rósas a Santa María. |
| 121:1 | De muitas maneiras busca | a Virgen esperital |
| 121:4 | amostrou mui gran miragre | a Sennor de todo prez |
| 121:10 | a guerlanda toda delas, | e que lla fezéss' atal. |
| 121:12 | que a guerlanda das rósas | no tempo delas mui ben |
| 121:13 | fazía, e a põía | na sa omagen; des ên |
| 121:14 | a ela s' acomendava, | que aos séus nunca fal. |
| 121:19 | que mui ben encavalgados | viínnan; mais, a la fé, |
| 121:21 | fraco en que cavalgava. | E deceu dele a pé |
| 121:24 | a Virgen que lle valvésse. | E ela valeu-ll' entôn; |
| 121:30 | non houvéron d' ir a ele, | e disséron lóg' atal: |
| 121:31 | “Tornemo-nos daquí lógo, | pois esto non praz a Déus |
| 121:37 | e faz con el a guerlanda | e é sa ajudador, |
| 121:38 | que assí nos desfaría | ben com' a agua o sal.” |
| 121:40 | nulla ren, nen sól a dona, | nen da guerlanda sentiu |
| 121:43 | E porên, se a amava | ante, depois la amou |
| 121:45 | e con quantos a loavan | sempre muito a loou, |
| 122:4 | que en Toled' a Virgen fez alí |
| 122:5 | na sa capéla, e creed' a mi |
| 122:8 | da Santa Virgen u ficou a fé, |
| 122:14 | a pintou toda, o córp' e a faz. |
| 122:15 | A este Rei ũa filla naceu |
| 122:16 | que a Santa María prometeu, |
| 122:20 | a fez pera às Ólgas a levar |
| 122:23 | toda a noite sa ama levou, |
| 122:24 | ca de dóo a matar-se cuidou; |
| 122:25 | e a sa madre lógo o contou, |
| 122:26 | e ela fez como a quen despraz |
| 122:28 | foi-a fillar e diss' assí: “Pois non |
| 122:29 | quis a Virgen, a que te dei en don, |
| 122:35 | A todos da capéla fez saír, |
| 122:37 | e as donas fillaron-s' a carpir, |
| 122:41 | que me dará a Madre do bon Rei |
| 122:45 | a meninna, e as pórtas abriu |
| 122:46 | e fillou-a nos braços mui vïaz, |
| 123:2 | valrrá muit' a quen en ela ben crevér. |
| 123:4 | valrrá muit' a quen de mal coitado for, |
| 123:8 | a un frade mẽor, que de meninnez |
| 123:20 | a coor mui negra lógo se cambiou |
| 123:21 | e a faz mui branca toda se tornou |
| 123:23 | Mas a pouco rato houve de finar, |
| 123:29 | Porend' a dous frades o fez Déus vĩir |
| 123:36 | de Santa María, a que nunca fal |
| 123:37 | aos que a sérven e sempre lles val |
| 123:39 | Assí fez a mi, esto sabede ben, |
| 123:40 | déu-me logar bõo qual a mi convên; |
| 124:12 | que a jajũou gran tempo. | Mas porque foi a Xerez |
| 124:13 | e a Sevilla quand' éran | de mouros, mais dũa vez, |
| 124:17 | E ferindo-o, chamava | a Reínna sperital, |
| 124:19 | a aqueles que se fían | en ti mui de coraçôn, |
| 124:27 | un crérigo mi aduzede, | a que diga quanto fix |
| 124:30 | servir a Santa María, | a que nunca falirá |
| 124:31 | nen fal aos que a sérven.” | E dizend' esto, morreu; |
| 124:33 | E des que foi mórto, lógo | a hóra embarveceu, |
| 124:37 | Esto fez Santa María, | a Sennor que nos mantên, |
| 125 | Como Santa María fez partir o crérigo e a donzéla que fazían voda, porque o clérigo trouxéra este preito pelo démo, e fez que entrassen ambos en orden. |
| 125:8 | e rezava por aquesto | a sas hóras cada día. |
| 125:11 | ũa donzéla fremosa | a maravilla, com' oí, |
| 125:12 | que a Virgen, de Déus Madre, | mui de coraçôn servía. |
| 125:14 | per que do démo guardada | fosse; e a Virgen porên |
| 125:16 | sempr' en mi a voontade, | e guarda-te de folía.” |
| 125:19 | que en toda-las maneiras | provou de a vencer; mais non |
| 125:23 | com' éu a donzéla haja | lógu' esta noit' en méu poder; |
| 125:26 | e foron aa donzéla | e andaron-ll' a derredor; |
| 125:27 | mais nada non adobaron, | ca a Madre do Salvador |
| 125:28 | a guardava en tal guisa | que ren non ll' empeecía. |
| 125:32 | que o que a enganasse | mui mais ca nós sabería.” |
| 125:34 | que ar tornaron a ela, | e un deles tan muit' andou |
| 125:35 | que a oraçôn da Virgen | lle fezo que se ll' obridou; |
| 125:38 | e hoi mais de a haverdes | tenno que non será mui gréu.” |
| 125:40 | e fais-me como a haja, | senôn, lógo morrería.” |
| 125:41 | E o démo tornou tóste | e feze-a lógu' enfermar, |
| 125:43 | que séu padre e sa madre | a querían porên matar; |
| 125:46 | que a poucas d' amor dele | lógo se non enssandeceu, |
| 125:47 | ca o démo, de mal chẽo, | en tal guisa a encendeu |
| 125:48 | que diss' entôn a séu padre | que lógo se casaría |
| 125:49 | con aquel crérigu'. E disse | a sa madre que manamán |
| 125:63 | Porque pelo démo fora, | a Madre do muit' alto Rei |
| 125:67 | obridou-xe-lle a nõa; | mais la Reínna de gran prez |
| 125:68 | fezo que a sa eigreja | fosse, como ir soía. |
| 125:69 | E u estava rezando, | pareceu-ll' a Madre de Déus |
| 125:76 | mais leixa esta loucura | e tórna-t' a crerezía. |
| 125:81 | Foi-s' entôn a Virgen santa | aa donzéla, alí u |
| 125:85 | A donzéla disse lógo: | “Sennor, o que vos aprouguér |
| 125:87 | com' o leixarei?” (diss' ela). | Diss' a Virgen: “Há-che mestér |
| 125:89 | A novia s' espertou lógo | chorando, e esto que viu |
| 125:91 | que lógu' en un mõesteiro | a metessen, per com' oiu |
| 126:2 | e de door a Virgen sen falir. |
| 126:4 | Santa María, a Sennor de prez, |
| 126:5 | a un hóme de chaga que lle fez |
| 126:7 | Ca a saeta ll' entrara assí |
| 126:11 | E con tẽaces a ían fillar, |
| 126:29 | que a loaron, ca en ela jaz |
| 127 | Esta é como Santa María non quis que entrasse na sa eigreja do Poe un mancebo que déra a sa madre un couce; e el, pois viu que non podía entrar, cortou o pée, e depois sãou-o Santa María. |
| 127:2 | que pois ela non llo haja | con ben a galardõar. |
| 127:4 | a Virgen Santa María | na eigreja do Poi fez |
| 127:8 | dentr' en séu córpo sa madre, | e do pée a feriu |
| 127:12 | E a Virgen, de Déus Madre, | que aos coitados val, |
| 127:13 | déu-ll' entôn a el por esto | de door un tan gran mal, |
| 127:16 | en gẽollos a sa madre | e que lle pediss' en don |
| 127:19 | E a madr' entôn chorando | tan tóste lle perdõou |
| 127:22 | a Virgen Santa María, | e houv' entôn a ficar |
| 127:23 | fóra, e entrou a madre. | E a gente a veer |
| 127:35 | dizendo: “Santa María, | Sennor, pois que vin a ti, |
| 127:39 | E sonnou que a omagen | lle diss'. “Aquesto farás: |
| 127:40 | filla o pé de téu fillo, | e non espéres a cras, |
| 127:43 | A mollér de sonnar esto | houv' ende mui gran sabor, |
| 127:44 | e pois espertou fez lógo | como ll' a bõa Sennor |
| 127:48 | houvéron e ar loaron | muito a que tanto ben |
| 128:2 | que u quér que a el achen, | ela con el é achada. |
| 128:5 | a un vilão que éra | d' abellas cobiiçoso, |
| 128:8 | e foi pedir a conssello | a ũa vélla sorteira |
| 128:13 | a comoiôn ena boca | tẽede sena passardes |
| 128:15 | mas guardade-a na boca | o mellor que vós podérdes; |
| 128:16 | des i de vóssas colmẽas | escolled' a que quisérdes |
| 128:17 | e ensserade-a dentro; | e se vós esto fezérdes, |
| 128:19 | O vilão crev' a vélla | e fez todo séu mandado; |
| 128:23 | e abriu aquela lógo, | u a hósti' ensserrara, |
| 128:28 | que serrou lóg' a colmẽa | e aa eigreja quanto |
| 128:33 | foi con el, e na colmẽa | viu a Virgen mui comprida |
| 128:35 | Quand' esto viu, tornou lógo | e fez chamar a concello |
| 128:38 | é dos santos e do mundo, | e a trouxéssen honrrada. |
| 128:40 | na colmẽa a mui santa | Virgen e com' abraçava |
| 128:41 | a séu Fillo Jesú-Cristo, | e mui mellor odor dava |
| 128:43 | Lóg' a colmẽa levaron | as gentes que i vẽéron, |
| 128:44 | con procissôn e cantando; | e depois que a poséron |
| 128:47 | foi a Virgen con séu Fillo, | a nóbr' e Santa Reínna. |
| 128:49 | e pois conssagrou o préste | a hóstïa que tiínna, |
| 128:50 | non acharon na colmẽa | érg' a hóstïa sagrada, |
| 128:52 | mui sãa e mui fremosa, | como x' a Déus guardar quiso |
| 128:53 | con sa Madr' a Virgen santa, | Reínna de Paraíso. |
| 129:2 | sãar pód' hóm' a de ben mui comprida. |
| 129:3 | Dest' a un hóme que de Murvédr' éra |
| 129:4 | mostrou a Virgen maravilla féra |
| 129:7 | E a saeta assí ll' acertara |
| 129:13 | e a Salas prometeu oferenda |
| 129:15 | E lógo mandou a saeta fóra |
| 129:18 | des que a saeta ên foi saída, |
| 129:23 | loand' a Virgen santa grorïosa, |
| 129:28 | a Santa María loores déron |
| 129:30 | de fazer lóg' a ela sa vĩida. |
| 130:28 | enquant' éu viva, e a loarei |
| 131:2 | hóm' a que a Virgen non póss' acorrer. |
| 131:4 | haveredes, direi que fez a Sennor, |
| 131:5 | a Madre de Déus, por un emperador; |
| 131:10 | ond', éra ben casad' e a séu prazer. |
| 131:12 | ela a Virgen amava mais d' al ren; |
| 131:13 | por esto fez a ambos Déus atal ben |
| 131:21 | e a cóva lógo per meo quebrar |
| 131:26 | mas cuidou sen falla lógu' i a morrer. |
| 131:28 | Con gran dóo foi ant' a Sennor de prez, |
| 131:29 | a Madre de Déus, e sempre dessa vez |
| 131:31 | que a alma del houvésse salvaçôn. |
| 131:36 | que en tod' ess' ano a comer lle déu |
| 131:37 | ao Emperador a Madre do séu |
| 131:40 | a estar con el e se del non partir |
| 131:44 | e que te faz' óra, a Emperadriz, |
| 131:45 | ta mollér, mio róga, a bõa fiíz, |
| 131:46 | a que o tu deves muito gradecer. |
| 131:53 | a Santa María, que lle descobriu |
| 131:56 | e à Emperadriz, a que nunca ja |
| 131:60 | e tirou a térr' e a pena fendeu; |
| 131:63 | E quando o viron, déron end' a Déus |
| 131:68 | lle déra a Virgen quanto lle mestér |
| 131:70 | diss' el, “id' a ela graças ên render.” |
| 132 | Esta é como Santa María fez ao crérigo que lle prometera castidade e se casara que leixasse sa mollér e a fosse servir. |
| 132:10 | Ca toda a fremosura |
| 132:14 | contra a desta; e dura |
| 132:19 | a un crérigo fremoso |
| 132:28 | dela a súa guardava |
| 132:29 | e ant' a sa Magestade |
| 132:44 | mais a el non lle prazía. |
| 132:61 | en que houv' a ser grãado |
| 132:63 | e dos que a séu chamado |
| 132:80 | e a Virgen escolleita |
| 132:83 | mente a el vẽo lógo |
| 132:93 | a mi, que amor ti havía? |
| 132:102 | foi-s' a mui Santa Reínna; |
| 132:104 | lle ficou end' a espinna. |
| 132:109 | a Virgen, que lle disséra |
| 132:122 | Ca pero a gran beldade |
| 132:123 | dela fez que a quisésse |
| 132:126 | a Virgen de pïadade |
| 132:130 | e leixou a gran requeza |
| 132:133 | por servir a que senlleira |
| 132:138 | E a Virgen que nos valla, |
| 132:139 | quando ll' a alma saída |
| 133:4 | en Élch' a Madre do que nos comprou |
| 133:11 | Aquesta meninna foi a bever |
| 133:17 | a foi deitar e loar, outra vez |
| 133:18 | a changiu, dizend': “Os pecados méus |
| 133:21 | e ũu foi a pístola rezar |
| 133:23 | A madre nunca de chorar quedou; |
| 133:24 | e poi-lo prést' a sagra começou, |
| 133:25 | a meninna tan tóste se levou |
| 134 | Esta é como Santa María guareceu na sa eigreja en París un hóme que se tallara a pérna por gran door que havía do fógo de San Marçal, e outros muitos que éran con ele. |
| 134:1 | A Virgen en que é toda santidade |
| 134:4 | a Virgen María |
| 134:22 | a Virgen comprida, |
| 134:26 | entrou na eigreja a de gran bondade. |
| 134:27 | E a ir-se fillou |
| 134:38 | e a Santa María loores dade.” |
| 134:44 | ca non cabían dentr' end' a meadade. |
| 134:62 | que seja com' ant' éra e a juntade.” |
| 134:64 | a mui pïadosa, |
| 134:65 | e lóg' a pérna viu |
| 135:3 | o que a Virgen fillar |
| 135:10 | o que a Virgen fazer |
| 135:12 | de Bretanna a Mẽor |
| 135:35 | e a moça foi pedir |
| 135:48 | sa filla e a casou |
| 135:51 | a que a moça contou |
| 135:60 | por haver a Déus pagado.” |
| 135:66 | querí' a séu padre mal. |
| 135:83 | érg' a quen m' ela dará; |
| 135:89 | Quand' est' oiu, “a la fé”, |
| 135:97 | a un séu hóme, “vai, tól |
| 135:98 | ll' os férros a est' e pról |
| 135:103 | Outro día ant' a luz, |
| 135:112 | E tan tóst' a Monpeslér |
| 135:126 | e dissémos, a Fiíz |
| 135:136 | novio a novia en solaz; |
| 136:3 | Desto direi un miragre que a Grorïosa |
| 136:6 | por que prendeu porên mórte a mui gran viltança. |
| 136:13 | de sa companna jogavan ant' a Majestade |
| 136:21 | e eno côved' a pédra fez-ll' un furadinno, |
| 136:24 | lógo foi por séu mandado a mollér fillada, |
| 136:26 | desta guisa a sa Madre quis Déus dar vingança. |
| 136:27 | Des i el Rei a omagen ben guardar mandava, |
| 136:28 | e o pintor dessa vila toda a pintava; |
| 137 | Como Santa María fez seer casto a un cavaleiro que soía seer mui luxurïoso. |
| 137:4 | a un cavaleiro que éra séu, non allẽo, |
| 137:12 | nen sa Madr', a Virgen santa, se lle non fezésse |
| 137:15 | a que s' ele noit' e día sempr' acomendava |
| 137:23 | El en tal coita vivendo, a mui Grorïosa, |
| 137:31 | a pecad' e a mentira e a falssidade. |
| 137:32 | Porên sãou a Reínna de gran pïadade |
| 137:41 | Esto fez a Virgen santa pera sig' havê-lo, |
| 138 | Como San Joán Boca-d' Ouro, porque loava a Santa María, tiraron-ll' os ollos e foi esterrado e deitado do patrïarcado; e depois fez-lle Santa María haver ollos, e cobrou per ela sa dinidade. |
| 138:1 | Quen a Santa María de coraçôn |
| 138:3 | Ca o que a de voontade rogar |
| 138:14 | sacaron-ll' os ollos a gran traïçôn. |
| 138:25 | chamou lóg' a Reínna esperital, |
| 138:26 | a que chaman sempr' os que coitados son, |
| 138:31 | Pois esto dit' houve, a do bon talán |
| 138:40 | Entôn a Virgen d' ant' ele se tolleu; |
| 138:44 | tragía sas mãos come a quen praz |
| 138:49 | a Virgen e disse: “Desto se pagou |
| 138:52 | como a sa carne mui nóbre convên; |
| 139:6 | a que nos guía |
| 139:13 | a sa eigreja |
| 139:20 | a quen lle praz. |
| 139:36 | diss' a séu Fillo: “Di-lle sen tardar |
| 139:45 | Quand' esto diss', a omagen de Cristo |
| 139:56 | a Déus vïaz. |
| 140:1 | A Santa María dadas |
| 140:3 | Loemos a sa mesura, |
| 140:7 | Loemos a sa nobreza, |
| 140:19 | Loando-a, que nos valla |
| 140:22 | e do dém' a denodadas. |
| 141 | Como Santa María acorreu a un monge séu que a servía e que ficava os gẽollos cada que ementavan o séu nome na eigreja e beijava a térra. |
| 141:11 | E a térra beijava u esto fazía, |
| 141:16 | e a carn' e os nembros tant' enfraquecendo, |
| 141:21 | e a dous monges disse: “Hoi mais aguardade |
| 141:26 | e chamou a Virgen; e lógu' i foi vĩida, |
| 141:37 | do tempo; mas a Virgen por séu cousimento |
| 141:39 | a sa mercee fosse de tan gran vertude |
| 142:2 | a Virgen a quen fía en séu ben. |
| 142:5 | a un hóme que morrera, ben sei, |
| 142:11 | Ca pero a garça muito montou, |
| 142:12 | aquel falcôn tóste a acalçou |
| 142:13 | e dun gran cólbe a à lle britou, |
| 142:17 | por que houvéran a garç' a perder. |
| 142:19 | que entre pola garça e a mi |
| 142:20 | a traga lógu' e aduga aquí?” |
| 142:25 | e aa garça foi e a prendeu |
| 142:29 | Mai-la agua o troux' a derredor |
| 142:31 | Ca a força d' agua assí o pres |
| 142:33 | mas el chamou a Virgen mui cortês, |
| 142:35 | E todos a chamaron outro tal, |
| 142:37 | ca non querrá a Madr' esperital |
| 142:40 | el Rei dizía: “non ést', a la fé; |
| 142:44 | o fez a Virgen do río saír |
| 142:47 | E foi-a dar lóg' al Rei manamán, |
| 142:48 | que bẽeizeu muit' a do bon talán |
| 143:2 | a Déus por Santa María, |
| 143:12 | a gent' ên toda quería. |
| 143:22 | est' a Déus e a sa Madre servir |
| 143:24 | a chuvia lógo verría. |
| 143:25 | Porên cada ũu com' a mi vir |
| 143:27 | querrá a Virgen que Déus foi parir, |
| 143:35 | e diss': “A esta gente faz sentir, |
| 143:38 | E lóg' a gente fillou-s' a rogir |
| 143:40 | cada ũa a perfía. |
| 143:41 | Entôn a Virgen as nuves abrir |
| 144:5 | Santa María, a Virgen sen par, |
| 144:7 | a hómees, bõos e de creer. |
| 144:25 | ant' a casa do que vos dixe ja |
| 144:34 | a ele polo ferir mui felôn, |
| 144:38 | a Santa María, e non faliu |
| 144:46 | de cas séu compadr', a que non foi mal |
| 144:49 | nunca depois a null' hóme mal fez |
| 145 | Como San Joán, patrïarca de Alexandría, déu quant' havía a póbres en ũu ano caro. |
| 145:9 | este muit' amava a Santa María |
| 145:11 | ũas a mesquinnos, enfermos, coitados, |
| 145:12 | e outras a póbres muit' envergonnados, |
| 145:28 | foi oír a missa da que sempre seja |
| 145:45 | e cantand' a missa, diz: “Se Déus me parca, |
| 145:57 | loando a Virgen que é nóss' escudo |
| 146 | Como Santa María guareceu a un donzél, fillo dũa bõa dona de Brïeiçôn, que ía en romaría a Santa María d' Albeça e topou con sus ẽemigos na carreira, e sacaron-lle os ollos e cortaron-lle as mãos. |
| 146:2 | a Santa María o séu, |
| 146:7 | a hómees bõos contar, |
| 146:19 | e sabía-a defender |
| 146:22 | a Reínna esperital |
| 146:32 | a sa casa quería ir |
| 146:35 | a Madre de Nóstro Sennor |
| 146:61 | que a Albeza dessa vez |
| 146:63 | que a Santa Virgen de prez |
| 146:76 | a Albeza foi de randôn |
| 146:79 | disse: “Sennor a que despraz |
| 146:82 | porend' a Déus, téu Fill', u sé |
| 146:95 | lóg' a Santa Emperadriz, |
| 146:98 | pequenos a aquel donzél, |
| 147 | Como ũa mollér póbre déu sa ovella a guardar a un ovelleiro, e quando ao trosquïar das ovellas vẽo a vélla demandar a súa e o ovelleiro disse que a comera o lobo, chamou Santa María de Rocamador, e a ovella braadou u lla tiínna o ovelleiro asconduda e disse: “ei-me acá, ei-m' acá.” |
| 147:1 | A Madre do que a bestia | de Balaam falar fez |
| 147:5 | que a de grado servía |
| 147:13 | e foi-a dar a guardar |
| 147:14 | a un pegureir' aginna; |
| 147:16 | foi ên demandar a lãa | pola vender por séu prez. |
| 147:18 | a ovella ascondeu |
| 147:20 | diss': “O lobo a comeu.” |
| 147:21 | A vélla por mentiroso |
| 147:25 | a mia ovella me dá, |
| 147:28 | du jazía a astrosa |
| 147:31 | E a vélla mui festinno |
| 147:35 | a cóstas séu velocinno; |
| 147:36 | a Rocamador chegou, |
| 147:37 | dizend': “Esto fez a Virgen | que sempre teve belmez.” |
| 148:25 | mas guardó-o a Virgen | que sól non lle chegava |
| 148:32 | o guardara de mórte | a Sennor verdadeira; |
| 148:34 | e loaron a Virgen | que faz miragres taes. |
| 149 | Como un préste aleimán dultava do Sagramento do Córpo de Déus e rogou a Santa María que lle mostrasse ende a verdade; e Santa María assí o fez porque éra de bõa vida. |
| 149:1 | Fól é a desmesura |
| 149:3 | a Hóstïa sagrada |
| 149:6 | a Hóstïa ser carne, | pois que Déus quis a nóssa |
| 149:15 | assí que a sa missa | cantava cada día; |
| 149:17 | Dest' a Santa María, | cada que el cantava |
| 149:22 | na missa, e sagrara | a Hóstïa dultando, |
| 149:24 | viu a que de Déus Madre | foi per sa gran cordura, |
| 149:26 | E macar éra béla, | foi-ll' a el espantosa, |
| 149:28 | se a Hóstïa tẽes, | dá-mia por ta mesura.” |
| 149:31 | a Hóstïa que sagras, | de que non és creente |
| 149:32 | porque a ti semella | que de pan há fegura. |
| 149:36 | lle déron desonrrada | por dar a nós folgura. |
| 149:49 | Quando ll' est' houve dito, | viu a Hóstïa lógo |
| 149:50 | e comeu-a chorando | aquel préste moógo; |
| 149:51 | des i non viu a Virgen, | mais disse-ll': “éu te rógo, |
| 149:53 | e que veja no Céo | a ta face velida.” |
| 149:55 | foi tal, que pois ll' a alma | do córpo foi saída, |
| 150:1 | A que Déus ama, amar devemos; |
| 150:2 | a que Déus preça e nós precemos, |
| 150:3 | a que Déus honrra, nós muit' honrremos; |
| 150:5 | Non houv' a outra tal amor mostrado |
| 150:6 | com' a esta, pois el quis ensserrado |
| 150:9 | Preçou-a mais d' outra ren que fezésse, |
| 150:13 | Honrrou-a tanto, per que é chamada |
| 150:16 | e a par dele sée todavía. |
| 150:19 | que róg' a el que nóssos érros vee, |
| 151:1 | Sempr' a Virgen, de Déus Madre, | busca vías e carreiras |
| 151:3 | Dest' un fremoso miragre | vos direi que fez a Virgen, | Madre de Déus grorïosa, |
| 151:4 | por un crérigo que muito | a honrrava; mais fazía | sa vida lussurïosa |
| 151:9 | porque non podéss' o démo | levá-lo a sas barreiras |
| 151:10 | e que sempr' a Virgen santa | oísse as sas pregueiras. |
| 151:11 | Mas ũa noite ll' avẽo | que a ũa barragãa | súa foi, que ben quería, |
| 151:13 | a eigrej' e os altares | e reluzir as vidreiras; |
| 151:15 | Outra vez tornou a ela, | e ela lle preguntava | porque a assí leixara. |
| 151:16 | El respôs: “Porque da Virgen | bẽeita, Santa María, | a sa eigreja catara; |
| 151:18 | que a eigreja non póssa | veer nen sól end' as beiras.” |
| 151:20 | E pois que foron deitados, | vẽo un vento tan fórte | que as abriu a desóra; |
| 151:21 | e viu lógo a eigreja, | lampadas e lumeeiras. |
| 151:22 | E foi-s' e leixou a dona | con todas sas covilleiras, |
| 151:28 | e sospeitavan o monge. | Mas a Virgen, de Déus Madre, | o livrou ben daquel preito; |
| 151:32 | aa Virgen, de Déus Madre, | contra el se levantava, | veendo-a essa gente. |
| 151:33 | E muit' a Virgen loaron, | que non houve companneiras |
| 152:1 | Tantas nos móstra a Virgen | de mercees e d' amores |
| 152:9 | fïava e muitas vezes | a saüdaçôn dizía |
| 152:13 | ca a alma conssellava | que fezésse dest' emenda, |
| 152:14 | mas a carne non quería | que leixasse séus sabores; |
| 152:15 | el estand' en tal perfía, | pareceu-ll' a Grorïosa |
| 152:19 | U a viu o cavaleiro, | foi con medo espantado |
| 152:26 | per que irás a inférno, | que é chẽo d' amargores.” |
| 152:27 | E pois ll' houv' aquesto dito, | a Virgen lógo foi ida; |
| 152:29 | per que quando do séu córpo | a sa alma foi partida, |
| 152:30 | foi u viu a Virgen santa, | que é Sennor das sennores. |
| 153 | Como ũa mollér de Gasconna, que desdennava a romaría de Santa María de Rocamador, disse que, se a alá non levass' ũa séla en que siía, que nunca iría alá. |
| 153:2 | a Santa María, |
| 153:11 | a Rocamador, que d' i |
| 153:14 | muito a coitava |
| 153:25 | se m' a séla non seguir |
| 153:31 | a séla ligeiramên |
| 153:40 | dela lóg' a séla |
| 154 | Como un tafur tirou con ũa baesta ũa saeta contra o céo con sanna porque perdera, e cuidava que firiría a Déus ou a Santa María. |
| 154:1 | Tan grand' amor há a Virgen | con Déus, séu Fill', e juntança, |
| 154:2 | que porque i non dultemos, | a vezes faz demostrança. |
| 154:4 | a Virgen Santa María | contra un tafur astroso |
| 154:10 | que de Déus e de sa Madre | cuidou a fillar vingança. |
| 154:15 | E pois armou a baesta, | disse: “Daquesta vegada |
| 154:16 | ou a Déus ou a sa Madre | darei mui gran saetada.” |
| 154:17 | E pois que aquesto disse, | a saet' houve tirada |
| 154:20 | fillou-s' a jogar os dados | con outro séu companneiro. |
| 154:21 | Entôn deceu a saeta | e feriu no tavoleiro, |
| 154:28 | e que o sang' a saeta | ben do céo adusséra, |
| 154:33 | E assí passou sa vida; | e quando vẽo a mórte, |
| 155 | Como un cavaleiro d' Aleixandría foi malfeitor, e quando vẽo a vellece, repentiu-se e foi a un santo ermitán confessar-se; e el disse-lle que jajũasse, e o cavaleiro disse que non podía. |
| 155:1 | Alí u a pẽedença | do pecador vai minguar, |
| 155:2 | acórre Santa María | a quena sabe rogar. |
| 155:10 | quena ama e a sérve | e sabe en ela fïar. |
| 155:13 | mais pois vẽo a vellece, | sentiu-se por pecador |
| 155:14 | e foi a un hóme santo | séus pecados confessar. |
| 155:15 | El déu-lle por pẽedença | que a Ultramar roméu |
| 155:27 | Mas foi-se lóg' a un río | que corría préto d' i, |
| 155:28 | ar fugiu-lle lóg' a agua, | per quanto éu aprendí; |
| 155:33 | que ll' o ermitán mandara; | e fillou-s' a comedir |
| 155:36 | se a serviss' e posésse | en ela séu coraçôn; |
| 155:39 | E disse-lle: “Sennor, róga | a téu Fillo, se te praz, |
| 155:40 | que a mi fazer non queira | o que a beschas non faz |
| 155:41 | nen a aves.” E aquesto | dizía chorand' assaz, |
| 155:42 | e a séu pichél catando, | houv' ên dúas a chorar |
| 155:45 | que ao ermitán foi lógo | e diss': “A Sennor de prez, |
| 155:49 | loou muit' a Virgen santa, | de Déus Madr' e Manüél, |
| 155:50 | e fez per toda a térra | este miragre mostrar, |
| 155:51 | de que foi Santa María, | a Sennor espirital, |
| 156 | Este miragre fez Santa María en Cunnegro por un crérigo que cantava mui ben as sas prosas a sa loor, e prendêrono heréges e tallaron-ll' a lingua. |
| 156:1 | A Madre do que de térra | primeir' hóme foi fazer |
| 156:2 | ben pód' a lingua tallada | fazer que póssa crecer. |
| 156:6 | a Madre do alto Rei |
| 156:7 | por un crérigo, que foran | a furt' heréges prender |
| 156:13 | a lingua ben na garganta, | cuidando-o cofonder, |
| 156:15 | Pois que ll' a lingua tallaron, |
| 156:26 | houvéra muitas vegadas, | e fillava-s' a gemer. |
| 156:29 | a Cunnegro, e entrando |
| 156:31 | e oiu como cantavan | vésperas a gran lezer |
| 156:35 | E lóg' a da gran bondade |
| 156:43 | e a Virgen porên todos | fillaron-s' a bẽeizer, |
| 157 | Como ũus roméus ían a Rocamador e pousaron en ũu burgo, e a hóspeda furtou-lles da farinna que tragían. |
| 157:1 | Déus por sa Madre castiga | a vegadas ben de chão |
| 157:3 | E daquest' un gran miragre | mostrou a ũus roméus |
| 157:4 | que a Rocamador ían, | que de sa Madr' éran séus, |
| 157:6 | mais a sa hóspeda foi-lles | mui maa de cabo são. |
| 157:12 | e depois que s' eles foron, | lóg' a fazer se fillou |
| 157:13 | feijóos ben come eles; | mais o démo a torvou, |
| 157:16 | a come lle sabería, | pela boca o chantar |
| 157:21 | E ela, quando viu esto, | a Rocamador foi-s' ên |
| 157:22 | rogar a Santa María, | u acha todo crischão |
| 158:1 | De muitas guisas los presos | sólta a mui grorïosa, |
| 158:12 | aqué ven Santa María, | a Madre de Jesú-Cristo, | que as prijões quebranta, |
| 158:18 | ment': “A Rocamador vai-te | e passa ben per Tolosa.” |
| 158:19 | E el moveu atán tóste | e foi-se quanto s' ir pude | como ll' a Santa Reínna |
| 158:21 | ca o non guïou a Virgen | per carreira pedragosa |
| 158:22 | a Rocamador, sa casa, | mas per chãa e viçosa. |
| 158:26 | fora, per que mui loada | foi porend' a Precïosa. |
| 159 | Como Santa María fez descubrir ũa pósta de carne que furtaran a ũus roméus na vila de Rocamador. |
| 159:5 | a ũus roméus que foron | a Rocamador orar |
| 159:10 | que a séu Fillo rogasse | dos séus rógos pïadosos |
| 159:17 | acharon end' ũa menos, | que a serventa furtar |
| 159:21 | e oíron en ũ' arca | a pósta feridas dar, |
| 159:23 | E fezéron lóg' a arca | abrir e dentro catar |
| 159:27 | que a Virgen grorïosa | fezéss' en aquel logar. |
| 159:28 | Des i fillaron a pósta | e fôrona pendorar |
| 160:2 | loar, lo' a que par non há, |
| 161 | Como un hóme de Moriella, que ameúde ía a Santa María de Salas e tragía sa Magestade, viu vĩir nuveado e pos a Magestade na sa vinna; e non firiu i a pédra, e toda-las outras foron apedreados en derredor. |
| 161:1 | Poder há Santa María, | a Sennor de pïadade, |
| 161:6 | en que éra figurada | mui ben a sa Majestade. |
| 161:14 | e diss' “Ai, Santa María, | a mia vinna me guardade. |
| 161:16 | macar éu e mia companna | a lavremos come nóssa; |
| 161:18 | e fillade-a pois toda | ou sequér a meadade.” |
| 161:19 | Dizend' esto, a omagen | foi põer eno meógo |
| 161:20 | de sa vinna; e a pédra | feriu mui de rijo lógo |
| 161:22 | que fez a Santa María, | non tangeu par caridade. |
| 161:26 | du a omagen estava, | esto creed' en verdade. |
| 161:30 | per muitas vezes a Salas | en ivérn' e en estade. |
| 161:31 | E porên loar devemos | a Madre do grorïoso |
| 161:33 | per que cada ũu deve | a seer mui desejoso |
| 161:34 | d' haver a súa mercee, | en que jaz toda bondade. |
| 162 | Como Santa María fez a sa omagen que mudaran dun altar a outro que se tornass' a séu logar onde a tolleran. |
| 162:1 | A sas figuras muit' honrrar |
| 162:5 | non ja por elas, a la fé, |
| 162:20 | foi e pose-a no maior altar, |
| 162:24 | de Conca, que a toller ên mandou |
| 162:26 | porque a non viu de bon semellar. |
| 162:30 | foi a omagen do altar toller; |
| 162:32 | a foi u x' ante soía estar. |
| 162:34 | cuidou a pran que o fezér' alguên, |
| 162:36 | que a omagen tornasse porên |
| 162:38 | e a eigreja fosse ben serrar. |
| 162:40 | e levou a chave; e pela luz |
| 162:42 | parecía, e achou ant' a cruz |
| 162:43 | a omagen, e amostrar |
| 162:44 | a foi a quantos s' i foran juntar |
| 162:46 | E todos déron loor end' a Déus |
| 162:47 | e a ela, que sen falir |
| 162:49 | por que a vẽen aorar |
| 163 | Como un hóme d' Ósca, que jogava os dados, descreeu en Santa María e perdeu lógo a fala; e foi a Santa María de Salas en romaría e cobró-a. |
| 163:3 | E desto fez un miragre | a Virgen Santa María |
| 163:9 | e lógo perdeu a fala, | ca Déus houve del despeito, |
| 163:10 | que lla tolleu a desóra, | como se dissésse: “cala!” |
| 163:12 | e a cousa que quería | per sinaes amostrava; |
| 163:13 | e desta guisa a Salas | dalí levar-se mandava, |
| 163:14 | e déu-ll' a lingua tal sõo | como fógo que estala. |
| 163:15 | E catando a omagen, | chorou muit' e falou lógo |
| 163:18 | a mia lingua seja presa | que nunca quéras soltá-la.” |
| 163:21 | a Virgen Santa María; | e aquel foi bon crischão |
| 164 | Como a omage de Santa María de Salas déu ũu braado, e tremeu a térra, por un prïor da eigreja que fez tirar a força do sagrado Don Fernando, abade de Montaragôn. |
| 164:1 | Como deve dos crischãos | seer a Virgen honrrada, |
| 164:3 | E desto mostrou en Salas | a Virgen por un prïor |
| 164:10 | abade e que a térra | tiínna acomendada |
| 164:16 | e pois que saiu a ele, | mandó-o ben recadar, |
| 164:18 | Ond' a omagen da Virgen | foi daquesto tan irada, |
| 164:20 | o oíron; e a térra | tremeu, segund' aprendí, |
| 164:21 | e a omagen tan tóste | redrou séu Fillo de si, |
| 164:23 | outrossí a de séu Fillo, | tan gran pesar ên mostrou. |
| 164:28 | e fez fazê-la enmenda; | e a omagen sen al |
| 164:29 | chegou lóg' a si séu Fillo, | e esto foi gran sinal |
| 164:36 | por veeren tal miragre, | loaron a que falir |
| 165 | Como Santa María de Tortosa d' Ultramar defendeu a vila do soldán. |
| 165:5 | a un soldán poderoso, | porque éra mui crüél |
| 165:7 | A este soldán chamavan | per séu nome Bondoudar, |
| 165:8 | que Egito e Alapa | havía a séu mandar |
| 165:9 | e Domás e a Caméla; | e porende guerrejar |
| 165:10 | quería sempr' a crischãos | e fazer-lles muito mal. |
| 165:19 | Quand' a gente de Tortosa | viron atán gran poder |
| 165:23 | a quantos que a demandan, | vél a nós que somos téus, |
| 165:29 | Entôn a mui grandes vózes | todos disséron assí: |
| 165:32 | pera fillaren a vila, | mas non foi com' el cuidou; |
| 165:33 | ca pois se chegou a ela, | tal gente lle semellou |
| 165:42 | e, éu vejo-a bastida | como non vi outra tal?” |
| 165:56 | e desta guisa sa vila | guardou a do bon talán; |
| 166:3 | Ond' avẽo a un hóme, | por pecados que fezéra, |
| 166:8 | prometeu que, se guarisse, | a Salas lógo iría |
| 166:11 | E foi-se lógo a Salas, | que sól non tardou nïente, |
| 166:12 | e levou sigo a livra | da cera de bõa mente; |
| 166:15 | Daquest' a Santa María | déron graças e loores, |
| 167 | Esta é como ũa moura levou séu fillo mórto a Santa María de Salas, e ressucitou-llo. |
| 167:1 | Quen quér que na Virgen fía | e a róga de femença, |
| 167:8 | e viu como as crischãas | ían a Santa María |
| 167:14 | a mia esperança creo | que vóssa perfía vença. |
| 167:15 | Ca éu levarei méu fillo | a Salas desta vegada |
| 167:20 | e levou séu fillo mórto, | maravillando-s' a gente; |
| 167:21 | e pois que chegou a Salas, | diss' aa Virgen: “Se non mente |
| 167:23 | Ũa noite tod' enteira | velou assí a mesquinna; |
| 167:24 | mas, que fez Santa María, | a pïadosa Reínna? |
| 167:26 | ca a sa mui gran vertude | passa per toda sabença. |
| 167:27 | Quand' aquesto viu a moura, | houv' ên maravilla féra, |
| 167:30 | Santa María e sempre | a houv' en gran reverença. |
| 168:2 | a Virgen a quen quér valer. |
| 168:21 | que a poucas ensandeceu; |
| 168:22 | e fillou-s' assí a dizer: |
| 168:36 | e a Reínna de gran prez |
| 168:39 | E lóg' a mollér sen tardar |
| 168:41 | e começaron a loar |
| 168:42 | a Virgen e a bẽeizer. |
| 169 | Esta é dun miragre que fezo Santa María por ũa sa eigreja que é ena Arreixaca de Murça, de como foron mouros acordados de a destroír e nunca o acabaron. |
| 169:1 | A que por nos salvar |
| 169:7 | dizer a muitos mouros | que moravan ant' i |
| 169:8 | e tiínnan a térra | por nóssa pecadilla, |
| 169:25 | E depois a gran tempo | avẽo outra vez, |
| 169:27 | a eigreja da Sée | da gran mezquita fez, |
| 169:29 | que entôn a Aljama | lle vẽéron pedir |
| 169:33 | Depois aquest' avẽo, | que fui a Murça éu, |
| 169:34 | e o mais d' Arreixaca | a Aljama mi déu |
| 169:35 | que tolless' a eigreja | d' ontr' eles; mas mui gréu |
| 169:37 | Porên muit' a envidos | entôn llo outorguei, |
| 169:38 | e toda a Aljama | foi ao mouro rei |
| 169:45 | desfez a Virgen santa, | que os ende sacou, |
| 169:47 | e a súa eigreja | assí deles livrou, |
| 169:49 | E porend' a eigreja | súa quita é ja, |
| 169:51 | ca a conquereu ela | e demais conquerrá |
| 170:1 | Loar devemos a que sempre faz |
| 170:5 | porên lle devemos a dar loor |
| 170:8 | muit' a aquela que nos foi mostrar |
| 170:9 | a Déus en carne e nos fez salvar |
| 170:16 | a que tólle mal sempr' e trage ben |
| 170:19 | De mi vos digo que a loarei |
| 170:22 | que, pois morrer, que verei a sa faz. |
| 171 | Como ũa mollér de Pédra-Salze ía con séu marido a Salas, e perderon un fillo pequeno en un río, e foron a Salas e achárono vivo ant' o altar. |
| 171:7 | que fez a Reínna sen par |
| 171:16 | foi d' ir a Salas; e des i |
| 171:29 | Ca a madre, que o trager |
| 171:32 | como o contaron a mi, |
| 171:33 | e houve a desamparar |
| 171:35 | fillaron-se muit' a chorar |
| 171:44 | a Salas desto queixosos.” |
| 171:46 | foron, dizend' ela: “A ti |
| 172:1 | A Madre de Jesú-Cristo | que céos, térras e mares |
| 172:3 | De tal razôn un miragre | a Virgen Santa María |
| 172:4 | fez por un mercador, grande, | que a Acre ir quería |
| 172:8 | e a vea toda rota; | e el se viu tan coitado |
| 172:10 | fosse, que roméu en Salas | vél a santos séus altares |
| 172:12 | E pois prometud' est' houve, | lóg' a Virgen grorïosa |
| 172:14 | ca fez quedar a tormento | lógo, sen outros vagares. |
| 172:15 | A tormenta aquedada | foi, e séu mast' adubaron |
| 172:16 | e lóg' a Santa María | de Salas s' acomendaron; |
| 172:18 | a Acr', e perderon medo | e todos maos penssares |
| 172:21 | Pois a sa térra tornaron | e fezéron romarías |
| 172:22 | al Poi, e depois a Salas, | con loores e cantares. |
| 172:24 | o mercador que a Virgen | guïara ben sen contenda |
| 173 | Como Santa María de Salas guareceu ũu hóme que havía a door que chaman da pédra. |
| 173:4 | a muitos hómẽes bõos | e que éran de creer, |
| 173:10 | senôn chamar sempr' a Virgen, | a Sennor das pïadades. |
| 173:11 | A muitos físicos fora, | mas non lle prestaran ren; |
| 173:13 | poséra. E lóg' a Salas | se foi rogar a que ten |
| 173:15 | [...] E que esto non dissésse | a outri, mas sa carreira |
| 173:17 | a pédra sigo na cama, | tan grande que verdadeira- |
| 173:19 | Entôn el a Virgen muito | loou. E nós a loemos |
| 173:22 | ca a sa gran lealdade | passa todas lealdades. |
| 174 | Como un cavaleiro servía Santa María, e avẽo-lle que jugou os dados, e porque perdeu dẽostou Santa María; e arrepentiu-se depois, e do pesar que ende houve tallou a lingua; e sãô-lla Santa María, e falou depois mui ben. |
| 174:1 | Como aa Virgen pesa | de quen érra a cïente, |
| 174:3 | Onde a un cavaleiro | avẽo que muit' amava |
| 174:4 | Santa María e sempre | a ela s' acomendava; |
| 174:6 | e porque perdeu a eles, | descreeu mui fèramente. |
| 174:10 | e fillou-s' a chorar muito, | como hóme que se sente |
| 174:13 | sa lingua, con que a Virgen | sevéra mal dẽostando. |
| 174:14 | Mas tan gran door end' houve, | que se saiu d' ontr' a gente |
| 174:20 | e viu entôn en dormindo | a Virgen santa, Reínna, |
| 174:28 | E entôn Santa María | pos-lle na boca a mão |
| 174:31 | E el loou muit' a Virgen; | e nós demos-lle loores, |
| 175 | Como Santa María livrou de mórte ũu mancebo que enforcaron a mui gran tórto, e queimaron un herége que llo fezéra fazer. |
| 175:1 | Por dereito ten a Virgen, | a Sennor de lealdade, |
| 175:5 | que a Santïago ía, | que éste padrôn d' Espanna, |
| 175:6 | e per Rocamador vẽo | a Tolosa a cidade. |
| 175:13 | mas quando o viu a gente, | foi ende maravillada |
| 175:29 | o moço que o tragía; | e a jostiça tan féra |
| 175:34 | el acomendou-ll' a alma | aa Sennor de bondade. |
| 175:35 | E el foi-s' a Santïago, | u havía prometudo; |
| 175:41 | e guarda-m' a Virgen santa, | que con Déus sée no trõo, |
| 175:44 | foi correndo a Tolosa | e ao baile chamava, |
| 175:47 | pósto na forca e mórto; | mas non quis a Virgen santa, |
| 175:56 | com' estedéra na forca | tres meses todos a eito, |
| 175:57 | u a Virgen o guardara, | e a verdade do preito |
| 175:61 | a Virgen Santa María, | mas guisou-mi que vivesse; |
| 175:62 | e porende as loores | deste feit' a ela dade.” |
| 175:63 | E lógo toda a gente | envïaron a Tolosa |
| 175:65 | soubéron del a verdade | e mórte perigoosa |
| 175:67 | Esta jostiça tan bõa | a Madre do Josticeiro |
| 175:73 | e a todos faz mercees, | a grandes e a mẽores; |
| 176:2 | a que faz ao séu Fillo | que nos sólte dos pecados. |
| 176:5 | a tinnan, por un crischão | que foi ontr' eles caer |
| 176:7 | Demais tiínn' a garganta | no cepo, com' aprendí; |
| 176:11 | dões e a sa omagen | faría, com' aprix éu, |
| 176:15 | E u jazía dormindo, | a viu; e disso-ll' atal: |
| 176:25 | e en mui pouco de tempo | en salv' a Salas chegou |
| 176:26 | e levou i a omagen | de cer'. E maravillados |
| 177:2 | a que con Déus, que é lume, | sé no céo par a par. |
| 177:5 | porên dar lum' ao cégo | rafece ll' é, a la fé; |
| 177:8 | aa Virgen sempr' havía, | outrossí a séu sennor |
| 177:18 | a cas dun celorgïão, | e começou-ll' a rogar |
| 177:25 | a Virgen Santa María | que o sãasse e non |
| 177:29 | Porên loaron a Virgen | que aos séus nunca fal, |
| 178 | Esta é dun meninno de Alcaraz a que séu padre déra ũa muleta, e morreu-lle; e encomendou-a a Santa María de Salas, e levantou-se sãa. |
| 178:1 | A que faz o hóme mórto | resurgir sen nulla falla, |
| 178:3 | Desto mostrou, un miragre | a Madre do Salvador, |
| 178:6 | e loaredes a Virgen | que sempre por nós traballa. |
| 178:8 | en sa casa, fremosinna, | que lóg' a séu fillo déu, |
| 178:16 | na casa, aquela múa | mórta lógo a fillou |
| 178:21 | e diss' a mui grandes vózes: | “Leixad' a múa estar, |
| 178:22 | ca éu a dei ja a Salas, | e ben tenno que me valla.” |
| 178:23 | A muleta ja havía | ambo-los pées de tras |
| 178:24 | esfolados, e a madre | diss' a séu fillo: “Ben hás |
| 178:28 | mas decingeu lóg' a cinta | e a múa mediu ben, |
| 178:29 | e fez estadal per ela | que ardess' ant' a que ten |
| 178:31 | O estadal envïado, | e a muleta viveu. |
| 178:33 | e déu-ll' entôn que comesse, | e a muleta comeu, |
| 178:34 | loando todos a Virgen, | a que Déus déu avantalla |
| 178:37 | e que nos dé eno outro | a vida esperital, |
| 179 | Como ũa mollér que éra contreita de todo o córpo se fez levar a Santa María de Salas e foi lógo guarida. |
| 179:1 | Ben sab' a que pód' e val |
| 179:13 | mas ela a fez dereita, |
| 179:20 | a Salas en romaría |
| 179:26 | mostrou a Sennor leal. |
| 179:27 | Ca mentr' a missa cantavan |
| 179:28 | en que a Virgen loavan, |
| 179:35 | loando a Grorïosa, |
| 180:9 | e por aquesto assí a loar |
| 180:11 | Ca Vélla é, segund' a profecía |
| 180:17 | E tod' hóme Meninna a devía |
| 180:25 | e crïou Déus, que a crïad' havía, |
| 180:34 | que perdemos per Éva a meséla. |
| 180:36 | a que séu Fillo Déus ía deitar |
| 180:41 | Por Reínna tod' hóme a terría |
| 180:42 | que a visse a séu Fillo levar |
| 180:43 | daqueste mund', e sigo a sobía |
| 180:44 | ao céo, u sé con el a par |
| 180:51 | póde tod' hóme que a demandar; |
| 180:60 | a mi de mal, e Leôn e Castéla. |
| 181:1 | Pero que seja a gente | d' outra lei e descreúda, |
| 181:2 | os que a Virgen mais aman, | a esses ela ajuda. |
| 181:3 | Fremoso miragre desto | fez a Virgen grorïosa |
| 181:5 | a un rei que éra ende | sennor, que perigoosa |
| 181:16 | e lógo fóra da vila | a sina sacar mandasse |
| 181:31 | E assí Santa María | ajudou a séus amigos, |
| 181:32 | pero que d' outra lei éran, | a britar séus ẽemigos |
| 182:14 | e o our' e a prata |
| 182:26 | que feit' éra a data, |
| 182:41 | a Virgen corõada, |
| 183:2 | dela mal a sa omagen, | e caomia-llo assaz. |
| 183:4 | a Virgen Santa María | en tempo d' Abên Mafôn, |
| 183:6 | a guisa d' hóm' esforçado, | quér en guérra, quér en paz. |
| 183:11 | Ben do tempo dos crischãos | a sabían i estar, |
| 183:12 | e porende os cativos | a ían sempr' aorar, |
| 183:13 | e Santa Marí' a vila | de Faarôn nomẽar |
| 183:16 | e eno mar a deitaron | sannudos con gran desdên; |
| 183:17 | mas gran miragre sobr' esto | mostrou a Virgen que ten |
| 183:18 | o mund' en séu mandamento, | a que soberva despraz. |
| 183:24 | que nunca tant' i houvéran, | per com' a mouros oí |
| 183:25 | dizer e aos crischãos | que o contaron a mi; |
| 183:26 | porên loemos a Virgen | en que tanto de ben jaz. |
| 184 | Esta é como Santa María livrou de mórte ũu meninno que jazía no ventre da madre, a que déran ũa cuitelada pelo costado. |
| 184:1 | A Madre de Déus |
| 184:6 | vos direi que fez a Virgen, | Madre do Rei Poderoso, |
| 184:14 | encomendou aa Virgen, | a Madre de Déus honrrada, |
| 184:15 | que ela que a guardasse | que non foss' acajõada, |
| 184:16 | dizendo: “Dá-me méu fillo, | que ben a viver m' ajude.” |
| 184:21 | Ela que viu o marido | a que chagavan de mórte, |
| 184:26 | que ll' o cuitélo fezéra | que a sa madre matara. |
| 184:27 | Mais quiso Santa María, | a que o encomendara |
| 184:30 | e sempre reconnocesse | a Virgen e a loasse, |
| 185:6 | ataes hómees éran | a que devemos creer. |
| 185:9 | mais de guardá-lo a cima | lle mengou muito o sen, |
| 185:22 | che mandarei a cabeça | d' antr' os téus ombros toller.” |
| 185:23 | Desta maneira gran medo | a aquel mouro meteu |
| 185:29 | que o guardasse, ca ele | quería a el guardar, |
| 185:41 | e pois a el foi chegado, | lógu' el prendê-lo mandou, |
| 185:44 | que lle disséss' a verdade | do castélo e, se non, |
| 185:54 | fez lóg' a toda sa gente | o castélo combater |
| 185:55 | a pédras e a saetas | mui de rij' en derredor. |
| 185:57 | que fillaron a omagen | da Madre do Salvador |
| 185:60 | defend' aqueste castélo | e a nós, que somos téus, |
| 185:61 | e guarda a ta capéla | que non seja dos encréus |
| 185:62 | mouros en poder, nen façan | a ta omagen arder.” |
| 185:71 | E desta guisa Chincoia | guardou a que todos dan |
| 186 | Esta é como Santa María guardou ũa mollér do fógo, a que querían queimar. |
| 186:5 | a ũa dona que houvéra d' arder |
| 186:11 | O marido a amava mui mais d' al; |
| 186:15 | E un día que dormindo a achou |
| 186:16 | sóa, a un séu mouro lógo mandou |
| 186:18 | foi a séu fillo e disse: “Ven acá; |
| 186:19 | a ta mollér que amavas mais ca ti, |
| 186:20 | se a visses como a óra éu vi |
| 186:24 | e a madre pela mão o fillar |
| 186:31 | El foi e a jostiça fezo vĩir |
| 186:33 | e viron a dona no leito dormir |
| 186:40 | fillaron a dona, que lle foi mui gréu |
| 186:48 | levaron a don' a ũa praça gran, |
| 186:54 | mais ficou a dona como quen está |
| 186:56 | ren daquele fógo. E a gente viu |
| 186:61 | e a dona do fógo remãeceu |
| 186:63 | E pois foi del fóra, a dona fïél |
| 186:64 | contou que a Madre de Déus Manüél |
| 186:65 | a livrara dele, e miragre bél |
| 187:3 | que fez a Virgen, Madre do alto Rei, |
| 187:9 | esta foi a primeira eigreja de Suría. |
| 187:17 | ant' aa Virgen que acórra a sa mongía.” |
| 187:19 | e choraron muit' ant' a que nos mantên, |
| 187:21 | hinos e cantigos todos a mui gran perfía. |
| 187:26 | Mas depois a tempo lles avẽo mal, |
| 187:31 | a gran mercee que vo-la Virgen fez |
| 187:33 | que toda a gente do que nos déu guarecía. |
| 188 | Esta é dũa donzéla que amava a Santa María de todo séu coraçôn; e quando morreu, feze-a séu padre abrir porque põía a mão no coraçôn, e acharon-lle fegurada a omage de Santa María. |
| 188:1 | Coraçôn d' hóm' ou de mollér | que a Virgen muit' amar, |
| 188:4 | a que fix bon son e cobras, | porque me dele paguei; |
| 188:6 | que haveredes na Virgen | porên mui mais a fïar. |
| 188:7 | Esto por ũa donzéla | mostrou a Sennor de prez, |
| 188:8 | que mui de coraçôn sempre | a amou des meninnez |
| 188:15 | do que a comer lle davan | e a bever outrossí. |
| 188:18 | ao coraçôn a mão | ía tan tóste levar. |
| 188:19 | A madre, que ben cuidava | que éra doente mal |
| 188:22 | que a sa Madre bẽeita | a fosse sigo levar. |
| 188:23 | O padr' e a madre dela, | quando a viron fĩir, |
| 188:27 | E dest' a Santa María | déron porên gran loor |
| 188:30 | que a ta gran lealdade | non há nen haverá par.” |
| 189 | Esta é como un hóme que ía a Santa María de Salas achou un dragôn na carreira e mató-o, e el ficou gafo de poçôn, e pois sãou-o Santa María. |
| 189:3 | Dest' avẽo un miragre | a un hóme de Valença | que ía en romaría |
| 189:4 | a Salas sóo senlleiro, | ca muit' ele confïava | na Virgen Santa María; |
| 189:7 | a si vĩir ũa bescha | come dragôn toda feita, | de que foi muit' espantado; |
| 189:11 | A oraçôn acabada, | colleu en si grand' esforço | e foi aa bescha lógo |
| 189:12 | e déu-ll' ũa espadada | con séu espadarron véllo, | que a tallou per meógo, |
| 189:16 | que lle saía da boca, | assí que a poucos días | tornou atal come gafo; |
| 189:18 | ir lóg' a Santa María | romeiro con séu bordôn. |
| 189:20 | e des que chegou a Salas | chorou ant' o altar muito, | e tan tóste tornou são. |
| 189:22 | a Virgen, que aquel hóme | guariu de tan gran lijôn. |
| 190:3 | pois nos a Virgen guardar, |
| 190:11 | a Virgen espirital, |
| 190:15 | a que viu séu Fill' en cruz, |
| 190:19 | pois nos a Virgen valer, |
| 190:23 | a en que ficou a fé, |
| 191 | Como a alcaidessa caeu de cima da pena de Róenas d' Alvarrazín, e chamou Santa María e non se feriu. |
| 191:3 | Dest' avẽo gran miragre, | per com' a mi foi mostrado, |
| 191:4 | a ũa mollér que éra | dun castélo que chamado |
| 191:10 | ficou i a alcaidessa, | e que fillar foi per manna |
| 191:11 | d' ir cada día por agua | mui longe a ũa fonte |
| 191:12 | que nacía en un vale | juso a pé desse monte, |
| 191:15 | de servirdes ben a Virgen, | que esta muito servía. |
| 191:17 | contra a fonte por agua, | un tal vento a fería |
| 191:18 | que a espennou de cima, | chamand' a Virgen sen sanna |
| 192 | Como Santa María livrou ũu mouro a que quería fillar o démo, e feze-o tornar crischão. |
| 192:4 | desfaz a Virgen por séu gran saber. |
| 192:12 | e dev' a seer, |
| 192:42 | e a razõar |
| 192:80 | a Sennor de prez, |
| 192:81 | a mui verdadeira |
| 192:92 | t' hás a departir |
| 192:110 | a fíi tan cara. |
| 192:113 | a fé dos Romãos; |
| 192:117 | a guisa de vãos, |
| 192:119 | d' a lei dos crischãos |
| 192:133 | “Porend' a crischãa, |
| 192:143 | del a que convida- |
| 192:144 | nos a gran prazer |
| 193:5 | quand' o Rei Loís de França | a Túnez passou primeiro |
| 193:6 | con gran gente per navío | por fazer a mouros guérra. |
| 193:14 | Mais acorreu-lle a Virgen | que nunca errou nen érra, |
| 193:17 | o mar nen chegou a ele, | esto foi cousa provada; |
| 193:19 | E ele alí jazendo | u o a Virgen guardava, |
| 193:20 | a cabo de tercer día | outra nav' i aportava; |
| 193:22 | aquel hóme so a agua, | e diz: “Mal haja tal guérra |
| 193:23 | u assí os hómes matan | en com' a este mataron.” |
| 193:27 | E poi-lo hóm' a cabeça | houve da agua ben fóra, |
| 193:38 | que o non tangess' a agua | e lle non fezésse guérra. |
| 193:42 | porên por servir a ela | seerei en esta guérra.” |
| 193:44 | déron a Santa María, | que é Sennor das sennores; |
| 193:50 | a Virgen Santa María | sen faliment' e sen érra. |
| 194:6 | a casa dun cavaleiro | foi pousar cobiiçoso, |
| 194:10 | que mandou a un séu hóme | mao e mui sobervioso |
| 194:11 | que lle tevéss' a carreira | con outro de sa companna |
| 194:22 | mais nono sofreu a Virgen | nen séu Fillo grorïoso. |
| 194:26 | ca el diss' a grandes vózes: | “Madre do Rei pïadoso, |
| 194:37 | hóme do córpo; mais esto | ant' a profeta o disse, |
| 195 | Como Santa María fez que honrrassen o cavaleiro que morreu no torneamento, porque guardou a sa fésta. |
| 195:8 | que a que nos guía, |
| 195:9 | a mui Precïosa, |
| 195:15 | a un tornei ía |
| 195:26 | que a cobiiçasse |
| 195:27 | e a demandasse |
| 195:33 | A séu padr' aginna |
| 195:49 | dentr' a sa pousada, |
| 195:58 | a malavegosa, |
| 195:72 | e ant' a chorosa |
| 195:77 | a un séu sergente |
| 195:78 | diz: “A abadía |
| 195:82 | E di lóg' a essa |
| 195:97 | a el asperando |
| 195:101 | a moça foi por el, quando |
| 195:107 | a mui Gracïosa, |
| 195:122 | mente, e a el tiraron |
| 195:131 | A moça, que sage |
| 195:145 | A moç' esperduda |
| 195:147 | a Virgen sannuda |
| 195:159 | A moça mui quedo |
| 195:161 | E a dona cedo |
| 195:172 | a mui vertüosa. |
| 195:175 | a moça, que ante |
| 196:1 | Sempre punnou muit' a Virgen | per u fosse connoçuda |
| 196:2 | dos que a non connocían, | e sa bondade sabuda. |
| 196:12 | Costantinópla a grande, | que de Costantín pobrada |
| 196:13 | foi; mais ant' en aquel tempo | a nóssa fé começada |
| 196:14 | éra, e ant' os gentíis | a guardavan asconduda- |
| 196:26 | tẽendo-ll' a teta 'n boca. | E pois dele foi veúda, |
| 196:28 | que a todo-los séus templos | foi ên demandar recado |
| 196:32 | foi-se lógo mui correndo | a preguntar os crischãos |
| 196:42 | sa vida; e a sa mórte | foi-ll' a alma recebuda |
| 196:44 | a Nóstro Sennor loando | con mui saborosos cantos. |
| 196:45 | Esto fez a Virgen Madre, | que faz de miragres quantos |
| 197 | Como Santa María de Terena ressocitou ũu meninno a que matara o démo. |
| 197:4 | a Reínna spirital. |
| 197:16 | mais dest' a madr' e o padre | havían coita mortal. |
| 197:26 | a Terena, mais non quiso | Déus que o fosse comprir; |
| 197:31 | e éu promet' a sa óbra | déz daquestes pórcos méus, |
| 197:32 | en tal que por ele rógue | a Sennor que pód' e val.” |
| 197:42 | déron a Santa María, | Madre de Nóstro Sennor, |
| 197:44 | matou, e desfez séu feito | como a agua o sal. |
| 198 | Esta é como Santa María fez fazer paz e que se perdõassen ũus hómees que se querían matar ũus con outros ant' a sa eigreja en Terena. |
| 198:6 | o terrán, e que metudo | dev' a seer ontr' os preçados. |
| 198:8 | que luitavan e fazían | gran fésta, a fór d' Espanna; |
| 198:11 | e a lidar começaron, | ferindo-s' a desmesura, |
| 198:13 | cuidando que se matavan; | mais a nóbre Virgen pura |
| 198:15 | fossen da lid' a sa casa, | mais en meógo dun chão, |
| 198:24 | mas sól non tangeu en carne, | ca non quis a mui comprida |
| 198:29 | grandes a Santa María; | e pois sa fésta fezéron, |
| 199 | Como un peliteiro, que non guardava as féstas de Santa María, começou a lavrar no séu día de março, e travessou-se-lle a agulla na garganta que a non podía deitar; e foi a Santa María de Terena e foi lógo guarido. |
| 199:15 | Ca u meteu a agulla | na boqu' e enderençando |
| 199:17 | a trociu, e na garganta | se lle foi atravessando; |
| 199:21 | demais inchou-ll' a garganta, | assí que perdeu a fala, |
| 199:25 | mandou-se levar tan tóste | dereit' a Santa María |
| 199:28 | e lóg' a Santa María | muito por ele rogaron; |
| 199:30 | senôn quando ll' a agulla | saiu sen grandes mixões |
| 199:32 | a Virgen mui grorïosa | lla fez deitar, e tossindo, |
| 199:36 | acórre aos coitados | e perdõa a quen ll' érra, |
| 199:37 | e pera haver mercee | nunca a sa pórta sérra, |
| 200:5 | a mi há ela mostrados |
| 200:7 | Ca a mi de bõa gente |
| 200:14 | que porên a servirei. |
| 200:19 | A mi de grandes pobrezas |
| 200:25 | m' ajudou a que non érra |
| 200:26 | nen errou, u a chamei. |
| 200:27 | A mi livrou d' oqueijões, |
| 200:32 | a rogar de voontade |
| 200:38 | a ela, que sempr' amei. |
| 201:1 | Muit' é mais a pïadade de Santa María |
| 201:6 | que sempre por nós róga | a Déus a noit' e día. |
| 201:13 | a tentou en tal guisa | que lle fez por amigo |
| 201:23 | Pois séus tres fillos houve | mórtos a malfadada |
| 201:29 | e non morreu do cólbe, | ca non foi a dereito, |
| 201:33 | e comeu-a tan tóste; | mas non éra tamanna |
| 201:37 | con que inchou tan muito | que a morrer houvéra. |
| 201:43 | Entôn a Virgen santa | ll' apareceu de chão |
| 201:44 | e polo córpo todo | foi-lle tragend' a mão, |
| 201:46 | como nunca mais fora, | e assí a guaría, |
| 201:52 | ficou assí a dona, | e tan tóste saída |
| 202 | Esta é como un clérigo en París fazía ũa prosa a Santa María e non podía achar ũa rima, e foi rogar a Santa María que o ajudasse i, e achó-a lógo. E a Magestade lle disse “muitas graças.” |
| 202:4 | que a un arcidïago | avẽo, que gran prazer |
| 202:12 | per hóme daqueste mundo, | foi-s' entôn a un altar |
| 202:13 | da Virgen Santa María | e começou-ll' a rogar |
| 202:16 | e de com' a Trĩidade | entendessen os encréus; |
| 202:19 | Estand' el assí en prézes, | vẽo-lle a coraçôn |
| 202:20 | a rima que lle minguava, | que éra de tal razôn |
| 202:27 | Pois houv' a pros' acabada, | Santa María loou |
| 202:29 | Mais a cabo dũa péça | a omage s' enclinou |
| 202:33 | e veredes a omagen, | por seerdes ên mais fis, |
| 203 | Como Santa María acrecentou a farinna a ũa bõa mollér porque a dava de grado por séu amor. |
| 203:3 | Por esto dev' hóme sempre | a servir e a guardar |
| 203:4 | a Virgen Santa María | e no séu ben confïar; |
| 203:6 | a ũa súa amiga | que éra santa mollér. |
| 203:15 | A cabo dũa gran péça | outra companna chegou |
| 203:18 | ja que pouca de farinna, | dade-ll' a que i houvér.” |
| 203:19 | A filla entôn lle disso: | “Con mia mão varrí ja |
| 203:20 | a arca.” E diss' a madre: | “Ar ide pero alá.” |
| 203:21 | E foi e achou-a chẽa | de farinna ben atá |
| 204:1 | Aquel que a Virgen Santa | María quisér servir, |
| 204:3 | Daquesto a San Domingo | un miragre conteceu: |
| 204:16 | a Virgen Santa María | que lle valvéss'. E entrou |
| 204:19 | Pós ela vírgẽes muitas | entraron e a dizer |
| 204:22 | a cabeça e o córpo | e os pées a ongir. |
| 204:23 | A cabeça lóg' ungiron | por lle Déus i siso dar, |
| 204:30 | e disso: “Tan pïadosa | sennor dev' hóm' a servir.” |
| 204:33 | e lóg' o arcedïago | a essa hóra guariu. |
| 204:34 | Por esto de séu serviço | non se dev' hóm' a partir. |
| 205 | Como Santa María quis guardar ũa moura que tiínna séu fillo en braços u siía en ũa torre ontre dúas amẽas, e caeu a torre, e non morreu nen séu fillo, nen lles empeceu ren, e esto foi per oraçôn dos creschãos. |
| 205:1 | Oraçôn con pïadade | oe a Virgen de grado, |
| 205:6 | parece a sa vertude | sobre tod' hóme coitado. |
| 205:22 | colleu-se a ũa torre | mui fórt'. E de cada lado |
| 205:31 | E ontre dúas amẽas | se foi sentar a mesquinna |
| 205:34 | a moura non foi queimada | nen séu fillo chamuscado. |
| 205:39 | e quando viron a torre | que éra toda cavada |
| 205:41 | semellou lles a omagen | de com' está fegurada |
| 205:42 | a Virgen Santa María | que ten séu Fill' abraçado. |
| 205:44 | a viron, e con gran dóo | alçaron a Déus as mãos |
| 205:47 | E daquela part' a torre | u eles éran tan passo |
| 205:48 | se leixou vĩir a térra | sobr' un gran chão devasso |
| 205:51 | a Virgen Santa María, | a que por ela rogavan |
| 205:53 | a ela e a séu Fillo | mui grandes loores davan, |
| 205:54 | e a moura foi crischãa | e séu fillo batiçado. |
| 206:5 | a que punnou o dïabo | de meter en tentaçôn, |
| 206:11 | El a dona mais fremosa | d' outra ren viu e meteu |
| 206:14 | a dona e en gẽollos | lle foi a mão beijar. |
| 206:15 | Pois que lle beijou a mão, | houv' el tal coita des i |
| 206:19 | des que me beijou a mão, | ca de mi parte non sei; |
| 206:21 | a mia mão por aquesto | cona outra cortarei.” |
| 206:22 | E fillou lóg' un cuitélo | e foi a mão cortar. |
| 206:27 | Pois que houv' a mão corta, | non podía ja dizer |
| 206:28 | missa de Santa María, | e fillou-s' end' a doer, |
| 206:29 | e de coraçôn rogou-a | que lle déss' algún poder, |
| 206:30 | per que ja quando podésse | a súa missa cantar. |
| 206:32 | de a servir, séu enguento | aduss' a bõa Sennor |
| 206:33 | e untou-lle ben a chaga, | e perdeu lóg' a door, |
| 206:34 | e pose-ll' a súa mão | ben firme en séu logar. |
| 206:38 | e porque o mais crevéssen, | foi-lles a mão mostrar. |
| 207 | Esta é como un cavaleiro poderoso levava a mal outro por un fillo que lle matara, e soltó-o en ũa eigreja de Santa María, e disse-lle a Magestade “gracías” porên. |
| 207:5 | a un mui bon cavaleiro | e séu quito servidor, |
| 207:13 | e pois que viu a omagen | da Virgen i, o soltou, |
| 207:14 | e homildou-s' a omagen | e disso “graças” porên. |
| 208:19 | E pois chegou a sa casa, | foi atal sa entençôn |
| 208:21 | foi correndo muit' aginna | a un séu hórto, e non |
| 208:31 | abriu mui tóst' a colmẽa | e ũa capéla viu |
| 208:32 | con séu altar estar dentro, | e a omagen cousiu |
| 208:37 | ant' a crerezía toda. | E o bispo fez bon sen |
| 208:41 | e cataron a colmẽa, | e pois viron o lavor, |
| 208:42 | deitou-s' o póblo en térra | a prézes tod' estendudo. |
| 208:46 | aa Sée a capéla, | por que fosse mais sabudo. |
| 209:2 | a Déus quen lle néga o ben que lle faz. |
| 209:5 | per sa Madre Virgen, a que sempr' amei, |
| 209:6 | e de a loar mais d' outra ren me praz. |
| 209:25 | e dei ende graças a ela porên, |
| 209:29 | de mia door e fillavan-s' a chorar, |
| 209:31 | E pois viron a mercee que me fez |
| 210:11 | que houv' a Virgen sigo. |
| 210:17 | a bondade da Virgen, | que per ela comprisse |
| 211:6 | cobiiçar d' haver a sa companía. |
| 211:7 | Porend' a Reínna de pïadade |
| 211:9 | a que dizen Élche, com' en verdade |
| 211:12 | que a sa eigreja vẽéron tóste |
| 211:14 | por oír a missa que s' i dizía |
| 211:26 | o crérig' a sagra dizer quería. |
| 211:33 | loaron a Virgen, e mais creentes |
| 211:38 | e fezéron mél a mui gran perfía. |
| 212 | Como ũa bõa dona de Toledo emprestou un sartal a ũa mollér póbre por amor de Santa María, e furtaron-llo, e fez-llo ela cobrar. |
| 212:3 | Com' avẽo en Toledo | a ũa bõa mollér |
| 212:5 | que vẽéss' a súa mão | aos póbres que mestér |
| 212:13 | e séu marido porende | un día trouxe-a mal, |
| 212:16 | e aqué-vos ũa dona | mui póbre a ela ven |
| 212:22 | o sartal e en sa mão | llo foi a furto meter. |
| 212:23 | Ela déu-o a sa filla | e levou-a a bannar, |
| 212:26 | a 'scuso, e nona pode | hóme nen mollér veer. |
| 212:27 | A outra saiu do banno | e catou muit' e non viu |
| 212:31 | A dona con mui gran medo | do marid' esmorreceu, |
| 212:32 | e foi-s' a Santa María | e en prézes se meteu |
| 212:33 | ant' a súa Majestade, | e chorou muit' e gemeu |
| 212:35 | A mollér que o furtara | fora-se lógo saír |
| 212:37 | viu, prendeu atal conssello | de s' a sa casa vĩir, |
| 212:39 | E tornando-s' a sa casa, | teve que éra mellor |
| 212:40 | d' atallar pela eigreja | e non ir a derredor; |
| 212:41 | e passand' assí per ela, | a dona con gran door |
| 212:45 | e espertou-s' e chamó-a, | e tirou-lle de so si |
| 213 | Como Santa María livrou ũu hóme bõo en Terena de mão de séus ẽemigos que o querían matar a tórto, porque ll' apõían que matara a sa mollér. |
| 213:1 | Quen sérve Santa María, | a Sennor mui verdadeira, |
| 213:3 | E de tal razôn a Virgen | fez miragre connoçudo |
| 213:5 | ca sempre dos que a chaman | é amparanç' e escudo; |
| 213:6 | e de como foi o feito | contar-vos-ei a maneira: |
| 213:13 | ca ela mui mais a outros | ca non a ele amava, |
| 213:17 | por fazer mais a sa guisa, | des que s' achou sen marido, |
| 213:19 | Ela fazendo tal vida, | ũa noite a acharon |
| 213:21 | e pois que a mórta viron, | no marido sospeitaron |
| 213:22 | que a matara a furto | e se fora sa carreira. |
| 213:24 | e quando chegou a Élvas, | foi lógo desafïado |
| 213:28 | que en romería fosse | a Teren', e pïadade |
| 213:29 | havería del a Virgen | mui comprida de bondade, |
| 213:31 | cousa, que o guardaría | de non prender mal a tórto, |
| 213:33 | ca todos mui mal juigados | a ela van por conórto, |
| 213:39 | e non queiras que éu moira | a gran tórt' e sen dereito, |
| 213:46 | mas veer nono podéron, | ca non quis a josticeira |
| 213:59 | E foi-se a el chegando, | sa azcõa sobre mão, |
| 213:62 | c' a azcũa chantou toda | per ũa grand' azinneira. |
| 213:67 | Os outros, quando chegaron | a el e o jazer viron, |
| 213:69 | mas a qual parte o démo | foi, per ren nono sentiron, |
| 213:72 | e trouxérono a Élvas, | onde moveran primeiro; |
| 213:78 | que ela o guarecera | como guariu a primeira |
| 213:79 | chaga que Adán nos fezo, | per que perderon a vida |
| 214 | Como Santa María fez a un cavaleiro que gãasse ũa igreja que lle prometera. |
| 214:1 | Como a demais da gente | quér gãar per falssidade, |
| 214:8 | desta razôn, que a Virgen | fez, Madre do Rei comprido, |
| 214:11 | Dous hómes dados jogavan | a gran perfía provada, |
| 214:20 | que ao jógo metesse, | mas meteu i a eigreja |
| 214:30 | sejades. Venced' o jógo | e a eigreja fillade.” |
| 214:33 | Mas a Virgen, que de Reïs | ven de todo-los avóos, |
| 214:35 | E como do as a face | devía jazer de juso, |
| 214:36 | fez per si dad' a sa parte, | e tornou-s' o as de suso |
| 214:37 | e de seis o outro meo | pareceu non a escuso, |
| 214:39 | Assí gannou a eigreja | Santa María por súa, |
| 214:42 | ca per ti a hei cobrada | e por ta gran pïadade.” |
| 215 | Como Santa María guardou a sa Majestade que non recebesse dano de muitos tormentos que lle fazían os mouros. |
| 215:2 | a omage da sa Madre, | Virgen santa corõada. |
| 215:4 | mostrou i Santa María, | a Sennor mui verdadeira |
| 215:8 | passou el come a furto | con muitos mouros barvudos; |
| 215:14 | a tiínnan a fronteira | en mui gran coita provada. |
| 215:17 | e romperon a eigreja | da Virgen Santa María, |
| 215:19 | E lóg' aas albergadas | u pousavan a levaron, |
| 215:21 | que toda a desfezéssen; | e sas espadas sacaron |
| 215:24 | Mas non quis Déus que ficasse | a omagen escarnida; |
| 215:25 | e porend' a aquel mouro | déu-ll' ũa atal ferida, |
| 215:26 | que lle fez perdê-lo braço | lógu', e caeu-ll' a espada. |
| 215:28 | que lógo a pedrejassen, | e muitas pédras trouxéron |
| 215:35 | E do fógo a sacaron | e houvéron tal consello |
| 215:36 | que, porque aquesto feito | sól non saíss' a concello, |
| 215:37 | que no río a deitassen, | todo come en trebello, |
| 215:39 | E tan tóste a deitaron | en un péego redondo; |
| 215:40 | mas non quis Santa María | per ren que se foss' a fondo. |
| 215:43 | E tan tóste a levaron | u' Rei de Grãada éra, |
| 215:46 | e ar mandou a omagen | lógo levar a Grãada. |
| 215:47 | Des i mandou a crischãos | que a el Rei a trouxéssen |
| 215:50 | que non foss' el descobérto | que a havía 'nvïada. |
| 215:52 | u el Rei éra, e déron-ll' | a omagen da Reínna, |
| 215:54 | ricos fez que a omagen | fosse lógu' envorullada. |
| 215:55 | E mandou que a guardassen | mui ben ena sa capéla, |
| 215:56 | e a todos fez mostrá-la, | que houvéssen ên mazéla |
| 215:58 | de mouros fosse vençuda | e a omagen vingada. |
| 216:12 | e vóssa mollér tragede | a un mont', e falarei |
| 216:18 | e disso-ll': “Ai, mollér, treides | hoge mig' a un logar.” |
| 216:19 | A ela foi-lle mui grave | por de sa casa saír, |
| 216:20 | ca éra día da Virgen, | a que quería servir |
| 216:22 | per ren o marid', e foi-a | per força sigo levar. |
| 216:26 | E deceu i e deitou-se | a dormir cab' un altar. |
| 216:28 | e assí a semellava | que dirïades que non |
| 216:32 | estava o démo. Quando | viu a Madre de Jesú |
| 216:34 | en trager Santa María | e a ta mollér leixar.” |
| 216:36 | cuidasch' a meter a dano | a mia serventa leal; |
| 217 | Esta é de como un conde de França que vẽo a Santa María de Vila-Sirga non pude entrar na eigreja a mẽos de se confessar. |
| 217:1 | Non dev' a entrar null' hóme | na eigreja da Sennor, |
| 217:4 | pecad' e se non repente | d' ir ant' a esperital |
| 217:8 | a Virgen en Vila-Sirga | dun conde que vẽo i |
| 217:10 | na eigreja u os outros | entravan a gran sabor. |
| 217:14 | ant' houv' a ficar de fóra | com' hóme mui pecador. |
| 217:18 | ca sofrer nono quería | a Madre do Salvador. |
| 217:21 | quand' aquesto viu o conde, | começou-s' a repentir |
| 217:22 | e disse quanto leixara | a dizer con gran door. |
| 217:26 | que me perdõar quisiste, | a ti dou porên loor.” |
| 217:27 | Quand' aquesto viu a gente, | houvéron gran devoçôn, |
| 217:29 | loaron muito a Virgen; | e as nóvas lógu' entôn |
| 218:4 | mostrou a Virgen, Madre | de Déus, Rei grorïoso, |
| 218:16 | de gente de sa térra | a Santïago ía; |
| 218:20 | e ar da outra parte | a sa gran pobridade; |
| 218:25 | e a mui grandes pẽas | alá con el chegavan; |
| 218:37 | se foron. Mas a Madre | do que da agua vinno |
| 218:40 | e chorando mui fórte. | Mas a mui precïosa |
| 218:43 | E pois a poucos días | foi-se pera sa térra |
| 218:49 | e pois a Vila-Sirga | os déu en ofreções |
| 219:5 | ca a ũa nos dá vida | e a outra perdiçôn. |
| 219:20 | houv' o dém' a seer branco, | e non pareceu tan mal |
| 219:22 | ficasse a Virgen santa, | Madre do Rei poderoso. |
| 219:24 | que a Virgen glorïosa | sobr' esto miragre fez |
| 219:25 | tan grande, que a omagen | do démo tal come pez |
| 219:28 | e viron o démo negro, | fillaron-s' end' a riír; |
| 219:31 | E mandou a un séu hóme | que o lavasse mui ben |
| 219:33 | ca de guisa o tornara | negro a que nos mantên, |
| 220:2 | a que todo mal tólle | e todo ben nos dá? |
| 220:5 | que sempre a loemos; | ca de loor comprida |
| 220:7 | Dereit' é que loemos | a que sempr' é loada |
| 220:11 | Dereit' é que loemos | a que todos los santos |
| 221:3 | Ca muito a amar deven, | porque Déus nóssa figura |
| 221:13 | vĩir e que o amava | a gran maravilla féra. |
| 221:14 | E ar éra i sa madre, | a que muit' ende prazía, |
| 221:16 | mollér del Rei Don Alfonsso, | por que el passou a sérra |
| 221:18 | e houv' end' a maior parte, | ca todo ben merecía. |
| 221:19 | E pois tornou-s' a Castéla, | des i en Burgos morava, |
| 221:29 | ca ben creo que a Virgen | lle dé vida e saúde.” |
| 221:32 | e mui mais polo meninno, | a que todos ben querían; |
| 221:37 | ca a mórte ja vencera | sa vida sen gran baralla. |
| 221:38 | Mas chegaron lóg' a Onna | e tevéron sa vegía |
| 221:43 | A Virgen Santa María | lógo con sa pïadade |
| 221:50 | lógo se foi de caminno | a Onna en romaría. |
| 222:11 | En Portugal, a par dũa | vila, mui rica cidade |
| 222:18 | e avẽo-ll' assí: ante | que foss' a missa fĩida, |
| 222:19 | quando a consomir houve | o Córpo de Jesú-Cristo, |
| 222:26 | a aranna cono sángui | houve lógo consumida. |
| 222:27 | Pois que houv' a missa dita, | o capelán lógo dessa |
| 222:31 | Mais agora oïredes | todos a mui gran façanna |
| 222:32 | que alí mostrou a Virgen, | nunca vistes tan estranna: |
| 222:34 | ante que sángui saísse | per u déran a ferida. |
| 222:36 | e a aranna mostraron | entôn a muita de gente, |
| 222:37 | e loaron muit' a Madre | de Déus Padr' omnipotente, |
| 222:39 | Nós outrossí ar loemos | a Virgen Santa María |
| 222:41 | a ela que do dïabo | nos guard' e de sa perfía, |
| 223:2 | demanden a Virgen e a sa vertude. |
| 223:4 | e vida por sempr' a quen lla demandar |
| 223:10 | faz muitos miragres a quen i recude. |
| 223:12 | qu' en Estremoz móra, proug' assí a Déus |
| 223:16 | E pois i foron, quis a Virgen assí |
| 224:1 | A Reínna en que é | comprida toda mesura, |
| 224:3 | Ant' é con mui gran razôn, | a quen parar i femença, |
| 224:4 | en haver tal don de Déus | a de que el quis nacença |
| 224:5 | fillar por dar a nós paz, | e tal é nóssa creença; |
| 224:8 | da Virgen a que déu Déus | poder sobr' enfermidades |
| 224:11 | Assí com' oí dizer | a quen m' aquest' há contado, |
| 224:14 | u muitos miragres faz | a Sennor de dereitura. |
| 224:25 | ca o braço lle saiu | ontr' o córp' e a verilla |
| 224:31 | E un an' enteir' ou mais | en sa casa a crïaron. |
| 224:34 | de levar i a meninna, | ⌧ fizéron atal postura. |
| 224:38 | de Teren', acharon sa | filla mórta. Lóg' a ura |
| 224:39 | houvéron de a levar | alá por ser soterrada |
| 224:42 | resorgiu a mórt' entôn, | braadando de mesura. |
| 224:43 | A vólta foi no logar | grand', e os roméus correron |
| 224:46 | graças a Santa María, | que é Sennor d' apostura. |
| 224:50 | feito tan maravilloso, | loaron a Virgen pura. |
| 225 | Como ũu clérigo ena missa consomiu ũa aranna que lle caeu no cález, e andava-lle ontr' o coiro e a carne viva, e fez Santa María que lle saísse pela unna. |
| 225:1 | Muito bon miragr' a Virgen | faz estranno e fremoso, |
| 225:2 | porque a verdad' entenda | o neicío perfïoso. |
| 225:5 | que mostrou a Santa Virgen, | de que Déus por nós foi nado, |
| 225:8 | o que vos contarei óra | que avẽo a un préste |
| 225:10 | e porque a ben cantava, | éra ên mui desejoso |
| 225:14 | a Hósti', ar quis o sángui | consomir do glorïoso |
| 225:17 | cousa; mais mui grand' esforço | fillou, a fóro d' Espanna, |
| 225:22 | mas ontr' o coir' e a carn' ía | aquel bestigo astroso. |
| 225:25 | e se s' ao sól parava, | lóg' a aranna viía, |
| 225:26 | e mostrando-a a todos | dizend': “O Rei pïadoso |
| 225:28 | porên rógo aa Virgen | que se a ela prouguésse, |
| 225:29 | que rogass' ao séu Fillo | que cedo mi a mórte désse |
| 225:37 | e el a coçar fillou-s' e | non catou al senôn quando |
| 225:38 | lle saiu per so a unlla | aquel poçôn tan lixoso. |
| 225:39 | E tan tóste que saída | foi, o crérigo fillou-a |
| 225:40 | e fez lógo dela póos | e en sa bolssa guardou-a; |
| 225:41 | e quando disse sa missa, | consumiu-a e passou-a, |
| 225:42 | e disse que lle soubéra | a manjar mui saboroso. |
| 225:44 | loaron muito a Madre | do Santo Rei Jesú-Cristo; |
| 226 | Esta é do mõesteiro d' Ingratérra que s' afondou e a cabo dun ano saiu a cima assí como x' ant' estava, e non se perdeu null' hóme nen enfermou. |
| 226:1 | Assí pód' a Virgen so térra guardar |
| 226:5 | que Santa María fez, e creed' a mi |
| 226:10 | servían a Virgen bẽeita sen par. |
| 226:16 | começand' a missa os monges, s' abriu |
| 226:17 | a térr' e o mõesteiro se somiu, |
| 226:29 | guardou ben a Virgen, e demais lles déu |
| 226:44 | Déus quis, foron todos a missa oír; |
| 226:45 | entôn fez a Virgen o logar saír |
| 226:48 | E a gente toda foi alá porên, |
| 226:50 | que lles fez a Virgen; e todos loar |
| 226:51 | a foron porên como Madre de Déus |
| 226:53 | Porên a loemos sempr', amigos méus, |
| 227:1 | Quen os pecadores guía | e aduz a salvaçôn, |
| 227:6 | a que muito mal fezéran | os mouros por sa razôn. |
| 227:8 | que ía a Vila-Sirga | cada ano sen vergonna |
| 227:9 | tẽer a fésta d' Agosto; | mais pois foi por sa besonna |
| 227:10 | a Sevilla ena guérra, | caeu en cativ' entôn. |
| 227:12 | mui de coraçôn rogava | a Virgen Santa María |
| 227:15 | E el aquesto fazendo, | chegou d' Agosto a fésta |
| 227:17 | e el nembrou-s' end' e lógo | chorou, baixando a tésta. |
| 227:24 | que lógo a un séu mouro | o fez açoutar privado, |
| 227:30 | o fezéran a açoutes | os mouros, e por al non. |
| 227:31 | E el aquesto dizendo, | pareceu-ll' a Grorïosa |
| 227:32 | que alumẽou a cárcer, | tan muito vẽo fremosa, |
| 227:36 | e caeu-ll' a meadade | deles, que o non oíron; |
| 227:40 | a meadade dos férros | que ena pérna tiínna, |
| 227:41 | e a Vila-Sirga lógo, | a cas da Santa Reínna, |
| 227:44 | dizend': “Esto fez a Virgen | que acórr' aos coitados.” |
| 227:45 | E pois que contou séu feito | a quantos i viu juntados, |
| 228 | Como un hóme bõo havía un múu tolleito de todo-los pées, e o hóme bõo mandava-o esfolar a un séu mancebo, e mentre que o mancebo se guisava, levantou-s' o múu são e foi pera a eigreja. |
| 228:1 | Tant' é grand' a sa mercee | da Virgen e sa bondade, |
| 228:3 | E desto fez en Terena | a Virgen Santa María |
| 228:7 | Este mal a aquel múu | per gran door lle vẽéra |
| 228:13 | a un séu hóm'. E enquanto | o manceb' ant' emorçava, |
| 228:15 | e saiu passo da casa | e foi contra a eigreja, |
| 228:16 | indo fraqu' e mui canssado; | mas a que bẽeita seja, |
| 228:19 | O manceb', a que séu dono | ja esfolar-o mandara, |
| 228:30 | mas sacó-os desta dulta | a Virgen por caridade. |
| 228:32 | tres vegadas a eigreja | da Virgen Santa Reínna |
| 228:33 | a derredor; e a gente, | que lle ben mentes tiínna, |
| 228:36 | e pois foi-s' a cas séu dono, | onde mui maravillados |
| 228:38 | foron a Santa María, | comprida de santidade. |
| 229 | Como Santa María guardou a sa eigreja en Vila-Sirga dos mouros que a querían derribar, e fez que fossen ende todos cégos e contreitos. |
| 229:1 | Razôn é grand' e dereito | que defenda ben a si |
| 229:2 | a que defend' outros muitos, | per com' éu sei e oí. |
| 229:9 | e quando viron as hóstes | dos mouros, lóg' a Carrôn |
| 229:10 | fogiron e a igreja | desampararon assí. |
| 229:12 | toda a igreja lógo | e destroír e queimar; |
| 229:14 | d' arrancar a mẽor pédra | de quantas estavan i. |
| 229:15 | Demais, a força dos nembros | lles fez a Virgen perder, |
| 229:19 | Desta guisa amparada | a eigrej' entôn ficou |
| 230:4 | a aquela que sempre dá |
| 231 | Como Santa María fez que tres mininnos alçassen os mármores que non podían alçar toda a gente que se i ajuntava. |
| 231:28 | toda a gent' e provava |
| 232 | Como un cavaleiro que andava a caça perdeu o açor, e quando viu que o non podía achar, levou ũu açor de cera a Vila-Sirga, e achó-o. |
| 232:2 | a Madre de Jeso-Cristo | d' a quena chama valer. |
| 232:4 | que as tólle e guarece | a quen quér de todo mal, |
| 232:5 | e outrossí enas pérdas | ao que a chama val; |
| 232:8 | e perdeu, andand' a caça | ũa vez, un séu açor |
| 232:10 | de fillar ben toda ave | que açor dev' a prender. |
| 232:17 | buscá-lo a muitas partes, | e por el tanto chorou, |
| 232:32 | a sa casa u morava, | chorando de coraçôn; |
| 232:35 | Quand' esto viu, os gẽollos | pos en térra, e a faz, |
| 232:38 | ena mão, e a Virgen | começou a bẽeizer. |
| 233 | Como Santa María defendeu un cavaleiro que se colleu a ũa eigreja súa dũus cavaleiros que o querían matar. |
| 233:5 | e a que séus ẽemigos | quiséron matar un día, |
| 233:10 | a el correr-se leixaron, | dando mui grandes braados, |
| 233:13 | e lóg' a ũa ermida | foi da Virgen, u entrava, |
| 233:15 | hómẽes bõos do tempo | que se perdera a térra, |
| 233:29 | ant' a pórta da eigreja, | que éra en un recóste, |
| 233:31 | que llo defender querían, | se s' eles a el chegassen. |
| 233:41 | e todos comũalmente | a Santa María déron |
| 234:1 | A que faz os pecadores | dos pecados repentir, |
| 234:7 | E porend' a grorïosa | Virgen, que o troux' en si |
| 234:16 | que se foss' a Vila-Sirga; | e foi i, e pois chegou, |
| 234:19 | Outro día na mannãa | a missa mandou dizer |
| 234:21 | e quando foi ena sagra, | começou-s' a correger |
| 234:22 | a lingua daquele moço | e as orellas d' abrir. |
| 234:23 | E quand' a missa foi dita, | que non faliu ende ren, |
| 234:26 | a Virgen Santa María, | e foron-ll' alg' oferir. |
| 235:4 | que avẽo a Don Afonsso, | de Castél' e de Leôn |
| 235:11 | E desto que lle pedía | tan muito a aficou |
| 235:14 | e loou porend' a Virgen, | a Sennor espirital. |
| 235:21 | mais conortou-o a Virgen | dizendo: “Non dês porên |
| 235:27 | Tod' aquesto fez a Virgen, | ca deles ben o vingou; |
| 235:35 | E pois a Monpislér vẽo | e tan mal adoeceu |
| 235:38 | a Virgen Santa María, | como Sennor mui leal. |
| 235:40 | e que tornass' a sa térra | por en ela ben sãar; |
| 235:42 | jornadas grandes no día, | como quen and' a jornal. |
| 235:45 | “Sennor, tan bon día vósco.” | Mas depois, creed' a mi, |
| 235:59 | ardeu a carne daqueles | que non querían mollér; |
| 235:62 | e do mal que lles ên venna, | a mi mui pouco m' incal. |
| 235:64 | houve d' ir aa fronteira; | mas a mui bõa Sennor |
| 235:69 | dereit' a Valedolide, | u a Sennor mui de prez |
| 235:71 | ponto vẽéss' a séu feito, | que non houvéss' i joíz |
| 235:72 | que de vida o julgasse, | e a Santa 'mperadriz |
| 235:73 | lle fez ben sentir a mórte; | mais eno día fiíz |
| 235:79 | E tod' aquesto foi feito | día de Pascua a luz |
| 235:82 | a sa merce' e sa graça | no perigo temporal. |
| 235:83 | Tod' aquesto faz a Virgen, | de cérto creed' a min, |
| 235:85 | e porende a loemos | que nos meta no jardín |
| 236 | Como ũa mollér perigoou no mar, e tragía un fillo pequeno nos braços; e feze-a Santa María per cima das aguas andar de pé, assí como iría per un mui bon chão. |
| 236:1 | A Santa Madre daquele | que a pé sôbelo mar |
| 236:5 | con séu fillo que tragía; | mas a Virgen a livrou, |
| 236:10 | que se foi en un penedo | a galéa espeçar. |
| 236:11 | E pereceu a galéa, | e morreron lógu' entôn |
| 236:16 | eno coraçôn a Virgen | rogou, com' aprendí éu, |
| 236:20 | a Virgen Santa María | e foi-a lógo prender |
| 236:21 | pela mão e da agua | a começou a erger, |
| 236:23 | E ben assí pela mão | a levou ben sen afán |
| 236:25 | e pose-a eno pórto | de Marssela, u están |
| 236:26 | muitas gentes cada día, | a que lógu' ela contar |
| 236:30 | e lóg' a aquela póbre | foron porên algo dar. |
| 237 | Como Santa María fez en Portugal na vila de Santarên a ũa mollér pecador que non morresse ta que fosse ben confessada, porque havía gran fïança en ela e jujũava os sábados e as sas féstas a pan e agua. |
| 237:7 | loaredes a Madr' entôn | de Déus, se me crevérdes, |
| 237:23 | d' ir a sa térra; e entôn | vestiu-se ben privado |
| 237:29 | E foi-a entôn acalçar | caminno de Leirẽa, |
| 237:30 | pelos cabelos a tirou | do caminn' a gran pẽa; |
| 237:32 | a que mal tempo me chegou | méu feito decebudo.” |
| 237:35 | que non seja, ca sábad' é, | sequér a un moógo, |
| 237:42 | chamou ela: “Madre de Déus, | valla-m' a ta vertude; |
| 237:43 | a méu mal non queiras catar, | mais o téu ben m' ajude |
| 237:45 | Sennor, Sennor de gran poder, | valla-m' a ta bondade, |
| 237:50 | que dos grandes érros que fiz | a emenda chegasse; |
| 237:57 | Esbullou-a aquel ladrôn | falsso con gran loucura, |
| 237:58 | des i degolou-a lógu' i | sen dó' e sen mesura; |
| 237:59 | mais a de qu' el rei Salomôn | falou, santa e pura, |
| 237:60 | a sa oraçôn ben oiu, | que sãa cégu' e mudo. |
| 237:61 | Pois que a assí degolou | mui longe da carreira, |
| 237:62 | fogiu-s' e leixó-a jazer | so ũa gẽesteira. |
| 237:63 | E chegou lógo ben alí | a Santa verdadeira, |
| 237:65 | Pela mão a foi fillar | a Virgen grorïosa, |
| 237:66 | ao caminno a levou, | des i mui saborosa- |
| 237:67 | mente a cofortou; entôn | diz: “Non sejas queixosa, |
| 237:70 | e pornán que daquí a cras | mãeféstes ta falla |
| 237:74 | que téu mandado levará | a Santarên mui tóste; |
| 237:82 | A mia Sennor, Madre de Déus, | faz esto, ben creades, |
| 237:85 | Ca porque a muito chamei | u m' assí degolaron |
| 237:86 | hómees a que nunca fiz | mal e que me roubaron, |
| 237:88 | por mórta, vẽo lóg' a mi, | que m' há ben acorrudo. |
| 237:90 | a que póssa dizer méu mal; | e depois saberedes |
| 237:93 | O cavaleir' a Santarên | se foi dereitamente |
| 237:94 | e tod' aqueste feit' entôn | diss' a toda a gente. |
| 237:95 | E a clerizía dalí | saiü mantenente, |
| 237:97 | Adussérona ben dalí | u a o cavaleiro |
| 237:99 | e comungou-s'; e a Madre | do Fillo verdadeiro |
| 237:100 | lóg' a alma dela levou, | que ll' houve prometudo. |
| 238:1 | O que viltar quér a Virgen | de que Déus carne fillou, |
| 238:2 | se pois del filla vinganç' a | maravilla nono dou. |
| 238:3 | A Sennor que nos adusse | salvaçôn e lum' e luz, |
| 238:14 | mais el de viltar a Virgen | e Déus sól non s' enfadou. |
| 238:22 | que levava Córpus Crísti | a un que i enfermou |
| 238:31 | o que te fez de nïente | e pois há t' a desfazer, |
| 238:32 | e no día do joízo | estarás a séu poder, |
| 238:34 | a aquel que do dïabo | per séu sángui te livrou? |
| 238:50 | atanto o tev' o démo | ta que ll' a alma sacou |
| 238:51 | do córpo e no inférno | a foi lógo sobolir; |
| 239 | Esta é dun miragre que Santa María fez en Murça por un hóme que déu séu haver a guardar a outro, e negou-llo e jurou-lle por el ant' a Magestade. |
| 239:2 | ant' a omagen da Virgen, | que é Sennor da verdade. |
| 239:7 | por un que haver a guardar |
| 239:8 | déu a outr' en fïaldade, |
| 239:20 | jura ant' a Majestade |
| 239:25 | a jura ende receber, |
| 239:28 | e pois que a jura jurou, |
| 239:34 | e pero a ir-se fillou |
| 239:35 | e u a sa casa chegou |
| 239:37 | un prést'”, a quen se confessou, |
| 239:39 | E começou-s' a repentir |
| 239:49 | ca a alma mi quér saír |
| 239:54 | e a Déus por mi rogade, |
| 239:57 | E a Virgen que pód' e val, |
| 239:61 | E a tercer día sen al |
| 239:63 | a Virgen mui de coraçôn |
| 240:6 | róga por eles a do bon talán. |
| 240:16 | ca u a chaman sempr' ela i val, |
| 240:28 | ca ela péd' a séu Fillo perdôn |
| 240:36 | e porên devemos a confïar |
| 241 | Esta é como un meninno que éra esposado con ũa meninna caeu de cima dũa muit' alta pena en fondo, e quebrou per todo o córpo e morreu. E sa madre começó-o de pedir a Santa María, e déu-llo viv' e são, e ontr' o moço e sa esposa meteron-s' en orden. |
| 241:4 | a quen por ela fía. |
| 241:7 | que fez a Grorïosa | en térra de Proença. |
| 241:9 | Outra don' a par desta | morava, sa vezinna, |
| 241:12 | e com' é de costume, | por mollér a pedía. |
| 241:17 | Lóg' a madre do moço | convidou de bon grado |
| 241:18 | a moça e sa madre, | e mandou ben provado |
| 241:23 | que se entôn chegara; | mais quis a Grorïosa |
| 241:25 | A casa u jantavan | en un pened' estava |
| 241:26 | muit' alt' e muit' esquivo, | u a dona morava; |
| 241:30 | revolveu a pousada | o que maldito seja; |
| 241:42 | a sógr' e a meninna | e quantos i sevéron; |
| 241:43 | mais a madre do moço, | pero se del dolvéron |
| 241:45 | A madre do meninno, | que havía fïança |
| 241:63 | Déu sa madr' a Déus graças | que lle tan ben comprido |
| 241:68 | e outrossí a moça | assí o prometía. |
| 241:70 | e a Santa María | fezéron i serviço |
| 241:74 | déu a Santa María | graças toda a gente; |
| 242:3 | E d' ela fazer aquesto | há gran poder, a la fé, |
| 242:17 | coidou caer, e a Virgen | chamou, per com' aprendí, |
| 242:19 | a Virgen Santa María. | Enas unllas atán ben |
| 242:21 | e assí chamand' estava | a Sennor que nos mantên, |
| 242:25 | mas acorreu-lle a Virgen, | a Madre do alto Rei, |
| 242:26 | atá que vẽo a gente | e o fez ên decender. |
| 242:28 | a Virgen Santa María, | e aquel pedreir' entôn |
| 243 | Como ũus falcõeiros que andavan a caça estavan en coita de mórte en un regueiro, e chamaron Santa María de Vila-Sirga, e ela por sa mercee acorréu-lles. |
| 243:2 | busca a Virgen María |
| 243:6 | un miragre mui fremoso, | que a Virgen corõada |
| 243:15 | des i deceron a elas | e assí as aaguavan, |
| 243:19 | e britou-s' entôn con eles | o geo; mas a Reínna |
| 243:23 | mais chamand' a Grorïosa, | os geos se desfezéron, |
| 243:24 | e saíron ende vivos, | e lóg' a séus semedeiros |
| 243:25 | cavalgaron. Des i foron | a Vila-Sirgu' e loores |
| 243:26 | déron a Santa-María, | que é Sennor das sennores, |
| 244 | Como Santa María guareceu un hóme que inchou que cuidou morrer, porque escarnecía dos que ían a sa igreja. |
| 244:13 | e leixou-s' ir lóg' a ela | a gente quando a viu, |
| 244:15 | E pois a balẽa mórta | foi, fillaron-s' a tornar |
| 244:17 | na igreja que vos dixe | e a Déus s' acomendar |
| 244:18 | e a sa bẽeita Madre, | de que todo ben nos ven. |
| 244:19 | Mas un desses marinneiros | fillou-s' a escarnecer |
| 244:20 | da gente que i entrava, | e começou a dizer: |
| 244:28 | estar, e a séus parentes | rogou-lles que fossen i |
| 245:2 | cham' a Virgen grorïosa, | Madre de Nóstro Sennor. |
| 245:4 | e por nós seermos salvos | feze-a sobre los séus |
| 245:8 | que fez en riba de Limia | a Madre do alto Rei, |
| 245:25 | mal e roubavan a térra | fôrono entôn prender |
| 245:31 | Muitas vezes açoutado, | como contaron a min, |
| 245:39 | dizede que nos daredes, | se non, a vóssa mollér |
| 245:45 | e pois que o ben feriron, | assentaron-s' a jantar; |
| 245:46 | todos a ũa fogueira | sevéron a derredor. |
| 245:50 | nembre-te se t' éu serviço | fiz que foss' a ta loor.” |
| 245:52 | per meógo do paaço, | e cada un a catou; |
| 245:55 | E foi-se dereitamente, | que todos a viron ir, |
| 245:62 | sól de ll' en ele travaren, | e perderon a coor. |
| 245:67 | entra no río e passa | a alên, e acharás |
| 245:75 | E meteu-s' entôn a vao | en aquel río medês, |
| 245:79 | El, pois houv' alên passado, | ante que vẽéss' a luz, |
| 245:92 | que sempr' a Virgen servisse, | pois a ela prougu' e quis |
| 245:98 | ment', e viron que a Madre | fora do Remiidor. |
| 245:99 | Ca ben lles diss' o convento | a todos que a que sól |
| 246 | Esta é dũa bõa mollér que ía cada sábado a ũa eigreja que chaman Santa María dos Martires, e obridô-xe-lle, e depois foi alá de noite, e abriron-xe-lle as pórtas da eigreja. |
| 246:1 | A que as pórtas do céo | abriu pera nos salvar, |
| 246:8 | punnav' a ũa igreja | súa e oraçôn oír, |
| 246:9 | e levava sa oférta | sigo por a oferir; |
| 246:11 | por fazendas de sa casa | muitas que houv' a fazer. |
| 246:16 | Mas quando chegou a ela, | cuidou lógu' entrar alá, |
| 246:26 | e foi-se pera a vila, | mas non de mui gran vagar. |
| 246:30 | mas rogou entôn a Virgen, | que llas abriu lógu' en par. |
| 246:32 | que a fillou pela mão | e na vila a meteu |
| 246:33 | e levó-a a sa casa, | ond' ela prazer prendeu; |
| 246:34 | mas ante que i chegasse, | começou-ll' a preguntar |
| 246:35 | dizendo: “Sennor, quen sodes, | que a tan póbre mollér |
| 246:37 | “éu sõo a que nas cuitas | acórr' a quen m' há mestér, |
| 246:39 | Quand' a bõa mollér esto | oiu, lógo se deitou |
| 246:40 | a séus pées por beijar-llos; | mas nona viu, e ficou |
| 246:42 | e aqueste feit' a todos | outro día foi contar. |
| 247 | Como ũa meninna naceu céga, e a cabo de déz anos levárona a Santa María de Salas, e déu-lle lógo séu lume Santa María. |
| 247:6 | guariu-a Santa María, | como vos será contado. |
| 247:7 | Esta, ante que nacesse, | sa madre a prometera |
| 247:8 | que serviss' a sa eigreja | e un estadal de cera |
| 247:10 | a madr' éra mui coitada | e o padre mui coitado. |
| 247:13 | morreu, e ficou a madre; | e chorando e tremendo |
| 247:14 | levou a moça a Salas | e diz: “Sennor, há-ti grado |
| 247:15 | que rogass' éu a téu Fillo | que de méu marid' houvésse |
| 247:19 | E porende cha aduxe | a esta túa eigreja, |
| 247:24 | pera ir-se da eigreja; | mas a mui Santa Reínna |
| 247:25 | fezo que a moça visse | cona santa meezinna |
| 247:27 | Aquesto viu ben a gente | mui grande que i estava, |
| 247:29 | que tal miragre fezéra; | e a moça i ficava |
| 247:30 | varrendo sempr' a eigreja | como lle fora mandado. |
| 248:1 | Sen muito ben que nos faze | a Sennor esperital, |
| 248:3 | Ca u a nóssa natura | quér obrar mais mal ca ben, |
| 248:6 | que mostrou grand' en Laredo | a Sennor que pód' e val |
| 248:13 | e entôn dous marinneiros | fillaron-s' a pelejar, |
| 248:16 | mas non quis a Grorïosa | que o podéssen comprir, |
| 248:18 | e toda a gent' i vẽo | veer este feit' atal. |
| 248:24 | muit' e a Santa María | lógo mercee pediu, |
| 248:25 | e demais toda a gente | que aqueste feito viu, |
| 248:29 | e a gente que i éra | loaron de coraçôn |
| 248:30 | a Virgen de que Déus quiso | nacer día de Natal. |
| 249:4 | que en Castroxeriz fezo | a Madre do alto Rei, |
| 249:5 | a Virgen Santa María, | per com' éu aprix e sei; |
| 249:7 | Quand' a igreja fazían | a que chaman d' Almaçán, |
| 249:20 | a Virgen Santa María, | que o mui tóste livrou: |
| 249:22 | assí o guardou a Virgen | que sól non se foi ferir, |
| 249:26 | por loar a sa mercee | e os séus bẽes gracir. |
| 250:6 | A Déus que nos préste |
| 251 | Como Santa María levou consigo a meninna de Proença que pedía o fillo aa sa Majestade. |
| 251:4 | escrito que fezéra | a Madre do gran Rei; |
| 251:11 | Porend' a un convento | de donas que dalí |
| 251:12 | mui prét' éra sa madre | levou-a, com' oí. |
| 251:13 | E a moça na claustra, | per com' éu aprendí, |
| 251:16 | mas éran tan ben feitos, | que a moça atal |
| 251:19 | Sempre quando a madre | à eigreja orar |
| 251:20 | ía e a levava | sigo ant' o altar, |
| 251:28 | meteron a mininna, | vẽo-ll' a coraçôn |
| 251:31 | Porque a moça tantas | vezes viían ir |
| 251:33 | porên a asseitaron, | e viron-lle pedir |
| 251:37 | a moça faagó-o, | e tal amor colleu |
| 251:38 | con el, que des i “fillo” | começou a dizer, |
| 251:41 | e a omagen lógo | séu fill' a si tirou, |
| 251:44 | lógo dalí a moça, | pero con grand' afán |
| 251:47 | Quando a abadess' a | assí falar oiu |
| 251:49 | mas chorando a moça | assí lle recodiu: |
| 251:51 | Sobr' est' a madre vẽo | e preguntou-ll' assaz |
| 251:52 | que vira; e a moça | lle diss': “A mi non praz |
| 251:54 | E ergeu-se mui tóste | e fillou-s' a correr, |
| 251:57 | Quand' esto viu a madre, | en ela salto déu, |
| 251:60 | que dalí mui prét' éra, | a madre e os séus |
| 251:61 | parentes a levaron | día de San Matéus, |
| 251:66 | rogad' a Déus que desto | a quéra guarecer.” |
| 251:68 | mandarei cantar missa, | e tu a levarás”, |
| 251:71 | A missa foi cantada | lógo depó-la luz |
| 251:72 | a grand' honrra da Madre | do que morreu na cruz; |
| 251:73 | e quando foi na sagra, | aqué a madr' aduz |
| 251:75 | A moça teve mentes | e dacá e dalá, |
| 251:76 | e pois viü a Hóstïa | alçar, disso: “Ahá, |
| 251:78 | E o Papa fez lógo | a Hóstïa trager |
| 251:80 | o méu amado fillo, | fillo méu, a la fé; |
| 251:82 | E meteu-a na boca | e leixou-se morrer. |
| 251:85 | e a Santa María | que miragre tan bél |
| 252:1 | Tan gran poder a sa Madre | déu eno fondo da térra |
| 252:6 | a vai de mal e de mórte, | e daquesto nunca érra. |
| 252:8 | que por fazer a igreja, | de que vos fui ja falar, |
| 252:12 | cuidaron que éran mórtos. | Mais a Sennor spirital |
| 253 | Como un roméu de França que ía a Santïago foi per Santa María de Vila-Sirga, e non pod' ên sacar un bordôn de férro grande que tragía en pẽedença. |
| 253:5 | e a sa virgĩidade | legou fórte no vencello |
| 253:13 | sempr' havía gran fïança; | mais a Sennor pïadosa |
| 253:18 | pora ir a Santïago, | ca lle mandou séu abade. |
| 253:21 | a sas cóstas ou na mão | o levass' e o posésse |
| 253:26 | sequér vi éu queno vira, | que m' ên contou a verdade. |
| 253:28 | a eigreja do caminno | viü lógo mantẽente |
| 253:33 | a Santa Virgen María, | Madre do Rei poderoso; |
| 253:34 | e a eigreja é súa | e derredor a herdade.” |
| 253:35 | O roméu, que muit' amava | a Virgen de ben comprida, |
| 253:42 | que poséra con sa mão | el ant' a sa Magestade. |
| 253:51 | a vóssa mui gran mercee | e non a mia desmesura |
| 253:54 | valla-mi a bondade vóssa, | e esto me perdõade.” |
| 253:55 | E contou a razôn toda | como o bordôn levava, |
| 253:57 | Déus e a sa Virgen Madr', e | a crerizía cantava |
| 253:58 | lóg' alí “Salve Regina”, | loand' a virgĩidade |
| 253:63 | Des i lóg' a Santïago | foi comprir sa romaría; |
| 253:64 | e pois tornou a sa térra, | serviu mui ben todavía, |
| 253:65 | enquanto viveu, de grado | a Virgen Santa María. |
| 253:67 | que nos dé en este mundo | a fazer o séu serviço |
| 254:12 | e andavan-se jogand' a | couces e a empeladas; |
| 254:26 | o mõesteiro, conósco | forades a tẽevroso |
| 254:29 | a séu mõesteir' e lógo | mui ben se mãefestaron, |
| 255 | Como Santa María guareceu a mollér que fezéra matar séu genrro polo mal prez que ll' apõían con el, que non ardeu no fógo en que a meteron. |
| 255:6 | que a Virgen quis mui grand' amostrar, |
| 255:7 | Santa María, a que sempr' óra |
| 255:22 | sa filla a marid' a séu prazer, |
| 255:28 | a sógra havía |
| 255:29 | con séu genrro; pero a gran tórto, |
| 255:35 | a maa gente |
| 255:38 | assentaron-s' a jantar, e mandou |
| 255:39 | chamar séu genrr' a sógra maldita; |
| 255:52 | que achou a vía |
| 255:53 | per que soub' a verdade do preito; |
| 255:56 | Mais a sógra mãefestou a pran |
| 255:67 | mas a ao fógo |
| 255:69 | E u a levavan pela rúa |
| 255:70 | ant' a igreja da Madre de Déus, |
| 255:74 | ant' a Magestade |
| 255:79 | ant' a omagen, muito chorava |
| 255:83 | 'córr' a mesquinna |
| 255:86 | disse: “Varões, levade-a ja |
| 255:89 | i a metede |
| 255:92 | ll' o fóg' a perfía.” |
| 255:94 | e a casa dentro e en redor |
| 255:97 | ca viu a chama |
| 255:99 | de que a Ama |
| 255:101 | Pero a casa toda queimada |
| 255:102 | foi e a lenna se tornou carvôn, |
| 255:103 | a mollér desto non sentiu nada; |
| 255:104 | ca a Virgen, a que fez oraçôn, |
| 255:109 | A casa foi per dúas vegadas |
| 255:116 | a que ben quería. |
| 255:118 | viron, fillaron-s' end' a repentir, |
| 255:120 | que a fezéssen do fógo saír |
| 255:127 | e loaron a que sempre seja |
| 256 | Como Santa María guareceu a reínna Dona Beatriz de grand' enfermidade, porque aorou a sa omage con grand' esperança. |
| 256:8 | Don Fernando, a Capéla | e de crischãos poblou; |
| 256:9 | e sa mollér, a Reínna | Dona Beatriz, mandou |
| 256:23 | ca pois éu a sa fegura | vir, atal creença hei |
| 256:25 | porend' a mi a chegade | e lógo lle beijarei |
| 256:28 | de todos aqueles maes | guariu a Reínna tan ben |
| 256:30 | Porên será de mal siso | o que a non loará. |
| 257:3 | Desto direi un miragre grand' a maravilla, |
| 257:12 | e pois vẽo a Sevilla, achou grandes danos |
| 257:14 | mas a Virgen precïosa ao séu recude. |
| 257:20 | déu grandes a Jesú-Cristo, Sennor dos sennores; |
| 258 | Como Santa María acrecentou a ũa bõa dona a massa que tiínna pera pan fazer. |
| 258:1 | Aquela que a séu Fillo | viu cinque mil avondar |
| 258:9 | a Virgen Santa María | e, segund' éu aprendí, |
| 258:10 | polo séu amor esmólna | a quen lla pedía dar |
| 258:11 | ía mui de bõa mente, | e dava ben a comer |
| 258:12 | a póbres do que havía, | segundo o séu poder; |
| 258:21 | e déu-lles a massa toda | quanta pera si de pran |
| 258:23 | Ela enquant' amassava | a un séu fillo mandou |
| 258:30 | ollos, que os méus pecados | me faç' a Déus perdõar.” |
| 258:32 | e a madre mui cuitada | foi correndo de randôn |
| 258:33 | u ant' a massa estava | que ja déra, que sól non |
| 258:34 | minguava ên nulla cousa | dela. E lóg' a sinar |
| 258:36 | foi-s' aa rúa chorando | e loand' a do bon prez, |
| 258:37 | a Madre de Jesú-Cristo, | por aquesta grãadez |
| 258:38 | tan grande que feit' havía, | e fez a todos chorar. |
| 258:39 | E chorand' entôn loavan | a Madre do Salvador |
| 258:41 | daquela que a servía, | e dando-lle gran loor |
| 259:4 | a Virgen, que vos quéro retraer, |
| 259:12 | lles diss': “Amigos, id' ambos a mi |
| 259:13 | a mia eigreja d' Arraz, e alí |
| 259:25 | a que chaman fógo de San Marçal, |
| 259:32 | a candea, mas mui mal baratou: |
| 259:37 | e déron-lla a bever, e mui ben |
| 259:42 | que non han pois daquel mal a sentir. |
| 260:2 | a Sennor das sennores, |
| 260:3 | porquê a non loades? |
| 260:5 | a por que Déus havedes, |
| 260:6 | A Sennor que dá vida |
| 260:8 | A que nunca nos mente |
| 260:10 | A que é mais que bõa |
| 260:12 | A que nos dá conórte |
| 260:14 | A que faz o que mórre |
| 261:6 | que fez a Virgen que non houve par |
| 261:12 | vẽo a essa térra preegar, |
| 261:18 | e começou mui ben a sermõar; |
| 261:21 | E pois a el se foi mãefestar, |
| 261:26 | farei ambos; mas ant' a jajũar |
| 261:36 | quis quen éran, e lóg' a preguntar |
| 261:38 | foi deles, e pres-lo a conjurar |
| 261:43 | muitas coitas por a ele veer |
| 261:48 | loando a Déus e apósto cantar, |
| 261:54 | contra o céo e pres-s' a chorar |
| 261:64 | e punnou lógo d' alí a mover, |
| 261:67 | e buscou a dona pola veer, |
| 261:68 | e viu-a mórta e mellor cheirar |
| 261:73 | a Jesú-Cristo que llo fez veer, |
| 261:74 | e a sa Madre non ar quis leixar |
| 262:1 | Se non loássemos por al | a Sennor mui verdadeira |
| 262:3 | E daquest' un gran miragre | fezo a Virgen, que sól |
| 262:5 | mas eno Poi fez aquesto | a mais fremosa que sól |
| 262:11 | A hóra de madodinnos | fezo a térra tremer |
| 262:14 | e desta guis' a eigreja | ficou d' hómees senlleira. |
| 262:17 | ant' a Virgen, que poséran | ant' encima do altar, |
| 262:18 | en bon son “Salve Regina”; | e esta foi a primeira |
| 262:26 | como lle mostrou a Virgen, | que non houve companneira. |
| 262:29 | mas non podéron; e lógo | fillaron-s' a repentir |
| 262:30 | de séus pecados, e foi-lles | entôn a Virgen porteira. |
| 262:31 | E pois foron na eigreja, | lógo a mollér saiu |
| 262:33 | a Virgen Santa María | e com' a todos oiu |
| 262:41 | a Virgen Santa María, | senôn porque a muitos val; |
| 263 | Como Santa María apareceu a un hóme que éra tolleito de todo-los nembros e disse-lle que se fezésse levar a sa igreja e sería lógo são. |
| 263:4 | fez e a obedeceu. |
| 263:5 | Ca ela sempr' a nós dá(a) | que façamos o mellor |
| 263:10 | fez a Virgen, en Cudejo, | dun hóme que gran mestér |
| 263:16 | que o acorress' a Virgen, | que a muitos acorreu. |
| 263:18 | a Virgen Santa María | e disse: “Se tu sãar |
| 263:20 | a esta eigreja lógo.” | E el espavoreceu; |
| 263:26 | Onde faz-ti levar lógo | sól que vires a luz cras; |
| 263:27 | mas a missa que te digo | da Madre de Déus farás |
| 263:33 | Foi-s' a Virgen. Ficou ele | e fez quanto lle mandou; |
| 263:34 | e pois foi ena igreja | e a missa ascuitou |
| 263:37 | e ao altar dereito | se fillou corrend' a ir. |
| 263:38 | Quand' aquesto viu a gente, | todos lógo sen mentir |
| 263:40 | de valer a quena chama, | com' a aqueste valeu. |
| 264 | Como Santa María fez perecer as naves dos mouros que tiínnan cercada Costantinópla, tanto que os crischãos poséron a sa imagen na riba do mar. |
| 264:2 | dereit' é que defenda | a si Santa María. |
| 264:4 | que fez Santa María, | a que nunca demóra |
| 264:5 | de rogar a séu Fillo, | ca sempre por nós óra |
| 264:8 | e defend' a si misma | quand' algún tórto prende; |
| 264:14 | lles tolleron a agua, | ond' a gente bevía. |
| 264:22 | como a Virgen santa | pareceu, parecía. |
| 264:23 | E ante que morresse | a Virgen, fora feita |
| 264:24 | a semellante dela | por destroír a seita |
| 264:29 | na Virgen grorïosa, | porque viu que a gente |
| 264:35 | Quand' est' houvéron dito, | eno mar a poséron |
| 264:36 | u a feriss' as ondas, | e assí lle disséron: |
| 264:37 | “A ti e nós defende | destes que non crevéron |
| 264:39 | Entôn toda a gente | aos céos as mãos |
| 264:46 | acórr' e a coitados | nas coitas noit' e día. |
| 265 | Como Santa María guareceu a Joán Damacẽo da mão que havía corta. |
| 265:1 | Sempr' a Virgen santa dá bon gualardôn |
| 265:5 | que a Virgen Madre fez do alto Rei, |
| 265:8 | por quen o miragre fez a que nos ten |
| 265:16 | e Santa María, a que pód' e val, |
| 265:20 | e pois foi de missa, mui ben a cantou |
| 265:21 | a Virgen loando. Mais pois cativou |
| 265:23 | a Pérssïa; e un mouro rico déu |
| 265:26 | sempr' a Déus rogava mui de coraçôn |
| 265:27 | e a Santa María, que ajudar |
| 265:29 | E ela o fez a séu sennor amar, |
| 265:30 | assí que o leixou entrar a baldôn |
| 265:31 | en sa casa e amostrar a leer |
| 265:32 | a séu fill' e outrossí a escrever |
| 265:37 | envïou dizer a aquel séu sennor |
| 265:59 | E diss' a un séu hóme: “Vai-te, sennér, |
| 265:73 | sabede, e mal bastido, a la fé, |
| 265:85 | a don Joán Damacẽo, u o viu |
| 265:87 | E a un séu hóme disse lógo: “Tól |
| 265:88 | ll' a mão déstra, por que fez come fól |
| 265:103 | Toda a noite ben atẽ́ena luz |
| 265:106 | ben, trouxe a mão e eno tocôn |
| 266 | Como Santa María de Castroxerez guardou a gente que siía na igreja oíndo o sermôn, dũa trave que caeu de cima da igreja sobr' eles. |
| 266:1 | De muitas guisas miragres | a Virgen esperital |
| 266:5 | a Virgen Santa María, | ond' aqueste cantar fiz; |
| 266:10 | por se fazer a eigreja | e a torr' e o portal. |
| 266:12 | pédra e cal e arẽa; | e desta guis' a fazer |
| 266:13 | começaron a igreja | tan grande, que ben caber |
| 266:18 | quis a Virgen que ferisse | a nunll' hóm'. E quen viu tal |
| 266:19 | miragre! ca tan espessa | siía a gent' alí |
| 266:20 | aquele sermôn oíndo, | como contaron a mi, |
| 266:23 | Mas a Virgen grorïosa, | cujo éra o lavor, |
| 266:25 | Porên quantos i estavan | déron a ela loor, |
| 267:1 | A de que Déus pres carn' e foi dela nado, |
| 267:2 | ben póde valer a todo periguado. |
| 267:3 | Ca per ela foi a mórte destroída |
| 267:10 | quant' end' aprendí a quen mio há contado. |
| 267:21 | a Rocamador de bõa ment' iría |
| 267:24 | pera ir a Frandes; e essa vegada, |
| 267:39 | A nav' alongada foi, se Déus me valla, |
| 267:46 | o démo, non póde nósc', a Déus loado. |
| 267:49 | pois a todo-los coitados dás saúde, |
| 267:59 | El esto dizendo, lóg' a Virgen santa |
| 267:67 | E levou-o salvo a térra segura, |
| 267:69 | esto fez a da virgĩidade pura, |
| 267:72 | que a nave foss' a aquela cidade |
| 267:81 | a Rocamador se foi, e confïança |
| 268:9 | e servindo-a de grado | sempre sen nulla dultança, |
| 268:13 | des i en ũa carreta | a tragían, e proveito |
| 268:17 | os miragres que a Virgen | faz en Vila-Sirgu'; e quando |
| 268:20 | alçou e diz. “Virgen sant', a | que non creen os pagãos, |
| 268:21 | a ti ofér' estes nembros | mancos, que non tenno sãos, |
| 268:28 | esta dona en carreta | se fez trager a Espanna; |
| 268:31 | E mandou que na eigreja | a metessen muit' aginna; |
| 268:34 | ca todo-los pecadores | coitados a ti acorremos; |
| 268:37 | dá-me pola ta vertude | a este córpo guarida, |
| 268:39 | Pois que a oraçôn feita | houv' esta mollér coitada, |
| 268:40 | lóg' a Virgen precïosa, | dos pecadores vogada, |
| 269:1 | A que poder há dos mórtos | de os fazer resorgir, |
| 269:4 | a Virgen Santa María, | que faz muitos quando quér, |
| 269:6 | a aqueles que a chaman | ou que a saben servir. |
| 269:9 | nen falava nemigalla; | e a mesquinna porên |
| 269:12 | tornou-s' a rogar a Virgen, | a Sennor esperital, |
| 269:18 | se a jajũar com' ela | e mercee lle pedir |
| 269:22 | lle proug' a Santa María | que assí fosse fĩir. |
| 269:24 | e falou dereitamente | e começou a dizer: |
| 269:41 | Quand' aquesto viu a gente, | lóg' aa Virgen rendeu |
| 270:2 | devemos muit' a Virgen | loar de coraçôn. |
| 270:5 | pois que a Déu no mundo | por avogada dar |
| 270:7 | Con gran dereito todos | a devemos loar, |
| 270:8 | pois ela a sobervia | do démo foi britar; |
| 270:13 | aquesta a que vẽo | o ángeo dizer |
| 270:18 | nóv' Adán que britass' a | cabeça do dragôn. |
| 270:34 | quen en aquel non creess' | irí' a perdiçôn. |
| 271 | Esta é de como ũa nave estedéra tres meses en un río e non podía saír porque a combatían mouros, e Santa María sacou-a en salvo. |
| 271:10 | a nave come perduda, | que atá en Monpeslér |
| 271:12 | todavía a cuidavan | e vïínnana combater; |
| 271:23 | E se vos a Virgen santa | deste logar non tirar, |
| 271:35 | Pois esto foi outorgado, | a vea alçar mandou; |
| 271:37 | lles bon vento qual querían, | que lóg' a nave sacou |
| 271:38 | fóra do río a salvo. | E porende quen fezér |
| 271:39 | serviç' a Santa María | muito será de bon sen, |
| 272:8 | mui grande, que fez a Virgen | en Roma, com' aprendí, |
| 272:15 | E assí a adusséra | o démo a cofojôn, |
| 272:16 | que sól nunca a leixava | que prendesse confissôn; |
| 272:17 | mas a Virgen, de Déus Madre, | ll' amolgou o coraçôn, |
| 272:19 | E confessou séus pecados | a un préste que achou; |
| 272:22 | E ela foi mui coitada | e começou-ll' a falar |
| 272:26 | desta pared' a est' outra | e s' alá toda mudar, |
| 272:29 | Quand' a mollér oiu esto, | chorou tan muito os séus |
| 272:32 | que merce' houvésse dela; | e a Virgen a oiu. |
| 272:33 | E o préste parou mentes | e lóg' a omagen viu |
| 272:35 | ant' a mollér e rogou-lle | que muito ll' éra mestér |
| 272:36 | que a Déus por el rogasse, | ca nunca ja per mollér |
| 272:40 | ca en mudar-s' a omagen | por ti, mostrou-te que ben |
| 272:41 | de coraçôn t' há parcida | a Sennor que nos mantên. |
| 272:43 | daquest' érro que hei feito.” | E fillou-s' a repentir; |
| 272:46 | e mostrou-lles o miragre | que fez a Virgen sen par. |
| 272:48 | loaron Santa María, | a Madre do alto Rei; |
| 272:49 | e a mollér depois sempre | a serviu, e porên sei |
| 273 | Esta é como Santa María déu fíos a ũu hóme bõo pera coser a savãa do séu altar. |
| 273:1 | A Madre de Déus que éste | do mundo lum' e espello, |
| 273:18 | d' o feito da Virgen santa | seer metud' a trebello. |
| 273:23 | E maa ventura venn' a | quen altar assí desbulla: |
| 273:28 | a todos, non foi en preito | que sól un fío achasse, |
| 273:32 | que os haver non podía, | catou e viu a séu lado |
| 273:34 | foi ên muit' a maravilla, | dizendo: “Non é anello |
| 273:40 | todos a Santa María; | e el coseü os panos |
| 273:42 | a pesar do dém' astroso | que é peor que golpello. |
| 274 | Esta é do frade que fazía a garnacha d' orações a Santa María. |
| 274:9 | e estando-a fazendo, | o démo en coraçôn |
| 274:13 | que lle fez que a garnacha | leixasse por acabar, |
| 274:14 | e fez-lle leixar a orden, | e foi-s' ende súa vía. |
| 274:15 | El indo per un caminno, | a Virgen ll' apareceu, |
| 274:17 | que Santa María éra | e lógo a connoceu. |
| 274:24 | ést' a que me tu fazías, | e leixasche-ma assí |
| 274:27 | Depois que ll' a Virgen santa | esto disso, foi-lle mal |
| 274:31 | Entôn diss' a Grorïosa: | “Méu Fillo perdõará |
| 274:32 | a ti quanto tu cuidasche, | pois que t' end' achas mal ja; |
| 274:33 | e tórna-t' a túa orden, | ca mui cedo ch' haverá |
| 274:36 | deste día a un ano | serás mórto, éu o sei; |
| 274:37 | e a esto para mentes, | ca éu ant' a ti verrei |
| 274:39 | Quando ll' esto diss' a Virgen, | lógo xe-ll' el espediu. |
| 274:42 | o día en que disséra | a Virgen que morrería. |
| 274:49 | acabasch' a mia garnacha, | mas mui ben t' acharás ên, |
| 274:52 | aquí u óra orava | vẽo a Madre de Déus |
| 274:56 | e porên me diss' a mórte | que me podéss' ên sentir.” |
| 274:58 | lle foi a alma do córpo, | pero que lle non doía. |
| 275:1 | A que nos guarda do gran fógu' infernal |
| 275:4 | miragr' a Virgen, segundo que oí |
| 275:5 | dizer a muitos que s' acertaron i, |
| 275:7 | que no convento soían a seer |
| 275:9 | de ravia, que se fillavan a morder |
| 275:11 | Assí raviando fillavan-s' a travar |
| 275:15 | E a Terena os levaron entôn, |
| 275:17 | que os guarisse a Virgen, ca ja non |
| 275:19 | E levando-os ambos a grand' afán, |
| 275:22 | d' Aguadïana, entrant' a Portogal. |
| 275:26 | a Terena que jaz en meo dun val. |
| 275:32 | ca a Virgen, que sempr' acórr' aos séus, |
| 275:39 | E pois beveron, ar fillaron-s' a ir |
| 275:40 | dereitament' a Terena por comprir |
| 275:42 | fora a Virgen, déron i por sinal |
| 276:5 | en Prad' a Sennor de prez, |
| 276:14 | que déu a un monteiro |
| 276:25 | porend' a que val os séus |
| 276:30 | na cabeça, a la fé, |
| 276:33 | mais mól' a cabeça ten |
| 276:36 | pois que a ten tan móle, |
| 276:42 | e a |
| 276:45 | mais ant' a luz gran sabor |
| 276:46 | lle déu a que confórto |
| 276:54 | muito a Grorïosa, |
| 277:1 | Maravillo-m' éu com' ousa | a Virgen rogar per ren |
| 277:13 | e des que foi ben assado, | lóg' a comer s' assentaron, |
| 277:15 | Sábad' éra aquel día | quand' a comer s' assentavan |
| 277:20 | quanta mais dela podéssen | e que a non leixarían, |
| 277:26 | e acharon-se con mouros; | mas a todos non prougu' ên. |
| 277:42 | por tal miragre que fezo | a Sennor que nos mantên. |
| 278 | Como ũa bõa dona de França, que éra céga, vẽo a Vila-Sirga e teve i vigía, e foi lógo guarida e cobrou séu lume. E ela indo-se pera sa térra, achou un cégo que ía en romaría a Santïago, e ela consellou-lle que fosse per Vila-Sirga e guarecería. |
| 278:2 | assí faz gran pïadade | a Virgen en ll' acorrer. |
| 278:4 | que mostrou en Vila-Sirga | a Madre de Manüél, |
| 278:7 | Esto foi en aquel tempo | que a Virgen começou |
| 278:8 | a fazer en Vila-Sirga | miragres, per que sãou |
| 278:9 | a muitos d' enfermidades | e mórtos ressocitou. |
| 278:13 | rominna a Santïago | foi, mas avẽo-ll' assí |
| 278:15 | E depois aa tornada, | quando chegou a Carrôn, |
| 278:17 | albergar mais adeante | a ũas chóças que son |
| 278:20 | fillou-s' a chover mui fórte, | e houvéron a entrar |
| 278:22 | se deitaron. E a céga | foi sa oraçôn fazer, |
| 278:23 | rogando Santa María, | a Sennor esperital, |
| 278:25 | per que houvésse séu lume. | E lóg' a que pód' e val |
| 278:26 | fez que foi lógo guarida. | E fillou-s' a bẽeizer |
| 278:27 | a Virgen Santa María; | e outro día fillou |
| 278:29 | que a Santïago ía; | mas ela ll' aconssellou |
| 278:33 | ollos o lum' i cobrara, | mas pois a Madre de Déus |
| 278:35 | O cégo creeu a dona, | e tan tóste se partiu |
| 278:40 | loaron Santa María, | a Sennor do bon talán, |
| 279 | Como el rei pidiu mercee a Santa María que o guarecesse dũa grand' enfermidade que havía; e ela, como sennor poderosa, guarecê-o. |
| 279:2 | e acorred' a vósso trobador, |
| 279:4 | A tan gran mal e a tan gran door, |
| 279:12 | que me faz a mórt', ond' hei gran pavor, |
| 279:16 | Que fez entôn a galardõador |
| 279:18 | Tolleu-ll' a féver e aquel humor |
| 280:13 | e a mellor das santas mellores; |
| 280:21 | que a mia alma non se detenna |
| 280:22 | d' ir a logar u a sempre veja. |
| 281:1 | U alguên a Jesú Cristo | por séus pecados negar, |
| 281:3 | Dest' avẽo un miragre | en França a un francês, |
| 281:8 | senôn que quanto fazía | por ben saía-ll' a mal; |
| 281:10 | de grand' algo que houvéra | non ll' houv' ên ren a ficar. |
| 281:13 | A requeza que havía, | non sei por que mia perdí; |
| 281:14 | mais se a cobrar non pósso, | ir-m-ei algur esterrar.” |
| 281:23 | Pois que lle beijou a mão, | diss' o démo: “Un amor |
| 281:26 | de os negar, e negó-os; | tanto ll' houv' a preegar. |
| 281:29 | que me faças que a négue, | nen tanto non me darás |
| 281:36 | e foi con el Rei de França | un día a un sermôn, |
| 281:39 | A magestade de Santa | María viu u ficou |
| 281:40 | de fóra o cavaleiro, | e a sa mão levou |
| 281:42 | s' a gente por neún hóme | a magestade chamar. |
| 281:48 | ca a súa magestade | vos chamou, que aquí sé.” |
| 281:49 | Disso el: “Mais é m' irada | con dereito, a la fé, |
| 281:57 | e tórno-m' a Jesú-Cristo | e outorgo-me por séu |
| 281:61 | a Virgen Santa María; | e el disso: “Consintir |
| 282 | Como Santa María acorreu a un moço de Segóbia que caeu dun sobrado mui alto, e non se feriu porque disse: “Santa María, val-me.” |
| 282:4 | d' acorrer sól por un vérvo | a quen en ela ben cree; |
| 282:8 | que mostrou grand' en Segóvi' a, | com' éu en verdad' achei, |
| 282:15 | A ama que o crïava | foi corrend' a aquel son |
| 282:17 | e outrossí fez a madre, | que o mui de coraçôn |
| 282:23 | Diss' el: “Non, ca en saendo | chamei a Madre de Déus, |
| 282:27 | Quand' est' oiü o padre | e a madre, gran loor |
| 282:28 | déron a Santa María, | Madre de Nóstro Sennor; |
| 283:2 | con sobervia, faz mal a si. |
| 283:4 | hóme contra a que vencer |
| 283:12 | que fez a Madre do gran Rei |
| 283:23 | será,” diss' el, “creed' a mi, |
| 283:26 | a Terena por i servir |
| 283:37 | torceu-xe-ll' a boca, assí |
| 283:50 | loaron muit' a que nos guía |
| 284:9 | e se non foss' a Virgen, | Reínna sperital, |
| 284:10 | a sa alma levara | o dém' a perdiçôn. |
| 284:32 | dizía: “Con ta graça, | Sennor, acórr' a mi, |
| 284:37 | a Virgen grorïosa? | Con ela me quér' ir.” |
| 284:40 | e comungou. E lógo | começou a dizer |
| 284:42 | en térra, e a alma | foi dar a Déus en don. |
| 285 | Como Santa María fez aa monja que non quis por ela leixar de s' ir con un cavaleiro que se tornass' a súa ôrdin, e ao cavaleiro fez outrossí que fillasse religïôn. |
| 285:1 | Do dém' a perfía |
| 285:4 | que por ũa monja fazer quis a Santa Reínna, |
| 285:10 | amar mais d' outra cousa | a Virgen que nos guía. |
| 285:12 | falava d' outra mollér. E por aquesto a essa |
| 285:14 | porque muito a preçava de sen, a abadessa; |
| 285:17 | ante a metía |
| 285:19 | Un sobrinn' est' abadessa haví', a que mui gran ben |
| 285:21 | Este, des que viu a monja, quis-lle mellor d' outra ren, |
| 285:22 | e en guisar que a houvésse foi tan aguçoso, |
| 285:28 | e a terría sempr' honrrada, rica e viçosa, |
| 285:42 | deant' a magestade | que ll' a pórta choía. |
| 285:46 | fezo que a el essa noite enganou agoiro, |
| 285:51 | Outro día gran mannãa, atanto que a luz viu, |
| 285:52 | a abadessa se levou e a monja con ela. |
| 285:54 | como non saiu a ele, de que mui gran querela |
| 285:58 | quando vẽéss' a noite, | que pera el ir-s-ía. |
| 285:59 | Pois vẽo a outra noite, como na primeira fez |
| 285:61 | e quando s' ên quis saír, a Virgen santa do bon prez |
| 285:67 | A monja con mui gran coita de con séu amigo s' ir, |
| 285:69 | sól mentes non quis tẽer, ante foi a pórta abrir |
| 285:72 | a aquel séu amigo, | e ben a recebía |
| 285:74 | un palafrên mui branco | en que a el subía. |
| 285:75 | Poi-la levou a sa térra e con ela juras pres, |
| 285:78 | a fez sennor de sa herdade, mais ca ll' el disséra. |
| 285:80 | a mais viçosa dona | que viver podería, |
| 285:83 | Assí ambos estevéron viçosos a séu talán, |
| 285:85 | mui grandes e mui fremosos. Mas a Virgen, que mui gran |
| 285:88 | a ela en dormindo | e mal a reprendía |
| 285:93 | e desdennares a mi e a méu Fill', o santo Rei, |
| 285:96 | por ben que te tornasses | pera a ta mongía, |
| 285:99 | A dona daqueste sonno foi espantada assí |
| 285:100 | que tremendo muit' e chorando diss' a séu marido |
| 285:101 | toda a visôn que vira. E per quant' éu aprendí, |
| 285:106 | religïôn fillava, | en que a Déus servía. |
| 286 | Esta é como caeu o portal sobre dous judéus que escarnecían a un hóme bõo. |
| 286:13 | a Virgen Santa María, | a Sennor esperital. |
| 286:16 | e chegou-se muit' a ele | e atal o adobou |
| 286:17 | que houv' a leixar sas prézes; | e lógo se levantou, |
| 286:20 | e viu dous judéus que lógo | se fillaron a riír |
| 286:23 | Mas diss' a Santa María: | “Ai, Sennor, destes judéus |
| 286:25 | que mataron a téu Fillo, | que éra hóme e Déus |
| 286:30 | a outro senôn a eles, | que foi todos desfazer. |
| 286:34 | e o hóme que vingara | fillou-a a bẽeizer. |
| 287 | Como Santa María de Scala, que é a par de Jénüa, livrou ũa mollér de mórte que ía alá per mar en romaría. |
| 287:8 | lle quería d' outra cousa | do mund', e a pecador |
| 287:10 | buscou como a matasse, | e fez en elo mal sen. |
| 287:13 | que a guareceu de mórte, | com' oïredes per mi; |
| 287:19 | Ela creê-o e foi-se | con el a aquel logar; |
| 287:20 | mais o falsso, que havía | gran sabor de a matar, |
| 287:21 | fillou-a, indo na barca, | e deitou-a eno mar. |
| 287:22 | Mas sãa a pos na riba | a Sennor que nos mantên. |
| 287:24 | e foi lógo pera ela | e tan muito a rogou |
| 287:25 | que entrou con el na barca; | e tan tóste a fillou |
| 287:26 | e meteu-a en un saco, | por que nunca saíss' ên. |
| 287:27 | E atou-a ben no saco | aquel falsso desleal |
| 287:28 | e deitou-a no mar lógo, | ca lle quería gran mal; |
| 287:29 | mais tan tóste foi con ela | a Reínna sperital, |
| 287:35 | que hoi mais comigo sejas: | ca a Virgen me guariu |
| 287:42 | e ambos en romaría | foron a Jerusalên. |
| 288 | Como un hóme bõo de relijôn foi veer a igreja u jazía o córpo de Sant' Agostín, e viu i de noite Santa María e grandes córos d' ángeos que cantavan ant' ela. |
| 288:1 | A Madre de Jesú-Cristo, | vedes a quen aparece: |
| 288:2 | a quen o ben de séu Fillo | e dela haver merece. |
| 288:4 | que mostrou Santa María | a un bon religïoso |
| 288:10 | servindo a Grorïosa | que aos séus non falece. |
| 288:14 | ant' a capéla da Virgen | que os céos escrarece. |
| 288:18 | loand' a Santa María, | séu ben e sa grãadece. |
| 288:26 | que a sa gran fremosura | mais ca o sól esprandece.” |
| 288:28 | a Déus e pois a sa Madre, | que é Sennor das sennores; |
| 288:31 | morreu. E foi a sa alma | pera Déus dereitamente, |
| 288:34 | do gran ben do paraíso, | ca a eles pertẽece. |
| 289:1 | Pero que os outros santos | a vezes prenden vingança |
| 289:2 | dos que lles érran, a Madre | de Déus lles val sen dultança. |
| 289:4 | fez na eigreja de Tocha | a Virgen; porên m' oíde |
| 289:12 | Déus, por honrra daquel santo, | a mão con que cuidava |
| 289:15 | Outrossí a mão déstra | cona fouce apertada |
| 289:17 | e ben assí o levaron | tolleito a sa pousada |
| 289:20 | como x' estava a Tocha, | e muito por el rogaron |
| 289:21 | a Virgen Santa María | e ant' o altar choraron |
| 289:27 | Pois assí houve chorado, | lóg' a Sennor das sennores |
| 290:2 | a que en si todas bondades há. |
| 290:4 | a que de bondades non houve par |
| 290:12 | a que en si todas bondades há. |
| 290:15 | de quant' a bondad' e a prez convên, |
| 290:18 | a Madre de Déus, Virgen sen falir; |
| 291:1 | Cantand' e en muitas guisas | dev' hóm' a Virgen loar, |
| 291:2 | ca u houvér maior coita, | valer-ll-á se a chamar. |
| 291:3 | Ca loada de tod' hóme | devía sempr' a seer, |
| 291:10 | e foi-s' entôn pera Touro, | u cuidou a escapar |
| 291:13 | Mas pero fugiu a Touro, | foron pós el e entôn |
| 291:18 | houve gran medo da mórte, | e começou-s' a nembrar |
| 291:19 | de quanto pesar fezéra | a Déus e como pecou |
| 291:21 | a que se tornass'; e lógo | Santa María chamou, |
| 291:22 | chorando muito dos ollos, | e começou-ll' a rogar: |
| 291:24 | non cates a méus pecados | nen ao méu mao sen; |
| 291:25 | mas tu que nunca faliste | a quen te chamou de ren, |
| 291:31 | Entôn, no cárcer jazendo, | a esta Sennor de prez |
| 291:32 | fez ũu cantar que disse | a gran mercee que fez |
| 291:36 | apareceü-ll' a Virgen, | a que de todo ben praz, |
| 291:46 | este feito que hajades | gran sabor de a honrrar. |
| 292 | Como el Rei Don Fernando vẽo en visiôn ao Tesoureiro de Sevilla e a Maestre Jorge que tirassen o anél do séu dedo e o metessen no dedo da omagen de Santa María. |
| 292:1 | Muito demóstra a Virgen, | a Sennor esperital, |
| 292:2 | sa lealdad' a aquele | que acha sempre leal. |
| 292:4 | a Virgen Santa María | un mui gran miragre fez |
| 292:10 | amava Santa María, | a Sennor que pód' e val. |
| 292:11 | Se el leal contra ela | foi, tan leal a achou, |
| 292:17 | que a Paraís' iría, | ben u éste San Denís, |
| 292:18 | u veería séu Fillo | e a ela outro tal. |
| 292:20 | ca el sempre a servía | e a sabía loar; |
| 292:23 | E ar fezo-ll' a sa mórte | que polo mellor morreu |
| 292:30 | aduss' i depois séu fillo, | non passand' a Muradal. |
| 292:35 | Ca o achou tod' enteiro | e a sa madre, ca Déus |
| 292:42 | obrados mui ricamente | cada un a séu sinal. |
| 292:44 | a omagen de séu padre | fez põer como convên |
| 292:46 | na mão, con que déu cólbe | a Mafométe mortal. |
| 292:47 | O logar u a omagen | del Rei Don Fernando sé |
| 292:56 | a aquele que fezéra | o anél, e disse: “Non |
| 292:60 | di a méu fillo que ponna | esta omagen de San- |
| 292:61 | ta María u a minna | está, ca non é de pran |
| 292:69 | e foi lógo a eigreja, | e fez tanto que ll' abriu |
| 292:71 | E en catar a omagen | havía mui gran sabor, |
| 292:72 | e viu-ll' a sortella fóra | do dedo, onde pavor |
| 292:73 | houve grand' a maravilla, | e diss': “Ai, Nóstro Sennor, |
| 292:82 | com' a vós hei ja contado, | e non foi ên mentiral. |
| 292:83 | Entôn ambos o contaron | al Rei, a que proug' assaz, |
| 292:84 | des i ao arcebispo, | a que con tal feito praz; |
| 293 | Como un jograr quis remedar como siía a omagen de Santa María, e torceu-se-lle a boca e o braço. |
| 293:3 | Ca, segund' escrit' achamos, | Déus a fegura de si |
| 293:5 | o hóm' a Déus. E daquesto, | segundo éu aprendí, |
| 293:12 | senôn remedar a todos, | ũus ben e outros mal; |
| 293:13 | mas o dém', a que criía | de conssello, fez-ll' atal |
| 293:19 | mas parou-lle muito mentes, | e pois que a ben catou, |
| 293:20 | con gran sandez o astroso | a remedar-a cuidou. |
| 293:21 | Mas pesou a Jesú-Cristo, | e atal o adobou |
| 293:22 | que ben cabo da orella | pos-ll' a boqu' e o grannôn. |
| 293:25 | mas a gente que viu esto | o fillou e o ergeu, |
| 293:27 | E tevéron i vigía | e rogaron muit' a Déus |
| 293:31 | Outro día, quand' a missa | começaron a dizer, |
| 293:32 | a Virgen Santa María | quis dele mercee haver, |
| 293:35 | houvéron quantos i éran, | loand' a Sennor de prez, |
| 294 | Como ũa mollér que jogava os dados en Pulla lançou ũa pédra aa omagen de Santa María, porque perdera, e parou un ángeo de pédra que i estava a mão e recebeu o cólbe. |
| 294:7 | Esto foi a ũa fésta | desta Virgen grorïosa, |
| 294:9 | fillou-s' a jogar os dados | ũa mollér muit' astrosa |
| 294:23 | Ond' esta mollér sandía | viu ũa pédr' e fillou-a, |
| 294:24 | e catou aa omagen | da Virgen e dẽostou-a |
| 294:25 | e lançou aquela pédra | por ferí-la, mas errou-a; |
| 294:27 | por a sa Sennor guardaren. | Un deles alçou a mão |
| 294:28 | e recebeu a ferida, | mas ficou-ll' o braço são. |
| 294:30 | a mollér e dar con ela | foron nas chamas ardentes. |
| 294:31 | O ángeo teve sempre | depois a mão tenduda |
| 294:32 | que parou ant' a omagen | pera seer defenduda; |
| 295 | Como Santa María apareceu en visiôn a un rei que a servía en todas aquelas cousas que el sabía e podía, e semellava-lle que se homildava contra el en gualardôn do serviço que lle fezéra. |
| 295:1 | Que por al non devess' hóm' a | Santa María servir, |
| 295:5 | a un Rei que sas figuras | mandava sempre fazer |
| 295:19 | Onde por estas razões | a servía aquel Rei |
| 295:23 | Onde foi a ũa Pasqua | maior, que Déus resorgiu, |
| 295:25 | ben feita e ben fremosa, | ricamente a vestiu |
| 295:26 | e sobr' o altar a pose, | e fez monjas i vĩir |
| 295:27 | que a vissen com' estava | e houvéssen devoçôn |
| 295:29 | E elas assí fezéron; | e a Virgen en vijôn |
| 295:33 | a omagen os gẽollos | ant' el en térra ficou |
| 295:34 | e as mãos que beijasse | lle começou a pedir. |
| 295:36 | chorando muit' e dizendo: | “A ti, Sennor, que és luz, |
| 295:40 | por quanta honrra fazedes | a mi sempr' e ao méu |
| 295:46 | chorou, muit' ant' a omagen | e fez tod' est' escrevir. |
| 295:48 | aa Virgen grorïosa | e loou-a mais des i; |
| 295:50 | e de muitas de maneiras, | a queno ben comedir. |
| 296 | Como Santa María apareceu a un monje na cibdade de Conturbél e mostrou-lle como a servisse. |
| 296:2 | convên-lle que a sêrvia | com' a ela prouguér. |
| 296:4 | nen amar nunca muito | o que a non honrrar, |
| 296:5 | e fazendo tod' esto, | ar deve-a loar |
| 296:10 | que sempre fará est' a | quena servir soubér. |
| 296:15 | siso per que podésse | a saber ben servir; |
| 296:17 | E a Virgen non quiso | que en séu don falir |
| 296:27 | Quanto a Virgen disse, | todo o ascoitou |
| 296:30 | aos céos a alma. | Porên quena crevér |
| 296:32 | e quen servir a ela, | séu Fillo servirá, |
| 296:34 | demais valrrá-lle sempre | u a mestér houvér. |
| 297:1 | Com' é mui bõ' a creença | do que non vee hóm' e cree, |
| 297:9 | a aqueles que o creen; | e porên, se Déus m' ajude, |
| 297:11 | E pois a sa gran vertude | assí ést' aparellada |
| 297:13 | pera a receber lógo, | esto razôn é provada |
| 297:15 | Ca ben com' a cousa viva | recebe por asperança |
| 297:16 | vertude, sól que a creen, | ben assí por semellança |
| 297:17 | a recebe o omagen | mantenente sen tardança |
| 297:18 | daquel de que é fegura, | macar hóm' a el non vee. |
| 297:36 | ante tornará a rédr', e | sempre será malandante; |
| 297:37 | e a Virgen grorïosa | non querrá que s' el avante |
| 298:8 | que en Seixôn fez a Madre do gran Rei; |
| 298:14 | a Seixôn que lle tolless' esta door. |
| 298:18 | a tod' aquel que en romaría for. |
| 298:21 | e foi-s' a Seixôn. E depois que foi i, |
| 298:25 | a fillou mui fórt' o dïabo felôn, |
| 298:28 | gran péça a tev'; e pois se levantou |
| 298:29 | a mollér, daquesta guisa começou |
| 298:51 | A Virgen María lóg' aquela vez |
| 298:55 | E a bõa dona, pois se viu de pran |
| 298:57 | déu loor a Déus, e a do bon talán, |
| 299 | Como Santa María vẽo en visiôn a un freire e mandou-lle que désse ũa sa omagen que tragía a un rei. |
| 299:6 | saber servir a comprida de ben. |
| 299:7 | Est' avẽo a un rei que servía |
| 299:12 | a séu cólo, en que muito criía, |
| 299:17 | viu a Madre de Déus que lle dizía: |
| 299:24 | e o freir' a outros freires dizía |
| 299:28 | de a non dar al Rei fillou perfía; |
| 299:29 | mas depois ben tres vegadas vií' a |
| 299:36 | a séu maestr' aquesto descobría, |
| 299:38 | eno tardar, e a vós non convên |
| 299:45 | e déu-ll' a omagen, que alegría |
| 299:47 | E conas mãos ambas a ergía, |
| 300:2 | hóme sempr' a loar |
| 300:3 | a Santa María |
| 300:6 | seer a que Déus por Madre |
| 300:11 | a fez tanto, que sen par |
| 300:16 | a por que somos honrrados |
| 300:37 | do que diz a maa gente |
| 300:40 | a loando |
| 300:44 | como a póssa honrrar, |
| 301:4 | a Virgen en Vila-Sirga, | na sa eigreja honrrada, |
| 301:6 | a houve que o livrasse | daquela prijôn tan dura. |
| 301:8 | pres' en Carrôn, ca fezéra | por que a morrer devía; |
| 301:19 | Des quand' aquest' houve dito, | apareceu-ll' a Reínna |
| 301:26 | que o fezéra a Virgen, | cujo ben por sempr' atura. |
| 301:29 | ant' o altar a desóra, | e todos séus nembros sãos; |
| 301:30 | e porên loaron todos | a Virgen santa e pura. |
| 302:1 | A Madre de Jesú-Cristo, | que é Sennor de nobrezas, |
| 302:8 | e acolleu-s' a un hóme | con que fillou companía; |
| 302:9 | e quando chegou a noite, | os dinneiros que tragía |
| 302:19 | Tod' aquest' assí foi feito, | ca o quis a verdadeira |
| 303 | Como ũa omagen de Santa María falou nas Ólgas de Burgos a ũa moça que houve medo. |
| 303:12 | amïúd' i travessuras | que pesavan a sa tía; |
| 303:13 | e castigava-a ende, | ca maior ben lle quería |
| 303:14 | ca si nen a outra cousa. | E porende, sen dultança, |
| 303:16 | aparecer u a visse | quand' algũa vez errava. |
| 303:17 | E a freira dũa parte | a ferí' e castigava, |
| 303:21 | e buscou-a por ferí-la; | mas ela, por sa ventura |
| 303:24 | acórre-m' a esta coita | tu que és tan pïadosa |
| 303:28 | Respôs-ll' entôn a omagen | manss' e en bon contẽente: |
| 303:31 | Desto que diss' a omagen | foi a moça espantada, |
| 303:33 | e pois vẽo outro día, | sa tía a houv' achada, |
| 303:35 | E a sa sobrinna lógo | pera sa casa levou-a, |
| 303:36 | e des alí adeante | amou-a muit' e honrrou-a, |
| 303:37 | e en logar de com' ante | a fería, faagou-a, |
| 304:3 | E desto mostrou miragre | a Virgen Santa María |
| 304:6 | haver ben d' antiguedade | un mõesteir' a costume |
| 304:22 | a queimar óio d' oliva | nas lampadas por costume. |
| 305:1 | Sempre devemos na Virgen | a tẽer os corações, |
| 305:8 | e confessou-s' a un frade | dos pecados que fezéra; |
| 305:11 | por que a haver devía | ao frade que lla désse. |
| 305:13 | serviç' a Santa María | per que sa mercee houvésse, |
| 305:15 | Tod' esto lle pos en carta, | e des i ar seelou-a; |
| 305:16 | e a mollér mui de grado | a fillou e pois guardou-a |
| 305:17 | en séu sẽo, e tan tóste | pera sa casa levou-a. |
| 305:20 | dentr' en ũa seeleira | en que a mui ben guardava; |
| 305:23 | E ela assí andando, | chegou a ũa cidade |
| 305:35 | El entôn leeu a carta, | e ante que lla tornasse |
| 305:40 | outorgou-lle que posésse | a carta ena balança; |
| 305:42 | que non morresse de fame | a 'scusa polos rancões. |
| 305:43 | Ela meteu na balança | a carta, e tan pesada |
| 305:52 | mas mui mais pesou a carta | en que havía tesouro |
| 305:60 | que o fezéss', e foi feito; | e lóg' a Virgen loaron |
| 306:2 | a dizer que Déus non póde | quanto xe quisér fazer. |
| 306:8 | a un herége en Roma, | e contan que foi assí, |
| 306:16 | pintada ena parede, | e como a saüdar |
| 306:19 | E tan bon maestre éra | o pintor que a pintou, |
| 306:20 | que fezo que semellasse | que quando a saüdou |
| 306:24 | cengir per cima do ventre | quando ll' a prennece dól. |
| 306:25 | Esta omagen un día | viu-a un herége fól, |
| 306:28 | ca vedes que ten a cinta | como mollér prenne ten |
| 306:32 | lóg' a aquela omagen | a cinta lle decendeu |
| 306:33 | juso com' a mollér virgen, | e lógo lle descreceu |
| 306:42 | por nos fazer de sa Madre | a verdade connocer. |
| 307:1 | Toller pód' a Madre de Nóstro Sennor |
| 307:4 | un mui gran miragre a Sennor de prez |
| 307:6 | a térra e pos os céos en redor. |
| 307:17 | mui grande, e toda a térra tremeu, |
| 307:22 | que cuidaron todos morrer a door. |
| 307:26 | a ũu bon hóme con gran resprandor. |
| 307:27 | E disse-ll' a Reínna esperital: |
| 307:30 | qual a mi convên, ben feit' a mia loor.” |
| 307:33 | des i começou séu cantar a fazer |
| 307:37 | e a tempestade quedou lógu' entôn, |
| 307:38 | e perdeu ên lógo a gente temor. |
| 308:1 | De todo mal pód' a Virgen | a quena ama sãar, |
| 308:2 | sól que am' a Déus, séu Fillo, | que soub' ela muit' amar. |
| 308:6 | por ũa mollér a Virgen, | que non houve nen há par. |
| 308:8 | a Virgen Santa María | e mais d' al ren se guardar |
| 308:11 | E ant' ũa sa omagen | a prézes s' ía deitar, |
| 308:12 | rogando-lle que do démo | a guardass' e de pecar |
| 308:14 | Mas Déus, que dá as doores | a muitos polos provar, |
| 308:15 | lle déu tal enfermidade | que começou a inchar |
| 308:18 | e comer ja non podía | nen sól a agua passar. |
| 308:20 | e a quantos i estavan | começou muit' a rogar |
| 308:21 | que por Déus aa eigreja | punnassen de a levar, |
| 308:23 | E lógu' entôn a fillaron | e fôrona i deitar, |
| 308:27 | A primeira foi tan grande, | ca as foron mesurar, |
| 308:28 | como d' anssar un grand' óvo; | a outra, por non chufar, |
| 308:29 | foi com' óvo de galinna; | a terceira, sen dultar, |
| 308:31 | E lóg' a mollér foi sãa, | e fezo missa cantar |
| 308:32 | a honrra da Virgen santa, | e as pédras fez furar |
| 308:34 | E quantos aquesto viron | fillaron muit' a loar |
| 308:35 | a Virgen Santa María, | que se sab' amercẽar |
| 308:36 | dos coitados que a chaman, | e sabe galardõar |
| 308:37 | ben serviç' a quen llo faze, | e pois Paraíso dar, |
| 309 | Esta é como Santa María vẽo en visôn en Roma ao Papa e ao Emperador e disse-lles en qual logar fezéssen a eigreja. |
| 309:6 | por acrecentar a lee | de Déus, séu Fill' e séu Padre. |
| 309:9 | servía muit' e amava | a Virgen Santa María, |
| 309:14 | a creença de séu Fillo | Jesú-Crist' e de Déus Padre. |
| 309:19 | Mas per ren non s' acordavan | o logar u a fezéssen; |
| 309:22 | do logar u a farían | a sa Madr', und' el é Padre. |
| 309:25 | a si vĩir ũa dona | mui nóbre que lle dizía: |
| 309:26 | “Tu amas a Jesú-Cristo | muito e a mi, sa Madre; |
| 309:27 | e porên te rógu' e mando | que digas a esta gente |
| 309:34 | a el e falou con ele | a honrra da Virgen Madre, |
| 309:35 | contando-lle tod' a feito | en qual maneira dormira |
| 309:36 | e en jazendo dormindo | a Santa María vira, |
| 309:41 | muita név', en aquel lógo | a sa eigreja ergesse, |
| 309:45 | e quando virmos a néve, | ponnamos lógo recado |
| 309:46 | como seja a eigreja | feita, do Fill' e do Padre.” |
| 309:50 | éra, en que hoj' é feit' a | eigreja da Virgen Madre. |
| 309:52 | vẽéron a aquel lógo | muit' a guisa de crischãos, |
| 309:56 | a honrra da Santa Virgen, | Filla de Déus e Esposa, |
| 310:1 | Muito per dev' a Reínna |
| 310:6 | foi des que a fez séu padre |
| 310:23 | que por dar a nós saúde |
| 311:3 | Ca se en fazer serviço | a un bon hóme pról ten, |
| 311:8 | que d' entender é mui bõo | a quen i mentes parar, |
| 311:9 | que a Virgen grorïosa | de Monssarraz quis mostrar |
| 311:10 | por un hóme que a sempre | servía con mui gran fé. |
| 311:16 | a Monssarraz. Mas primeiro, | per quant' end' éu puid' oír, |
| 311:26 | chorou por el e ar disse | paravlas contra a fé, |
| 311:28 | quanto a Santa María | servist', e pois te non val |
| 311:30 | levou ja de ti a alma; | e, mal pecad', assí é.” |
| 311:34 | paravras contra a Virgen | onde naceu nóssa fé, |
| 311:37 | demais perdísti grand' algo | que lle désti; mais a mi |
| 311:41 | “Mentes a guisa de mao, | ca mia alm' a perdiçôn |
| 311:42 | fora, se non foss' a Virgen, | que chav' é de nóssa fé, |
| 311:45 | a terrei pera serví-la, | e nunca me será gréu |
| 312 | Como o cavaleiro non pude comprir sa voontade con sa amiga na casa en que lavraran a omagen de Santa María. |
| 312:2 | eno logar en que seve | da Virgen a sa fegura. |
| 312:6 | e pïadad' e mercee | ca judéu dar a usura. |
| 312:8 | non há muit', en Catalonna | a Madre do poderoso |
| 312:12 | e grand' e muit' arrizado, | e a maravilla féra |
| 312:15 | E rogou a un maestre | que mui ben a entallasse; |
| 312:16 | e porên dentr' en sa casa | lle déu en que a lavrasse |
| 312:18 | por obrar mais a sa guisa | e non houvésse d' al cura. |
| 312:19 | Aquel maestr' a omagen | fezo mui ben entallada |
| 312:22 | e pois pagou o maestr' e | diss': “Id' a bõa ventura.” |
| 312:23 | Des que tod' esto foi feito, | o cavaleiro fillou-a |
| 312:24 | e a un bon mõesteiro | que havía i levou-a, |
| 312:25 | a que a el prometera, | e tan tóst' apresentou-a, |
| 312:26 | porque alí escollera | pera a sa sopoltura. |
| 312:27 | Pois alí déu a omagen | e a sa casa tornado |
| 312:30 | non podía, e por ela | foi coitad' a desmesura. |
| 312:31 | E se a bever lle davan, | el bever sól non podía, |
| 312:33 | e cuidand' en sa amiga | en como a havería, |
| 312:34 | o sen a perder houvéra | e caer en gran loucura. |
| 312:37 | e que buscasse carreira | per que a mui ced' houvésse, |
| 312:40 | per que a haver podésse, | e ar catou mandadeiras |
| 312:44 | del, per que a poucos días | a venceron e vẽéron |
| 312:45 | a el, e fezéron tanto | que a sa casa ll' a trouxéron. |
| 312:47 | u fezéran a omagen | da Sennor mui verdadeira, |
| 312:50 | éra muit' ende a donzéla | e el muito sen mesura. |
| 312:52 | e foron jazer a outra; | e lógo que se deitaron, |
| 312:61 | omagen da Virgen santa, | e que a ela pesara |
| 312:65 | fez con ela bẽeições | por emendar a errança |
| 312:68 | que pose ant' a omagen | da por que o mundo cata; |
| 313 | Esta é da nave que andava en perígoo do mar, e os que andavan en ela chamaron Santa María de Vila-Sirga, e quedou lógo a tormenta. |
| 313:2 | consello, pono a Virgen, | de que Déus quiso nacer. |
| 313:6 | e feze-a de vertudes | font' e déu-lle su poder. |
| 313:12 | a Virgen Santa María | de Vila-Sirga con séu |
| 313:18 | a nav' éra ja quebrada. | Des i o mar a crecer |
| 313:20 | e volvendo-s' as arẽas; | des i a noite se fez, |
| 313:22 | demais viían da nave | muitos a ollo morrer. |
| 313:29 | mais un crérigo que éra | i, pois viu a coita tal |
| 313:31 | que ela en Vila-Sirga | fez e faz a quantos van |
| 313:36 | a Virgen Santa María | de Vila-Sirga, e non |
| 313:38 | ca a sa vertude santa | no-nos há de falecer.” |
| 313:42 | a nóssos érros non cates | por mercee; mas doer |
| 313:44 | e a ta virgĩidade, | per que s' o mundo mantên. |
| 313:49 | acórre-nos, Virgen santa, | ca non cuidamos a cras |
| 313:51 | O crérigo, pois diss' esto, | os ollos a céo alçou |
| 313:53 | a honrra da Virgen Madr'; e | ũa poomba entrou |
| 313:54 | branca en aquela nave, | com' a néve sól caer. |
| 313:55 | E a nav' alumeada | aquela hóra medês |
| 313:57 | a fazer sas orações | aa Sennor mui cortês, |
| 313:58 | des i todos começaron | o séu nom' a bẽeizer. |
| 313:59 | E o mar tornou mui manso, | e a noit' escrareceu, |
| 313:60 | e a nav' en outro día | en salvo pórto prendeu, |
| 313:62 | oférta a Vila-Sirga, | e non quise falecer. |
| 313:64 | que o crérigo adusse | a Vila-Sirga, u faz |
| 313:65 | a Virgen muitos miragres, | assí com' a ela praz. |
| 314:12 | porên foi veer sa fonte | que éra end' a mellor |
| 314:13 | de toda aquela térra, | e diss' a sa mollér: “Ven |
| 314:21 | sa mollér que i folgasse; | mais a que o mundo ten |
| 314:23 | foss' a ũa sa eigreja | e i oraçôn fazer. |
| 314:26 | que a mia mollér dissésse | que vẽésse pera mi?” |
| 314:38 | E lógo chegou a dona | aas vózes que oiu; |
| 314:42 | que érran por séus pecados | os hómees muit' a Déus; |
| 314:45 | e rogar polos coitados, | est' a ti muito convên.” |
| 314:46 | Pois est' a don' houve dito, | o cavaleiro cobrou |
| 314:48 | todo a Santa María | e outorgo-me por sou; |
| 314:50 | Quantos derredor estavan | e viron como a luz |
| 314:52 | sempr' a nós ben e saúde, | que guaanna do que na cruz |
| 315:1 | Tant' aos pecadores | a Virgen val de grado, |
| 315:2 | per que séu santo nome | dev' a seer mui loado. |
| 315:10 | que a perder houvéra, | se non fosse guardado |
| 315:13 | a espigar con outras | e, com' oíd' havemos, |
| 315:16 | agarimou o moço | a feixes que estavan |
| 315:18 | e a Santa María | o houv' acomendado |
| 315:22 | a houve muit' aginna; | onde pois foi coitado |
| 315:24 | Quand' esto viu a madre, | houv' ên tan gran rancura, |
| 315:26 | maa; e a Madride | o levou muit' inchado. |
| 315:32 | que a Santa María, | que éste nóss' espello, |
| 315:35 | A mollér fillou lógo | séu fill' e foi correndo |
| 315:45 | senôn que a espiga | lógo lla saír viron |
| 315:47 | Quand' esto viu a gente, | déron todos loores |
| 315:48 | a Déus e a sa Madre, | a Sennor das sennores, |
| 316 | Como Santa María fillou vingança do crérigo que mandou queimar a ermida, e fez-lla fazer nóva. |
| 316:2 | o que a Santa María | s' atrev' a fazer pesar. |
| 316:10 | mais que sempre a sabiades | servir, temer e amar. |
| 316:19 | a honrra da Grorïosa, | a Virgen Madre de Déus, |
| 316:24 | porque da súa eigreja | perdía a oblaçôn |
| 316:26 | fillar e põer-lle fógo, | assí que a fez queimar. |
| 316:30 | estand' assí ante todos; | e fillou-s' a braadar |
| 316:33 | mais por emenda daquesto | farei-a nóva fazer, |
| 316:34 | toda de cal e de pédra.” | E lógo a fez lavrar. |
| 317:7 | Santa María a ermida nom' há |
| 317:14 | começaron a tẽer sa vigía. |
| 317:19 | E travando dela cuidou-a forçar; |
| 317:20 | mais proug' a Déus e nono pod' acabar, |
| 317:23 | Aos braados a gente recodiu, |
| 317:24 | e a mininna mercee lles pediu |
| 317:26 | a quiséssen guardar de sa perfía. |
| 317:32 | a moça, leixou-se depós ela ir |
| 317:38 | que a couces toda-las britaría. |
| 317:44 | britou-xe-ll' a pérna, segund' apres' hei, |
| 317:46 | Fillo da Virgen, a que desprazía. |
| 317:50 | sen tod' aquest' a fala lle tollía |
| 318 | Como Santa María se vingou do crérigo que furtou a prata da cruz. |
| 318:1 | Quen a Déus e a sa Madre | escarnno fazer quisér, |
| 318:5 | que fez a que do linnage | deceu do bon Rei Daví, |
| 318:9 | ena eigreja da Madre | de Déus, a que muito praz |
| 318:18 | a foi toda, e a prata | déu a ũa sa mollér. |
| 318:20 | e mostrou a cruz a todos | chorando, e enfengir |
| 318:21 | se foi que ren non sabía | daquel feit' e a mentir |
| 318:28 | E poi-lo todos disséron, | a que o mundo mantên |
| 319:1 | Quen quér mui ben pód' a Virgen grorïosa |
| 319:4 | a ela séu Fillo, que enfermidades |
| 319:6 | que a quena chama non é vagarosa. |
| 319:10 | o que faz serviç' a esta pïadosa. |
| 319:18 | dá que a sirvamos come gracïosa. |
| 319:19 | A alên Badallouz en Xerez morava |
| 319:21 | e ũa sa filla a que muit' amava |
| 319:23 | que a non podían tẽer en prijões, |
| 319:25 | nen aínda santos a que orações |
| 319:32 | Des i prometeron que a levarían |
| 319:33 | a Terena, ca ja per al non sabían |
| 319:35 | foi desto sa madr' e levou-a correndo |
| 319:36 | dalí a Terena, gran dóo fazendo |
| 319:40 | que a ta mercee santa i ajude; |
| 319:42 | ca mui ben a pódes dar, Virgen fremosa.” |
| 319:43 | Foi a bõa dona tanto demandando |
| 319:44 | a Santa María mercee, chorando |
| 319:47 | Tanto que a moça que éra doente |
| 319:48 | viü a eigreja, lógo mantẽente |
| 319:50 | que a deslïassen, ca a merceosa |
| 319:53 | A companna toda gran lediça féra |
| 319:58 | ao que a chama, é muit' avondosa.” |
| 319:60 | quand' a filla viron sãa, e fezéron |
| 319:63 | que é de Déus Madr', e muito a loaron; |
| 319:64 | des i a sa térra con ela tornaron |
| 319:66 | que a sa mercee non é dovidosa. |
| 320:12 | a nóssa madr' antiga. |
| 320:29 | cobrou a grorïosa |
| 321:2 | sãar, en mui pouco tempo | guareç' a Santa Reínna. |
| 321:9 | a que chaman lamparões, | que é maa maloutía; |
| 321:12 | non catou de dar a méges | todo quanto lle pedissen, |
| 321:13 | nen a físicos da térra, | rogando-lles que a vissen, |
| 321:14 | e maravedís quinentos | ou mais lles déu a mesquinna. |
| 321:18 | assí que a mollér bõa | ficou ên cona espinna. |
| 321:19 | A mollér con esta coita | non sabía que fezésse |
| 321:28 | de mal, e de vóssa filla | lle contarei a fazenda; |
| 321:32 | a esto que me dizedes | vós respond' assí e digo |
| 321:37 | e levarei a mininna | ant' a béla Magestade |
| 321:39 | E pois for a missa dita, | lávena d' agua mui crara |
| 321:40 | a ela e a séu Fillo, | tod' o córpo e a cara, |
| 321:41 | e beva-o a meninna | do cález que sobr' a ara |
| 321:43 | E beva-a tantos días | quantas letras son achadas |
| 321:46 | e desta enfermidade | guarrá lóg' a pastorinna.” |
| 321:47 | Esto foi feit'; e a moça | a quatro días guarida |
| 322:1 | A Virgen, que de Déus Madre | éste, Filla e crïada, |
| 322:12 | muito e que cada día | a ela s' acomendava; |
| 322:14 | que houvér' a seer mórto | a desóra, sen tardada. |
| 322:19 | a houve de tal maneira | que cuidou ser afogado; |
| 322:25 | atá que chegou a fésta | da Virgen Santa María, |
| 322:30 | E tev' i aquela noite; | e contra a madurgada, |
| 322:31 | quand' a missa ja dizían, | filló-o tosse tan fórte, |
| 322:32 | que todos cuidaron lógo | que éra chegard' a mórte. |
| 322:33 | Mas a Virgen grorïosa, | que dos cuitados cõórte |
| 322:38 | déron a Santa María, | a Madre de Déus amada. |
| 323:4 | ben o que ll' a guardar déren | e tẽer en sa comenda. |
| 323:9 | d' Algizira e a térra | de Sevilla tod' a eito |
| 323:12 | pequeno, que tant' amava | com' a vida que vivía; |
| 323:13 | a este déu ũa féver | e foi mórt' a tercer día. |
| 323:24 | quando viu correr a vila, | o fillo desamparava |
| 323:26 | e todo quant' el havía, | chorando a saluçadas. |
| 323:31 | Ca lógu' en aquela casa | entrou a Sennor comprida |
| 323:42 | foi chamar a séus vezinnos; | e pois lles houve mostradas |
| 323:44 | aa Virgen grorïosa; | e a quantos llo disséron |
| 324:1 | A Sennor que mui ben soube | per sa lingua responder |
| 324:2 | a Gabrïél, mui ben póde | lingua muda correger. |
| 324:12 | que quen quér que a viía | folgava-ll' o coraçôn; |
| 324:14 | en ela, e amïúd' i | a ían porên veer. |
| 324:25 | outorgou-lles a omagen, | que non quis per ren tardar |
| 324:27 | E foi lóg' a sa capéla, | que se non deteve ren, |
| 324:28 | e levou-lles a omagen | apòstament' e mui ben |
| 324:29 | con mui grandes procissões, | com' a tal feito convên, |
| 324:30 | loand' a que é loada | e deve sempre seer. |
| 324:31 | E tanto que a omagen | aa eigreja chegou, |
| 324:33 | que ér'; e pois llo disséron, | a lingua se lle soltou |
| 324:34 | faland', e a Virgen santa | começou a bẽeizer. |
| 324:41 | porque a el e a todos | lles mostrou atal amor, |
| 325:1 | Con dereit' a Virgen santa | há nome Strela do Día, |
| 325:3 | Ca a que nos abr' os braços | e o inférno nos sérra, |
| 325:8 | miragre que fez a Virgen, | e d' oír mui saboroso; |
| 325:12 | mollér a que davan pẽa | cada día muit' esquiva |
| 325:14 | éra, se lle non valvésse | a Virgen Santa María. |
| 325:16 | dun logar en que miragres | faz a de Déus Madr' e Filla, |
| 325:17 | que Tudía é chamado; | e d' oír a maravilla |
| 325:21 | que enfermidade grande | adusse mui tóst' a mórte; |
| 325:26 | e que con mouros mui ricos | a ambas casá-las faría. |
| 325:31 | A ũa disse con medo | que o faría de grado; |
| 325:32 | mais a outra mui sannuda | disse: “Sól non é penssado, |
| 325:35 | A moura con mui gran sanna | mandou-as lógu' essa hóra |
| 325:37 | adormeceu, e a Virgen | lle disse: “Sal acá fóra |
| 325:39 | Pois a cativa espérta | foi, achou-s' en un caminno |
| 325:47 | A pouco rato pois esto | viu gran péça de crischãos |
| 325:59 | Entôn a mollér lles disse: | “éu sõo póbr' e mesquinna, |
| 325:60 | e se m' alg' a dar havedes | por Déus, dade-mio aginna, |
| 325:61 | e ir-m-ei pera Tudía, | a cas da Santa Reínna |
| 325:66 | e o sancristán tan tóste | a gran campãa tangía. |
| 326:1 | A Santa María muito ll' é gréu |
| 326:3 | Ca a Sennor que o atán ben dá |
| 326:6 | ca servindo-a ben havê-lo-á. |
| 326:11 | A aqueste logar con devoçôn |
| 326:13 | por servir a nóbre Madre de Déus, |
| 326:18 | a eigreja muita cera e mél. |
| 326:19 | E quen a verdade saber quisér, |
| 326:23 | E ladrões ũa noit' ant' a luz |
| 326:26 | a ela neno que morreu na cruz. |
| 326:28 | os do logar fillaron-s' a carpir, |
| 326:29 | e lóg' a Santa María pedir |
| 326:32 | que de toda a térra a redor |
| 326:42 | os prendeu, que non atendeu a cras. |
| 327:4 | un miragre mui fremoso | que fez a Madre do Rei |
| 327:9 | a ũa eigreja súa, | feita des mui gran sazôn, |
| 327:13 | e porend' a mollér bõa | fora-o põer alí |
| 327:17 | e levou-o a sa casa | e mandou ende fazer |
| 327:20 | deitava-s' a dormir lógo; | mais pero pouco dormiu, |
| 327:26 | E do érro que fezéra | fillou-s' a mãefestar |
| 327:27 | ante todos, e chorando | ar fillou-s' a repentir, |
| 327:32 | e todos por el rogaron | a Sennor do bon talán; |
| 328:7 | E desto mui gran miragre | a que éste Madr' e Filla |
| 328:8 | mostrou, e mui saboroso | d' oír a gran maravilla, |
| 328:16 | o grand' e o que a térra | parte per muitos logares, |
| 328:28 | e indo muitas vegadas | a Cádiz e ar tornando, |
| 328:29 | e do que mestér havía | a fróta ben avondando, |
| 328:32 | de Xerez a ele vẽo, | mouro mui riqu' e sisudo, |
| 328:37 | de que ven a nós gran dano | e a vós fazen i tórto. |
| 328:40 | e mandou a sa jostiça | que lógo sen detardada |
| 328:42 | andass', e a quen oísse | tal nome, foss' açoutado. |
| 328:44 | e outros a paancadas | os costados ben britados, |
| 328:48 | de vedar aquele nome, | a gente mais lo dizía; |
| 328:49 | ca a Virgen grorïosa, | Reínna Santa María, |
| 328:53 | ontre mouros e crischãos; | mais a Virgen, que traballa |
| 328:61 | non lle quis responder nada | a cousa que lle dissésse. |
| 328:67 | E demais lle déu con este | logar toda a ribeira |
| 328:69 | Esto fez a Virgen santa, | a Sennor dereitoreira, |
| 329 | Como déus fez a un mouro que fillou a oférta do altar de Santa María que se non mudasse do logar. |
| 329:14 | a honrra da Virgen santa, | de que Déus quiso nacer. |
| 329:18 | prender nen dan' a sa carne, | e assí foi conceber |
| 329:22 | a fezo Déus mais honrrada | e de todos mais valer. |
| 329:23 | Onde, pero que os mouros | non teman a nóssa fé, |
| 329:25 | e porend' alí oraron | u a sa eigreja sé, |
| 329:35 | Os outros séus companneiros | cataron-s' a derredor |
| 329:39 | Eles a buscá-lo foron | e chegaron ben alá |
| 329:47 | E un deles foi a ele | e falou-ll' e o tangeu, |
| 329:50 | a companna que se fora, | non viü i ren seer. |
| 329:52 | foi furtar a oferenda, | que lle Déus aquesto faz; |
| 329:53 | e catemos se a trage | e tornemo-la en paz |
| 329:54 | sôbrelo altar u ante | a foron oferecer.” |
| 329:57 | acharon-ll' a oferenda | e aa Sennor de prez |
| 329:58 | a déron outra vegada. | E aquel mouro s' erger |
| 329:59 | foi, e os ollos tan tóste | se ll' abriron, e a luz |
| 330:1 | Qual é a santivigada |
| 330:6 | A qual diss' “Ave María” |
| 330:8 | Qual é a que sen mazéla |
| 330:11 | s' ensserrou a Trĩidade? |
| 330:12 | Qual é a que sempre bõa |
| 330:14 | Qual é a que per séu siso |
| 331:3 | Ca tant' é a sa vertude | grande daquesta Reínna, |
| 331:6 | ca a cada door sabe | ela quant' i pertẽece. |
| 331:14 | como madr' a fillo beija | con que muit' afán padece, |
| 331:16 | Mais o moç' a pouco tempo | dũa gran féver morría; |
| 331:21 | e outrossí a séus braços | non leixava de metê-los, |
| 331:23 | Enquant' a missa disséron, | sempre fez aqueste dóo, |
| 331:27 | E pois a missa foi dita, | o meninno soterraron, |
| 331:28 | e a madre come mórta | de sobr' ele a tiraron; |
| 331:29 | e ben assí séus parentes | a sa casa a levaron |
| 331:30 | come a mollér transsida | que ni un nembro non mece. |
| 331:32 | foi veer u soterravan | séu fillo a malfadada |
| 331:38 | andando dũus en outros. | Mas a que nunca falece, |
| 332 | Esta é como en ũu mõesteiro eno reino de Leôn levantou-se fógo de noite, e mató-o a omage de Santa María con o véo que tiínna na cabeça. |
| 332:5 | maior o déu a sa Madre, | de que ele quis nacer |
| 332:26 | a chama del, que s' houvéra | ao altar a chegar. |
| 332:27 | Mais a Virgen grorïosa | non quis esto consentir, |
| 332:29 | e porend' a sa omagen | fillou lógo, sen mentir, |
| 332:38 | da Virgen, ond' a omagen | havía o semellar. |
| 332:39 | Entonce a sancreschãa, | que dormía, s' espertou |
| 332:44 | por vos mostrar gran miragre | que óra conteu a min; |
| 332:47 | Lógu' entôn a abadessa, | que éra bõa mollér, |
| 332:50 | que dest' a Santa María | sabiamos loores dar.” |
| 332:51 | Entôn começaron todos | cantando a dar loor |
| 332:53 | e pois deitaron-s' a prézes | cab' o altar en redor, |
| 333:2 | en aqueles que a chaman | de coraçôn noit' e día. |
| 333:14 | viron e judéus e mouros, | daquest' enquisa darí'. A |
| 333:17 | pera a sa Madre Virgen | que o guariss'; e rogava |
| 333:18 | el sempre a Grorïosa | que daquela malautía |
| 333:21 | a Terena, u a Virgen | fez muito miragr' honrrado, |
| 333:40 | atá setembro meado | a conssell' e a abrigo |
| 333:44 | mais, que fez a Virgen santa, | dos pecadores vogada? |
| 333:45 | De noit' a aquel mesquinno | foi e lógu' essa vegada |
| 333:51 | loando a Grorïosa. | E as gentes s' espertaron |
| 333:52 | todos a aquestas vózes; | e poi-lo são acharon, |
| 333:53 | a Virgen Santa María | mui de coraçôn loaron, |
| 333:54 | porque tan apóst' acórre | a quen por ela confía. |
| 334:2 | a sa Madr' e toda cousa | guardar de se non perder. |
| 334:4 | un miragr' a Virgen santa, | Madre de Nóstro Sennor, |
| 334:10 | de mórt', houv' en si fillado | tal mal ond' houv' a morrer. |
| 334:12 | Bartoloméu a aqueste | chamavan, e doeceu; |
| 334:16 | e que mui ben del penssassen | a sa companna mandou. |
| 334:18 | con érvas, como o désse | a séu marid' a bever, |
| 334:19 | e disse a o mancebo: | “Se óra podésses ir |
| 334:20 | ao agro a téu amo, | punnarei en cho gracir, |
| 334:26 | e a mi e a téu amo | farás óra gran prazer.” |
| 334:29 | foi mia ama que llo désse | a méu am', ant' éu provar |
| 334:33 | levárono a Terena, | que lonj' é de Santarên; |
| 334:36 | dereitament' a Terena | e posérono lógu' i |
| 335:1 | Com' en si naturalmente | a Virgen há pïadade, |
| 335:7 | E por dar a cada ũu | segundo o que merece, |
| 335:10 | e que a cabeça toda | ten chẽa de vãidade. |
| 335:12 | Jesú-Cristo e a Virgen | que é sa Madr' e sa Filla, |
| 335:13 | eno tempo dos gentíis | a un hóme en Cezilla, |
| 335:17 | Esto muit' a Jesú-Cristo | prougu' e a Santa María, |
| 335:18 | e a provar o vẽéron | por saber ên mais verdade. |
| 335:21 | e caro todo a póbres, | que non catou pról nen dano |
| 335:22 | que ll' ende porên vẽésse. | Mais a que por homildade |
| 335:26 | por Déus, dade-lle que cômia, | e a nós mentes parade |
| 335:29 | mais todo quanto tiínna | a póbres lo hei ja dado.” |
| 335:30 | Diss' entôn a mollér bõa: | “Vél da farinna me dade, |
| 335:31 | de que papelinnas faça | que dé a este meninno, |
| 335:34 | e fillou-a pela mão | e disse-ll': “Acá entrade, |
| 335:36 | E achou ende mui pouca | e fillou-a muit' aginna |
| 335:38 | e diss' entôn a séus hómes: | “Da agua me caentade.” |
| 335:43 | E a bõa mollér lógo | foi catar u a leixara, |
| 335:44 | pera dar-ll' aquelas papas | que a séu fill' adubara |
| 335:46 | por pedir a outras pórtas, | e diss' aos séus: “Buscade |
| 335:48 | Eles se partiron lógo, | e cada un a buscava |
| 335:52 | entôn tornaron a ele | e disséron: “Verdadeira- |
| 335:55 | Pois que ll' aquesto disséron, | a sa casa déu tornada |
| 335:56 | e achou-a toda chẽa | de triígu' e de cevada, |
| 335:58 | que avondar podería | a todo-los da cidade. |
| 335:65 | que ll' a verdade disséssen, | e fezo-lles gran promessa. |
| 335:66 | E eles lle responderon: | “Atal allur a catade.” |
| 335:71 | Eles disséron: “Havemos | a Virgen mui grorïosa, |
| 335:74 | Entôn diss' o gentil lógo: | “A omagen m' amostrade.” |
| 335:76 | e a omagen da Virgen, | Madre de Déus, ll' amostraron, |
| 335:81 | a Virgen e a séu Fillo, | e consigo o levassen, |
| 336 | Esta é como un cavaleiro que éra mui luxurïoso, per rógo que fezo a Santa María, houve cambïada a natura que nunca pois catou por tal preito. |
| 336:2 | outrossí a Virgen punna | como nos d' errar guardemos. |
| 336:5 | assí ar busca a Virgen | santas e mui verdadeiras, |
| 336:9 | a Virgen mui grorïosa, | de que gran merce' espéro; |
| 336:12 | a esta mui Grorïosa | e que sempre a loava |
| 336:14 | a póbres e a mesquinnos, | esto de cérto sabemos. |
| 336:19 | Pero quando lle nembrava | a Sennor de ben comprida, |
| 336:25 | viu en vijôn a Reínna | dos céos, e el chorando |
| 336:26 | lle disse: “Sennor, mercee, | ca en ti a acharemos |
| 336:27 | cada que fezérmos érro. | Porend' a ta santidade |
| 336:29 | non cates a como sõo | mui comprido de maldade |
| 336:31 | Entôn a Virgen mui santa | cató-o come sannuda |
| 336:32 | e disse-ll: “A esperança | que hás en mi é perduda |
| 336:36 | e a vós per nulla guisa | mentir non devo nen pósso; |
| 336:39 | Entôn respondeu a Virgen | mui comprida de mesura: |
| 336:41 | éu farei que o méu Fillo | te cambiará a natura |
| 336:43 | Entôn foi-s' a Virgen santa; | e lógo en outro día |
| 336:50 | a que sempre pecadores | porende loores demos. |
| 337:1 | Tan gran poder há a Virgen | aos da térra guardar |
| 337:4 | haveredes poi-l' oírdes, | que conteu a un barôn |
| 337:5 | que a Ultramar quería | ir, e foi i en vijôn |
| 337:12 | E esta door havía | tan fórte, creed' a mi, |
| 337:13 | que toda ren que achasse | entôn a redor de si |
| 337:14 | travava dela de grado, | e depois a braadar |
| 337:22 | Mais o padr' abriu a boca | e a Virgen foi chamar, |
| 337:23 | dizend' a mui grandes vózes: | “Val-me, Reínna Sennor.” |
| 337:24 | Entôn a Virgen bẽeita, | que séu Fillo Salvador |
| 337:27 | E mandou a esses santos | que o fossen acorrer |
| 337:31 | Desta guisa con séu Fillo | fugiu a Jerussalên |
| 337:32 | a Virgen Santa María | e guariu acá mui ben |
| 337:34 | e o padr' a boc' abérta | fillou-se Déus a loar. |
| 337:35 | Assí soub' a Grorïosa | cono séu Fill' escapar |
| 338:3 | Desto direi un miragre | que fezo a Virgen santa, |
| 338:10 | e a que muitas vegadas | dizía: “Vai e adú-me |
| 338:13 | que a mais de sa fazenda | toda per ele tragía, |
| 338:15 | Onde ll' avẽo un día | a aquel manceb' andando |
| 338:20 | e a casa de séu amo | adestrado o levaron; |
| 338:24 | Pois ben a cabo do ano | foron aa grand' eigreja |
| 339:2 | sab' a Virgen, non se póde dizer. |
| 339:4 | e en door a quena vai chamar, |
| 339:23 | como a Virgen, que Madr' é de Déus, |
| 339:28 | e pois cataron a nave des i |
| 339:29 | per u entrara a agua, e i |
| 339:33 | a agua da nave. Mais a que val |
| 339:35 | ca per u a nave se foi abrir |
| 339:41 | graças a aquela que nos mantên; |
| 339:44 | a nav', o maestre dela catou |
| 339:45 | per u entrara a agu' e achou |
| 339:57 | por que a loo sempr' e loarei |
| 340:7 | segund' a nóssa natura |
| 340:30 | a grandes, a pequeninnos; |
| 340:31 | ca tu lles móstras a vía |
| 340:45 | Déus a luz ond' és tu alva. |
| 340:48 | a Déus, e que por mal teen |
| 341:1 | Com' há gran pesar a Virgen | dos que gran pecado fazen, |
| 341:4 | fez a Virgen grorïosa, | que sobre nós mão ponna |
| 341:15 | A dona maravillada | foi desto que lle fazía, |
| 341:23 | Disse-ll' el: “A min disséron | que me fazedes gran tórto, |
| 341:26 | e maa ventura venna | a quantos en esto jazen.” |
| 341:39 | E pois disséron a missa, | sobr' o altar pos as mãos, |
| 341:43 | Des que aquest' houve dito, | lóg' ante toda a gente |
| 341:45 | e diss' a mui grandes vózes: | “Madre daquel que non mente, |
| 342 | Como Santa María fez parecer a sa omage d' ontre ũas pédras mármores que asserravan en Costantinópla. |
| 342:10 | e dá-lles muitas coores | por a nós ben semellar. |
| 342:18 | a sa omagen pintada, | ben qual xa quis Déus pintar, |
| 342:22 | e pois que viu a omagen, | tan tóste a aorou |
| 342:25 | todos. E a Santa Virgen | fez esto por tal razôn, |
| 343:1 | A Madre do que o démo | fez no mudo que falasse, |
| 343:2 | fezo a outro dïabo | fazer como se calasse. |
| 343:13 | aos séus, fillou-a fórte- | mente a gran maravilla, |
| 343:14 | e dizía toda cousa | a quen lla empreguntasse. |
| 343:15 | A madre con coita dela | foi corrend' aa eigreja |
| 343:18 | dizendo ca med' havía | que no fógo a deitasse. |
| 343:24 | a per poucas non m' é hóra | que os ollos non te brito.” |
| 343:27 | Poi-lo capelán foi ido, | a todos quantos entravan |
| 343:31 | A madre, pois viu aquesto, | con pesar e con vergonna |
| 343:32 | a Rocamador levou-a, | que é préto de Gasconna, |
| 343:34 | consell' en esta mia filla | com' o démo a leixasse. |
| 343:35 | Ca, sen que a ten coitada, | faz-lle que diga nemiga |
| 343:36 | a todos, ond' hei vergonna | tal que sól non sei que diga; |
| 343:39 | A oraçôn desta dona | lóg' a Virgen houv' oída |
| 343:40 | e fezo calar o démo, | e foi a moça guarida; |
| 343:42 | a que quen quér as daría | que se migo conssellasse. |
| 344 | Como Santa María de Tudía fez a ũa cavalgada de crischãos e outra de mouros que maséron ũa noite cabo da sa eigreja e non se viron, por non haveren ontr' eles desavẽença. |
| 344:1 | Os que a Santa María | saben fazer reverença, |
| 344:3 | Ca a que éste comprida | de ben e de santidade, |
| 344:13 | e chegaron a Tudía, | todos sas lanças nas mãos, |
| 344:14 | e ben a par da eigreja | pousaron sen deteença. |
| 344:21 | séus cavalos a beveren, | e tanto non braadaron |
| 344:24 | a derredor da eigreja, | que sól non sentiron nada |
| 344:26 | a que todos essa noite | fezéron obedeença. |
| 344:31 | Pois que a trégua houvéron | e eles todos juntados |
| 344:34 | e foron-s' ũus a Élvas, | os outros a Olivença. |
| 345 | Como Santa María mostrou en visôn a ũu Rei e a ũa Reínna como havía gran pesar porque entraron mouros a sa capéla de Xerez. |
| 345:1 | Sempr' a Virgen grorïosa | faz aos séus entender |
| 345:13 | pero a vila dos mouros | com' i estava leixara, |
| 345:14 | e avẽo que por esto | a houvéra pois a perder. |
| 345:17 | ontr' o castél' e a vila, | muit' ancho e fórt' e duro; |
| 345:18 | e dalí os do castélo | fillaron-s' a combater |
| 345:26 | querend' ir aquela noite | a Guadeíra mãer. |
| 345:33 | el Rei a Xerez, que lógo | o castélo ll' entregasse, |
| 345:34 | que per dereit' e per fóro | non devía a seer. |
| 345:38 | e tan tóste que chegaron, | foi-os lógo a veer. |
| 345:42 | e a eles rogou muito | que o fossen receber. |
| 345:46 | que ante de meio día | s' houv' o castél' a perder. |
| 345:48 | e britaron a capéla | da que é nóss' amparança, |
| 345:49 | e fillaron a omagen | feita a sa semellança |
| 345:59 | dentro e de grandes chamas | arder toda a capéla. |
| 345:63 | E a el Rei semellava | que lle dizía: “Uviade |
| 345:65 | que o non queim' este fógo, | e sequér a mi leixade; |
| 345:69 | estava a grandes chamas. | E el chorand' e gemendo |
| 345:70 | despertou daqueste sonno | e fillou-o a dizer |
| 345:71 | a sa mollér a Reínna, | que jazía eno leito |
| 345:72 | cabo del, e este sonno | lle contava tod' a eito. |
| 345:76 | e como a Santa Virgen | ben do fógo a chamara |
| 345:79 | Lógu' el Rei e a Reínna | por aquesto entendudo |
| 345:81 | e a omagen da Virgen | havía mal recebudo, |
| 345:82 | e porende se fillaron | daquesto muit' a doer. |
| 345:83 | Mas depois a poucos días | quiso Déus que gaannada |
| 345:85 | e a omagen da Virgen | ena capéla tornada |
| 345:87 | E el Rei e a Reínna | e séus fillos, que vẽéron |
| 345:88 | i con eles, a Déus graças | porende mui grandes déron. |
| 345:90 | o nome da Santa Virgen | fillaron a bẽeizer. |
| 346:1 | Com' a grand' enfermidade | en sãar muito demóra, |
| 346:2 | assí quen guareç' a Virgen | é guarid' en pouca d' hóra. |
| 346:4 | que fezo Santa María, | a Madre do gran Déus véro |
| 346:8 | que guariu ũa enferma | a Madr' onde Jesú-Cristo |
| 346:14 | de o perder e o córpo. | Mais a inchaçôn foi fóra, |
| 346:19 | a Déus, s' amercẽou dela; | ca, pois foi ena eigreja |
| 346:20 | súa, a que a levaron, | lóg' a que bẽeita seja |
| 346:21 | a guariü ben daquela | enfermidade sobeja |
| 346:22 | por mostrar a sa vertude | que muito tóste lavóra. |
| 346:24 | aa Virgen grorïosa, | a que sempre sejan dadas, |
| 347:1 | A Madre de Jesú-Cristo, | o verdadeiro Messías, |
| 347:6 | que fez a que nos amóstra | por ir a Déus muitas vías. |
| 347:16 | estev' ant' a Virgen santa | e muito lle demandando |
| 347:22 | pero non quis a Tudía | con el fazer romarías. |
| 347:23 | Assí a Santa María | fez aquela mollér tórto |
| 347:24 | que pesou a Jesú-Cristo; | porend' o mininno mórto |
| 347:25 | foi depois ben a tres anos. | Mais tal foi o desconórto, |
| 347:31 | Quando chegou a Tudía | e o meninno poséron |
| 347:32 | ant' o altar, lóg' a madre | e séus parentes fezéron |
| 347:33 | gran dóo por el sobejo; | e pois a missa disséron, |
| 347:36 | houve pïadade deles | a Reínna de vertude |
| 348 | Como Santa María demostrou a ũu rei que trobava por ela gran tesouro d' ouro e de prata. |
| 348:4 | que mostrou Santa María, | a pïadosa sen sanna, |
| 348:6 | por honrrar a fé de Cristo | e destroír a dos mouros. |
| 348:8 | pera conquerer a térra | que chaman Andaluzía; |
| 348:14 | per que mantẽer podésse | muito a guérra dos mouros. |
| 348:16 | viu a Virgen grorïosa | e foi contra ela indo, |
| 348:30 | porque a minguar non haja | de fazer gran mal a mouros.” |
| 348:32 | Mais depois ben a un ano | fez hóste sobre Grãada, |
| 348:33 | e indo pera a hóste | fez per alí sa passada; |
| 348:34 | e mostrou-lle d' outra parte | a Virgen grandes tesouros |
| 348:38 | dos judéus, séus ẽemigos, | a que quér peor ca mouros. |
| 348:39 | Quand' el rei achou tod' esto, | foi mui léd' a maravilla |
| 348:40 | e bẽezeu muit' a Virgen, | que é de Déus Madr' e Filla; |
| 349:3 | Ca pero é mais que santa, | sempre lle creç' a vertude |
| 349:4 | quando oe quen ll' ementa | do ángeo a saúde; |
| 349:8 | mui fremos' a maravilla; | e se i mentes parardes, |
| 349:9 | sa mercee haveredes | dela, e se a guardardes, |
| 349:13 | que a quantos la viían | éra atán gracïosa |
| 349:24 | de receber a sa graça.” | E por aquesto dobrada |
| 349:25 | houv' a omagen vertude | quando ll' éra ementada |
| 350:12 | a el polo pecador. |
| 350:19 | contra a compann' astrosa |
| 350:45 | porque a gran deïdade |
| 351:1 | A que Déus avondou tanto | que quiso dela nacer |
| 351:6 | que é préto de Palença; | e oíde-m' a lezer. |
| 351:10 | o dan por séu amor dela | a queno quér receber. |
| 351:12 | gran gent' a aquela fésta, | e cada ũu punnou |
| 351:17 | a póbres que as comessen. | En tod' est' a lazerar |
| 351:20 | se daquele bõo vinno | non bevessen a séu sen; |
| 351:22 | que du tóllen e non põen, | que é sempr' a falecer. |
| 351:24 | que, se non foi a madeira, | en ela non ficou al. |
| 351:25 | Entonce disséron todos: | “Se nos a Virgen non val, |
| 351:29 | “Vaamos catar a cuba | e tiremo-ll' o tapôn |
| 351:32 | e o que lles diss' aquesto | ben per cima a catou |
| 351:33 | e achou-a toda chẽa | e a todos la mostrou, |
| 351:34 | e porend' a Virgen santa | fillaron-s' a bẽeizer. |
| 352:1 | Fremosos miragres móstra | a Madre da fremosura |
| 352:6 | e veredes com' a Virgen | há poder sobre natura. |
| 352:7 | Aquest' a un cavaleiro | conteceu que vassal' éra |
| 352:19 | E el con el cada día | muit' a sa caça andava |
| 352:26 | a sa eigreja do Viso, | que jaz en ũa altura. |
| 352:27 | E quando chegou a Touro | houv' outro gran desconórto |
| 352:38 | Ca tornou o açor são | e a el tolleu loucura. |
| 352:44 | os céos maravillosos | e ar pos a térra juso, |
| 353 | Como un meninno que crïava un abade en sa castra tragía de comer ao meninno que tiínna a omagen enos séus braços, e disso-ll' a omagen que comería con ele mui cedo. |
| 353:1 | Quen a omagen da Virgen | e de séu Fillo honrrar, |
| 353:4 | miragre que fez a Virgen, | que sempre nósso ben quér, |
| 353:5 | per que hajamos o reino | de séu Fill', ond' a mollér |
| 353:16 | dizer a hómees bõos, | que o contaron a mi, |
| 353:18 | a que morrían os fillos, | que non podían durar. |
| 353:20 | a un abade mui santo | dun mõesteir' envïou |
| 353:30 | e lógu' en sa voontade | o fillou muit' a amar. |
| 353:34 | non viía que lle davan, | fillou-s' a maravillar. |
| 353:38 | súa a maior partida | e foi-lla lógo guardar. |
| 353:41 | foi de pées, e daquelo | que lle davan a servir |
| 353:42 | se fillou ant' o meninno | e começou-ll' a rogar |
| 353:44 | desta raçôn que me déren | e tigo a partirei; |
| 353:47 | Depois ben a quinze días | o meninno esto fez |
| 353:51 | O abad' ao meninno | viü-lle cambiar a faz |
| 353:57 | mas éu ao bon meninno | daquelo que mi a min dan |
| 353:58 | dou end' a maior partida | e vou-llo sempre levar.” |
| 353:60 | E qual é aquel meninno | a que fazes ess' amor?” |
| 353:62 | a que non dan ren que cômia, | e vejo-o lazerar.” |
| 353:63 | Entôn lle diss' o abade, | a que chamavan Fiíz: |
| 353:67 | que con el e con séu padre | éu fosse a jantar cras.” |
| 353:73 | esto sei certãamente; | e porend' a Don Matéus, |
| 353:77 | galardôn aos que ama | a Sennor esperital |
| 353:78 | dá, con séu Fillo bẽeito, | a quena ben sab' amar.” |
| 353:79 | Aquela noite passada, | outro día ant' a luz |
| 353:82 | morreu por nós Jesú-Cristo, | morreron eles a par. |
| 354:2 | aos séus sérvos a Virgen, | Madre do que todo vee. |
| 354:3 | Desto direi un miragre | grande que fez a Reínna, |
| 354:4 | Madre de Déus Jesú-Cristo, | a un rei que muito tiínna |
| 354:8 | el Rei, que sigo tragía | e a que mui ben crïava, |
| 354:9 | a que chaman donezinna | os galegos, e tirava |
| 354:15 | E por esto lle fezéra | de fust', en que a guardava, |
| 354:16 | ũa arca mui ben feita, | e dentro a ensserrava |
| 354:20 | que a quis tirar da arca; | e com' ela é ligeira, |
| 354:23 | guarda-me mia donezinna | que a non pérça per mórte.” |
| 354:29 | Entôn fez Santa María, | a que é dos céos pórta, |
| 354:32 | que fezo a Grorïosa, | que é de Déus Madr' e Filla, |
| 354:35 | per prazer da Grorïosa, | sa Madr', a que comendada |
| 354:36 | a houv' el Rei, u do pée | do cavalo foi trillada. |
| 355 | Esta é como Santa María de Vila-Sirga livrou ũu hóme da forca, que non morreu, por un canto que déra a sa eigreja. |
| 355:1 | O que a Santa María | serviço fezér de grado, |
| 355:16 | a Vila-Sirgu', e guisou-se | e foi-se lógo sa vía; |
| 355:17 | mais soube-o a manceba | e depós el se saía |
| 355:19 | El catou e a manceba | viü vĩir e pesou-lle, |
| 355:20 | e estev' e atendeu-a; | e pois chegou, preguntou-lle |
| 355:21 | e disse-ll' a que viínna. | E ela entôn rogou-lle |
| 355:35 | ca en tal érro fezésse | escontra a Glorïosa, |
| 355:36 | indo pera a sa casa. | Non te tẽes por astrosa |
| 355:44 | de pédra pera a óbra | de Vila-Sirga, e quanto |
| 355:48 | a manceba que vos dixe | disse-lle desta maneira: |
| 355:51 | Ca, se mi a Virgen María | guardar, que é méu espello, |
| 355:57 | e a entrante da vila | ond' ele natural éra, |
| 355:59 | E meteu mui grandes vózes | e disse que a forçara |
| 355:61 | e a força per cabelos | do caminno a sacara, |
| 355:65 | e, sen saber a verdade, | aa forca con el déron. |
| 355:67 | fezo a oraçôn lógo | muit' e dos ollos chorando, |
| 355:70 | comprei pera a ta óbra | un bon canto, hei-cho dado. |
| 355:72 | non cates a méus pecados, | mais, Sennor, por ta bondade |
| 355:73 | vei como moir' a gran tórto, | ca tu sabes a verdade |
| 355:79 | Pois que a oraçôn feita | houve, tan tóste ll' ataron |
| 355:83 | Mais a Virgen glorïosa, | que chaman os pecadores |
| 355:85 | lóg' a santa verdadeira | Madr' e Sennor das sennores |
| 355:88 | e pose-llo a séus pées, | como por verdad' achamos; |
| 355:90 | aquel día e a noite, | e de todo mal guardado. |
| 355:95 | seja, ca éu estou vivo, | c' assí quis a Virgen Santa |
| 355:100 | tallaron-lle lóg' a soga; | e pois que foi decendudo, |
| 355:102 | daqueste feit' a verdade, | que non houv' ên ren negado. |
| 355:103 | Quand' a verdade soubéron | de tod', assí com' oístes, |
| 356 | Como Santa María do Pórto fez vĩir ũa ponte de madeira pelo río de Guadalete pera a óbra da sa igreja que fazían, ca non havían i madeira con que lavrassen. |
| 356:2 | a Madre do que o mundo | fezo e é del Sennor. |
| 356:7 | Esto foi quando lavravan | a igreja, com' oí, |
| 356:12 | ca de tod' avond' havían; | e porend' a como quér |
| 356:13 | punnavan de a haveren. | Mais esta santa mollér |
| 356:15 | E por fazer que a óbra | s' acabasse ben sen al, |
| 356:19 | E per Guadalet' o río | a fez lógo, sen mentir, |
| 356:21 | u fazían a igreja, | por a óbra non falir |
| 356:24 | a un tempo sinalado | que lle poséra el Rei; |
| 356:26 | se a Virgen desta guisa | non lle foss' ajudador. |
| 356:27 | E quando viron a ponte | vĩir a aquel logar |
| 356:29 | e pois a Santa María | ar foron loores dar |
| 357 | Como Santa María do Pórto guareceu ũa mollér que vẽéra a sa casa en romaría e havía a boca tórta e os nembros; e começa assí: |
| 357:2 | assí os correj' a Virgen | pois los há maenfestados. |
| 357:3 | E desto fez un miragre | a que é chamada hórto |
| 357:6 | muit' havía e a boca, | e os ollos mal torvados. |
| 357:17 | soltó-a a Virgen santa, | como sóltan de cadeas |
| 357:19 | assí que o rostro todo | e a boca com' ant' éra |
| 358:1 | A que às cousas coitadas | d' ajudar muit' é tẽuda, |
| 358:2 | non vos é gran maravilla | se x' ela a si ajuda. |
| 358:4 | gran miragr' a Grorïosa, | que será per min contado, |
| 358:10 | que a mẽor pédra delas | non podía seer movuda |
| 358:12 | Entôn diss' a maestr' Áli | un hóme de sa companna: |
| 358:14 | que, se muitos end' houvérdes, | a lavor será creçuda |
| 358:18 | per que a lavor mui tóste | foi mui de longe veúda. |
| 358:21 | a Virgen aquelas pédras | que tan preçadas com' ouro |
| 358:25 | por que a lavor foi feita | tóst' e os muros iguados |
| 358:29 | e fórt', en que s' acollesse | a gente, que pavorosa |
| 359 | Como Santa María do Pórto se doeu dũa mollér que vẽo aa sa igreja en romaría, a que cativaran un séu fillo; e sacó-o de cativo de térra de mouros e poso-llo en salvo. |
| 359:5 | a un hóme que vẽéra | a Xerez e i morar |
| 359:9 | e éra mui bõo vizinno | a quantos moravan i |
| 359:10 | a San Salvador, ond' éra | chamada a colaçôn. |
| 359:16 | que foss' a ũa sa vinna | veer que ele chantou; |
| 359:18 | e levárano a Ronda | por haver del remissôn. |
| 359:22 | e envïou-o na réqua | a Aljazira entôn. |
| 359:23 | E alá u o levavan, | a Virgen que nos mantên |
| 359:27 | Mais o padre e a madre | cuidaron morrer sen al |
| 359:33 | que Domingo éra vẽudo | a sa casa, e se ir |
| 359:36 | par de férros a séu fillo; | e tornaron manamán |
| 359:37 | con el a Santa María | e déron loores tan |
| 360:1 | Loar devemos a Virgen | porque nos sempre gaanna |
| 360:7 | E pois Déus quis seer hóme | fillando a carne dela, |
| 360:9 | e per esta razôn mesma | dev' el a perder querela |
| 360:11 | Demais que dirá Déus Padre | a séu Fill' o día fórte |
| 360:12 | do jüízo, quando ll' ele | mostrar a cruz u pres mórte |
| 360:14 | a nós: “Nunca pïedade | foi nen será ja tamanna.” |
| 360:22 | que de Mafomét' a seita | póssa éu deitar d' Espanna. |
| 361 | Como Santa María fez nas Ólgas de Burgos a ũa sa omagen que se volveu na cama u a deitaron. |
| 361:1 | Null' hóme per ren non deve | a dultar nen a tẽer |
| 361:7 | a loor da Virgen santa, | a Sennor de mui gran prez, |
| 361:14 | éra dela, e porende | a mandou alí põer. |
| 361:19 | de pedir-llas; e tan tóste | a Reínna espirital |
| 361:24 | que quen quér que a viía | en ela gran devoçôn |
| 361:26 | a honrravan e servían | a todo o séu poder. |
| 361:30 | deitaron i a omagen | e fezéron-na jazer |
| 361:32 | do leito pousaron todas, | e seend' a gran sabor |
| 361:35 | Entôn todo o convento | se fillou muit' a chorar, |
| 362 | Como Santa María fez cobrar séu lume a un ourívez en Chartes. |
| 362:5 | a Virgen Santa María, | que fez un cégo veer |
| 362:9 | e en servir sempr' a Virgen | havía mui gran sabor; |
| 362:17 | escrito, porque s' a vila | queimara, como contei |
| 362:18 | outrossí, e a igreja | toda senôn o altar |
| 362:27 | Andand' assí pelas térras, | a Chartes houvéron d' ir |
| 362:31 | E mandou-se levar lógo | alá a hómees séus, |
| 362:35 | E pois que foi ant' a arca, | se deitou e lle pediu |
| 362:37 | con que a arca lavaran, | trouxe pelo rostr' e viu |
| 362:38 | mui mellor que ante vira. | E fillou-s' a braadar, |
| 363:2 | que nos tan cedo acórre quando a chamamos. |
| 363:4 | al Con Simôn e a muitos, si que se queixava |
| 363:5 | a gente del, ca dizían que os dẽostava |
| 363:8 | e diss' a un séu hóme, que non foi preguiçoso: |
| 363:17 | mais a nóssa avogada, Reínna María, |
| 363:18 | a vegadas nos estorva do mal que pensamos. |
| 363:23 | Pois que o trobador houv' a oraçôn comprida, |
| 364:5 | éste e cabo do Grande, | que ten a térra no sẽo |
| 364:6 | e cerca todo o mundo, | según diz a escritura. |
| 364:10 | foss' a óbra e mais firme, | todo de pédra mui dura. |
| 364:14 | ca o logar éra fondo | muit' e a cóva escura. |
| 364:17 | e a torre, que estava | pósta sobre terronteiros, |
| 364:19 | ca a Virgen glorïosa, | en cujo serviç' estavan |
| 364:28 | assí que en pouco tempo | a eigreja acabaron |
| 365 | Esta tricentésima e sesagésima quinta é como Santa María tirou de dulta un frade noviço que dizía que a alma non éra nada, no mõesteiro de Fontefría en Narbona. |
| 365:4 | que por un monje noviço | mostrou a Virgen María, |
| 365:6 | que é no arçobispado | de Narbona a cidade. |
| 365:8 | sempre a noit' e o día | en séu coraçôn dultava |
| 365:14 | mente a noit' e o día | por súa gran neicidade. |
| 365:23 | pareceu-ll' a Glorïosa | con d' ángeos gran companna |
| 365:25 | a céos, con claridade | e alegría tamanna |
| 365:28 | en cuidar que non é nada | a alma, ca da altura |
| 366 | Esta tricentésima e sesagésima sésta é como Santa María do Pórto fez cobrar a Don Manüél un açor que perdera. |
| 366:1 | A que en nóssos cantares | nós chamamos Fror das frores, |
| 366:12 | E el Rei mui mal doente | foi i a gran maravilla, |
| 366:18 | a caçar, que é dos viços | do mundo un dos maiores. |
| 366:19 | E ind' a aquela caça, | levou poucos cavaleiros, |
| 366:27 | que os achan a vegadas | e os tẽen ascondudos |
| 366:28 | e os van vender a furto | por non seeren connosçudos. |
| 366:31 | e foi con eles a caça | ao Chão de Tablada, |
| 366:37 | e o falcôn e a ave | viron como se mergeron |
| 366:54 | foi, ca lóg' a ele vẽo | en un camp' u aradores |
| 366:57 | e pos-lo ant' o Infante, | que loou muit' a Reínna |
| 367:2 | e fremosos a quen s' en ela fía. |
| 367:3 | Ca en aquele que s' a ela chama |
| 367:4 | e a sérv' e a loa e a ama, |
| 367:9 | todos mercee e u a achades |
| 367:13 | quand' ía veer a igreja béla |
| 367:16 | foi a honrra da Virgen corõada, |
| 367:20 | de grand' enfermidad' a maravilla, |
| 367:25 | d' ir a logar u tan gran santidade |
| 367:30 | a quena sérve ben sen oufanía. |
| 367:52 | que viron a maravilla tamanna, |
| 367:53 | loaron muito a que nos gaanna |
| 368:1 | Como nos dá carreiras | a Virgen que façamos |
| 368:4 | direi, que fez a Virgen, | a que queira que ande |
| 368:8 | de Córdova, a Grande, | e o séu nom' havía; |
| 368:12 | passou e a Castéla | foi; e tal aventura |
| 368:14 | fazes porque a Silos | non vas, u nós moramos, |
| 368:17 | esto que te dizemos; | que a que é espello |
| 368:20 | E ela foi-s' a Silos; | e pois que fez sa ida, |
| 368:24 | vai-t' a Santa María | que jaz ontre dous mares, |
| 368:27 | A mollér outro día | meteu-se na carreira; |
| 368:31 | a Cáliz atán tóste | que for a madurgada, |
| 368:38 | e viron a igreja, | disséron: “Déus loamos |
| 368:39 | e a Virgen, sa Madre, | a que non há parella.” |
| 368:40 | Entôn abriu a boca | a mollér, e vermella |
| 368:41 | deitou ũa coobra | per ela, a semella |
| 368:44 | e a Déus e sa Madre | foron loores dados; |
| 368:46 | loaron muit' a Virgen, | cujo ben asperamos. |
| 369 | Como Santa María guardou de mal ũa bõa mollér de Santarên dun alcaide malfeitor, que a quiséra meter en pérdeda de quant' havía por ũa sortella que lle deitara en pennor. |
| 369:1 | Como Jesú-Cristo fezo | a San Pedro que pescasse |
| 369:4 | a ũa mollér mesquinna, | e de gran coita tirasse. |
| 369:8 | e que llo a Santa Virgen | pois ben non gualardõasse. |
| 369:9 | En Santarên contiu esto | a ũa mollér tendeira, | que sa cevada vendía, |
| 369:16 | a quen quér, ou póbr' ou rico, | per que algo del levasse. |
| 369:18 | daquela mollér, dizendo | que a tiínnan por louca, | e muit' ende posfaçavan. |
| 369:21 | Mais hei agora osmado | ũa cousa, per que lógo | en est' érro a metades: |
| 369:23 | E envïou, dous, dizendo | a cada un que punnasse |
| 369:24 | en lle furtar a sortella, | per que pois se lle achasse. |
| 369:25 | E eles assí fezéron; | ca foron alí correndo | e compraron-ll' a cevada |
| 369:26 | e ar déron-ll' a sortella, | que en pennos a tevésse | atá que fosse pagada. |
| 369:29 | ca enquanto ũu deles | recebía a cevada | que ll' a bõa mollér dava, |
| 369:30 | o outro de sobr' un leito, | u poséra a sortella, | atán tóste lla furtava. |
| 369:31 | E tornaron-s' a séu dono | dizendo que s' alegrasse, |
| 369:32 | e a sortella lle déron, | mais que os non mesturasse. |
| 369:34 | que fossen lógo correndo | a aquela mollér bõa | e lle déssen séus dinneiros, |
| 369:35 | que lógo a sa sortella | mantenente lle tornasse, |
| 369:36 | e se non, que quant' havía | a mollér que llo fillasse. |
| 369:38 | a aquela mollér bõa, | e pediron-ll' a sortella | d' ouro fin, ca non d' arente, |
| 369:39 | ond' a pédra foi vermella: | e quen quér que a catasse |
| 369:40 | por rubí sen nulla dulta | cuido que a juïgasse. |
| 369:41 | A dona, quand' oiu esto, | foi por fillar a sortella | dalí onde a poséra, |
| 369:42 | mas non achou nemigalla, | pero a andou buscando; | e foi en gran coita féra |
| 369:43 | e rogou a un daqueles | que o alcaide rogasse |
| 369:44 | que se sofresse un pouco | atẽen que a achasse. |
| 369:45 | O alcaide mui sannudo | disse que o non faría, | mais que lle déss' a sortella, |
| 369:46 | de que o vinqu' éra d' ouro, | mui ben feito e fremoso, | e a pédr' éra vermella; |
| 369:48 | atẽen que a valía | da sortella lle dobrasse. |
| 369:49 | A mollér, quando viu esto, | con mui gran coita chorando | diss': “Ai, Virgen glorïosa, |
| 369:50 | aquel é de mal guardado, | mia Sennor, a quen tu guardas; | e porend', ai, pïadosa, |
| 369:51 | non quisésses, Sennor bõa, | que a tal coita chegasse, |
| 369:54 | e deceu-se pera Tejo, | por dar-ll' a bever no río | e o topete lavá-lo. |
| 369:59 | e mandou a u séu hóme | que tan muito a coitasse, |
| 369:60 | atá que de quant' havía | de todo a derrancasse. |
| 369:61 | A bõa mollér coitada | foi tanto daqueste feito, | que sól non soube consello |
| 369:65 | Ela havendo gran coita | e fazendo mui gran dóo, | vẽo a ela sa filla |
| 369:69 | Des que ll' aquest' houve dito, | foi-se correndo a Tejo, | u o pescado vendían, |
| 369:72 | mais pero vender-mio-ía | a quen mio mui ben comprasse.” |
| 369:77 | Des que ll' houv' assí comprado | aquel pexe, a meninna | foi-s' a sa madre correndo |
| 369:79 | Entôn lle mandou a madre | que o peixe ll' adubasse |
| 369:81 | Entôn fillô' a meninna; | e pois lavou aquel peixe, | quando foi que o abrisse, |
| 369:82 | en abrindo catou dentro | e viu jazer a sortella, | e lóg' a sa madre disse |
| 369:85 | Outro día o alcaide | vẽo irad' e sannudo | a sa casa por prendê-la, |
| 369:86 | se ll' a sortella non désse, | pois lle dava séus dinneiros, | que morrería por ela. |
| 369:87 | Entôn chorand' a mesquinna | rogou que a ascoitasse, |
| 369:94 | ar disse-ll' el a verdade | en como a enganara, | e déu-s' ende por culpado |
| 369:95 | e ante toda a gente | rogou que lle perdõasse, |
| 369:97 | Entonce toda a gente | que i éra assũada | déron mui grandes loores |
| 370:1 | Loemos muit' a Virgen Santa María, |
| 370:2 | Madre de Jesú-Crist', a noit' e o día. |
| 370:4 | pois que a Déus prougue, Sennor dos sennores, |
| 370:7 | E de a servir sól non nos enfademos, |
| 371:5 | en Barrameda, que éste | muit' a préto de Xerez; |
| 371:6 | e polo mellor saberdes, | oíde-mio a lezer: |
| 371:9 | a igreja, e vẽéra | i de Sevilla per mar |
| 371:11 | muitas gentes i viínnan | a aquel logar entôn, |
| 371:22 | fazía alí a Virgen, | e ían-no i veer. |
| 371:29 | Santa María do Pórto, | dizendo: “éu vou a ti; |
| 371:38 | Assí chegou a San Lucas, | u a foron receber |
| 371:41 | a Madre de Jesú-Cristo, | que o mund' en poder ten, |
| 372 | Como vẽo ũa mollér de Névra, que raviava, a Santa María do Pórto, e apareceu-lle Santa María de noit' e guareceu-a. |
| 372:2 | a Virgen aos hómes, | ca d' enfermos sãar. |
| 372:4 | que a Virgen bẽeita | fez por ũa mollér |
| 372:17 | e pois dormiu un pouco, | a Virgen a fillou |
| 372:23 | Foi-s' entôn a Reínna, | Virgen espirital, |
| 372:24 | e leixou ben guarida | a mollér daquel mal; |
| 374 | Como ũus almogavares, que sempre entravan a térra de mouros e éran desbaratados, tevéron vigía na capéla do alcáçar de Xerez e prometeron-lle ũa dõa, e entraron en cavalgada e gannaron mui grand' algo. |
| 374:1 | Muito quér Santa María, | a Sennor de ben comprida, |
| 374:7 | aos que a haver quéren. | E porend' ũus peões, |
| 374:9 | foran mal fazer a mouros | con mui bõos corações; |
| 374:18 | e se gãassen, a Virgen | houvéss' ên de sa partida |
| 374:19 | a cousa que mais fremosa | e mais rica i fillassen. |
| 374:20 | E porend' a Glorïosa | lles fez que desbaratassen |
| 374:23 | E tan tóste que a viron | non houv' i quen non dissésse |
| 374:27 | E lógo dessa companna | foi a Virgen mui loada, |
| 374:29 | en que non gãassen muito, | ca a Virgen corõada |
| 375:2 | a Sennor que todo vee. |
| 375:6 | a quen lle péde mercee. |
| 375:10 | a Sennor que todo vee. |
| 375:13 | a Madre do Glorïoso |
| 375:16 | que é grand' a maravilla, |
| 375:17 | mostrou a Madr' e a Filla |
| 375:19 | a Bonamic, que havía |
| 375:21 | Porend' a Santa María |
| 375:37 | fez-llo a que nóss' escudo |
| 375:42 | a Sennor que todo vee. |
| 376 | Como un hóme levava un anél a Don Manüél, irmão del Rei, e perdê-o na carreira, e fez-llo Santa María cobrar. |
| 376:1 | A Virgen, cuja mercee | é pelo mundo sabuda, |
| 376:2 | fazer achar pód' a cousa | aos que a han perduda. |
| 376:4 | as cousas mui mal paradas | a que faz as voontades |
| 376:9 | el Rei por guardar a térra | e que fosse ben pobrada |
| 376:21 | mais envïou-ll' a sortella, | en ouro engastõada, |
| 376:25 | de o guardar com' houvéra | a guardá-lo, e perdudo |
| 376:28 | “Muit' é mestér que me valla, | Sennor, a ta pïedade, |
| 376:31 | seja, Sennor, e tu val-me | a esta coita tan féra.” |
| 376:34 | daquele que a levava; | e pois que houv' entenduda |
| 376:42 | que se outro a achasse, | de vós non fora veúda |
| 377 | Como un rei déu ũa escrivanía dũa vila a un séu crïado, e havía muitos contrarios que o estorvavan contra el Rei, e prometeu algo a Santa María do Pórto, e fez-ll' haver. |
| 377:1 | Sempr' a Virgen grorïosa | ao que s' en ela fía |
| 377:3 | E de tal razôn com' esta | fez un miragr' a Reínna |
| 377:6 | assí que a muitos outros | de saber pintar vencía. |
| 377:12 | en tal que aquesta óbra | sempre a mui ben fezésse; |
| 377:14 | en Vila-Real a meia | dũa sa escrivanía. |
| 377:16 | a carta desta mercee | abérta lle fosse dada; |
| 377:19 | Mais depois que a verdade | deste feit' houve sabuda, |
| 377:20 | mandou lógo que a carta | non lle fosse detẽuda |
| 377:25 | aquele outro a carta | e que dela se quitasse, |
| 377:26 | ca séu amig' o outr' éra | que a meadad' havía. |
| 377:29 | e se non, que a sa ira | haverían, se fezéssen |
| 377:31 | Mais aquel Pedro Lourenço | que a carta demandava |
| 377:32 | rogou, a Santa María | do Pórt', en que se fïava, |
| 377:33 | que se el a cart' houvésse | e per ela a gãava, |
| 377:34 | que maravedís duzentos | lle désse, ou a valía. |
| 377:38 | lle mostrou, e lóg' a carta | houv' aquel que a pedía. |
| 378 | Como un hóme bõo con sa mollér, que morava na colaçôn de San Salvador de Sevilla, tiínna ũa sa filla doente pera mórte, e jouve tres días que non falou; e prometêrona a Santa María do Pórto, e guareceu. |
| 378:11 | Mais a nóssa avogada, | que ten ben nóssa razôn, |
| 378:12 | róga por nós a séu Fillo | que nos de sa tentaçôn |
| 378:23 | Estes havían sa filla | que amavan mais c' a si, |
| 378:24 | a que pres enfermidade | tan grande, com' aprendí, |
| 378:26 | deitava tanto de sangre, | que foi perder a coor. |
| 378:28 | e tẽendo-a por mórta, | a mortalla lle mandou |
| 378:37 | a fez; e porên vos rógo | que me queirades oír, |
| 378:38 | e prometede-ll' a filla, | e seede sabedor |
| 378:39 | que lógo que ofrecerdes, | que a menina guarrá.” |
| 378:40 | E eles lle prometeron | que a levassen alá |
| 378:41 | con sas ofértas mui grandes; | e a moça lóg' acá |
| 378:45 | E todos entôn loaron | a Sennor do bon talán, |
| 378:47 | Entôn a moça fillaron | e foron-se dessa vez |
| 379:1 | A que defende do démo | as almas dos pecadores, |
| 379:24 | a mouros que i viínnan, | e a todo-los preséron, |
| 379:25 | e quiséran-s' a sa térra | tornar-se; mais non podéron, |
| 379:27 | Ca a Virgen glorïosa, | cujos son aqueles mares, |
| 379:31 | Assí que pela tormenta, | que foi grand' a maravilla, |
| 379:33 | a tornar o que fillaran | a pesar da Madr' e Filla |
| 379:34 | de Déus, a que dessonraran. | E daquesto fïadores |
| 379:37 | ca ja per nulla maneira | a sas térras non ousaron |
| 379:43 | nen outros que a sa casa | vennan per mar e per térra; |
| 379:44 | e, empéro que os mouros | a vezes lle fazen guérra, |
| 380:6 | a Santa María. |
| 380:27 | a nós que somos séus |
| 380:39 | ca Déus a fez mellor |
| 381:1 | Com' a vóz de Jesú-Cristo | faz aos mórtos viver, |
| 381:2 | assí fez a de sa Madre | un mórto vivo erger. |
| 381:6 | que a poucas a mesquinna | houvéra d' ensandecer. |
| 381:16 | e o padre e a madre | con coita del, non por al, |
| 381:18 | e tẽendo-o a madre | nos braços, lle foi morrer. |
| 381:23 | Da gran vóz que déu a madre | quando a Virgen chamou, |
| 381:29 | e en chorando a Virgen | ar fillaron-s' a loar |
| 382 | Como un ric-hóme pidía un herdamento al Rei que lle havía a dar por outro que lle fillara, e nono podía haver dele; e prometeu algo a Santa María, e fez-llo haver lógo mui bõo. |
| 382:1 | Verdad' éste a parávoa | que disse Rei Salamôn |
| 382:3 | E ele assí as cambia | como lle ven a prazer, |
| 382:8 | gran miragr' a Santa Virgen | do Pórto, cabe Xerez, |
| 382:20 | ao ric-hóm' este preito, | que houv' a morar alí |
| 382:22 | éra Sevilla mui cara | de tod' a essa sazôn, |
| 382:24 | havía muit' a sa casa | o ric-hóm' e lle pedir |
| 382:42 | demais irei a sa casa | e levarei méu bordôn.” |
| 382:43 | Mentr' a oraçôn fazía | o ric-hóm', el Rei chamou |
| 382:46 | en sa oraçôn, e disse | a un séu de crïaçôn: |
| 382:47 | “Vai e chama a Reimondo | de Rocaful, se non for |
| 383 | Como Santa María de Segónça guardou ũa mollér que quería entrar en ũa nave e caeu no mar, e guareceu e sacó-a Santa María. |
| 383:1 | O fondo do mar tan chão | faz come a térra dura |
| 383:4 | que fezo a Santa Virgen, | Madre do Rei glorïoso, |
| 383:6 | de a servir noit' e día. | E foi en Estremadura, |
| 383:9 | que chaman Santa María | a Vélla, a que de grado |
| 383:12 | e a cada ũa delas | ena voontad' entrava |
| 383:14 | do séu a quena guïasse | por poder ir mais segura. |
| 383:25 | Jesú-Cristo, Déus e hóme, | andou; e a poucos días |
| 383:29 | a aquel cuja nav' éra | que as levass', e punnaron |
| 383:30 | d' entrar mui tóste na nave. | Mais foi tan grand' a presura |
| 383:32 | do batél en essa nave, | sobiu a filla primeira- |
| 383:33 | mente, e depois a madre | cuidou a seer arteira |
| 383:35 | E en caendo, chamando | a grandes braados ía: |
| 383:36 | “Acórre-me, Glorïosa, | a Vélla Santa María |
| 383:39 | dos céos a Virgen santa | acorreu-a e passou-a |
| 383:40 | bẽes per fondo da agua | so a nave, e sacou-a |
| 383:41 | mui longe da outra parte | eno mar, e pois tornou-a |
| 383:48 | assí como ja oístes, | e a sa térra tornada, |
| 384 | Como Santa María levou a alma dun frade que pintou o séu nome de tres coores. |
| 384:1 | A que por mui gran fremosura | éste chamada Fror das frores, |
| 384:4 | que avẽo a un monge | bõo e ben ordinnado |
| 384:11 | A primeira éra ouro, | coor rica e fremosa |
| 384:12 | a semellante da Virgen | nóbre e mui precïosa; |
| 384:13 | e a outra d' azur éra, | coor mui maravillosa |
| 384:15 | A terceira chaman rósa, | porque é coor vermella; |
| 384:25 | e pero assí jazía, | viínna-lle sempre a mente |
| 384:30 | un pouco, foron-se lógo. | Mais a Sennor das sennores |
| 384:34 | mig' óra a paraíso, | u veerás os maiores. |
| 384:39 | Entôn levou del a alma | sigo a Santa Reínna. |
| 384:41 | e pois que o achou mórto, | fez sõar a campaínna |
| 384:50 | que nos quér levar a lógo | u sempr' hajamos pavores. |
| 384:52 | a Virgen Santa María, | a Sennor de pïedade; |
| 385 | Como Santa María do Pórto guareceu un hóme dũa pedrada mui grande de que nunca cuidara a guarecer, ca tiínna a tela sedada e tornou-se paralítico, e guarecê-o Santa María. |
| 385:2 | póde ben sãar a Virgen, | que de vertud' é comprida. |
| 385:10 | ca os que a sa mercee | mestér han nunca oblida. |
| 385:14 | a ela; e pois guarían, | fazían alá su ida. |
| 385:16 | a un hóme na cabeça | mui grand', assí que britada |
| 385:17 | ll' houvéron toda a fronte | e a tea assedada, |
| 385:26 | houve a seer dun lado, | e foi daquela partida |
| 385:27 | en que a chaga havía, | u foi da pédra ferido. |
| 385:30 | e são, ben com' aqueles | que tórnan de mórt' a vida. |
| 386:1 | A que avondou do vinno | aa dona de Bretanna, |
| 386:10 | a andou enredor toda, | o chão e a montanna. |
| 386:11 | E pois que se partiu ende, | vẽo a Sevilla cedo, |
| 386:26 | ca quen a sennor demanda | sen guisa, é cousa estranna. |
| 386:33 | a vendê-lo en Sevilla; | e porende se queixavan |
| 386:40 | E por aquesto vos mando | que vaades tod' a fita |
| 386:47 | Eles foron mantenente | a un canal, e acharon |
| 386:49 | con elas lóg' a Sevilla | e a todos avondaron, |
| 386:52 | e chorando loou muito | a Virgen Santa María |
| 386:54 | ca o que a mui ben sérve | sempre con ela gaanna. |
| 389:1 | A que pera paraíso | irmos nos móstra caminnos, |
| 389:8 | a Virgen Santa María, | que róg' a séu Fill' e mande |
| 389:16 | E o mẽor foi enfermo; | ond' a el muito pesava, |
| 389:19 | E con gran coita sobeja | que a madre del havía |
| 389:22 | a sa casa o levasse, | e espécïas e cominnos |
| 390:2 | a Madre do Sennor |
| 390:4 | A nós faz que non possamos errar, |
| 390:5 | e a Déus que nos queira perdõar |
| 390:8 | A nós faz que queiramos Déus servir, |
| 390:9 | e a el que nos faça repentir |
| 390:10 | dos érros e a emenda vĩir |
| 390:12 | A nós faz que sabiamos Déus temer, |
| 390:13 | e a ele que queira receber |
| 390:16 | A nós faz que connoscamos a Déus, |
| 390:17 | e a ele que nos tenna por séus, |
| 390:20 | A nós faz que o amemos mais d' al, |
| 390:21 | e a ele que nos guarde de mal |
| 391:1 | Como pód' a Grorïosa | os mórtos fazer viver, |
| 391:5 | a ũa moça que vẽo | i contreita de Xerez, |
| 391:10 | a troux' e teve noveas | por daquel mal guarecer. |
| 391:11 | Ond' avẽo ũa noite | que gran door a fillou |
| 391:13 | e a door foi tan grande, | e tan fórte braadou, |
| 391:14 | come se ferida fosse | ou que cuidass' a morrer. |
| 391:17 | me foi os pées a Virgen | e tornou-s' a séu altar, |
| 391:21 | que os a tẽer devía, | e tan ben sãos que non |
| 391:23 | se fillaron a Reínna | que taes miragres faz, |
| 391:27 | Onde te damos loores | com' a tan bõa Sennor |
| 392:13 | senôn furtar quant' achava | a vezinnos e parentes; |
| 392:15 | Ond' avẽo que un día | furtou a ũa mesquinna |
| 392:16 | un alfamar, e vendê-lo | foi a casa da Reínna, |
| 392:23 | de jurar sobre tal feito. | E el a jura fazía, |
| 392:24 | e o alcaide meesmo | del a jura recebía. |
| 392:25 | E el meteu-lle na jura | a Déus e Santa María, |
| 392:29 | Entôn mandou a un hóme | que da prijôn o tirasse; |
| 392:30 | e el foi-s' e fez un furto, | en que passou a postura. |
| 393 | Como Santa María do Pórto guareceu a un meninno que trouxéron a sa casa ravïoso. |
| 393:1 | Macar é door a ravia | maravillosa e fórte, |
| 393:2 | aginna a tóll' a Madre | do que ena cruz pres mórte. |
| 393:6 | que éste dele contralla, | a tólle e dá conórte. |
| 393:8 | a Virgen Santa María | a un hóme que vẽéra |
| 393:15 | que a Virgen grorïosa | aquel mininno sãasse, |
| 393:18 | e tan fórte se torcía | come quen coita a mórte. |
| 393:22 | mas non quis a que nas coitas | acórre e dá conórte. |
| 393:33 | e lóg' a Santa María | porende loores davan, |
| 398:1 | A madre do Pastor bõo | que connosceu séu gãado |
| 398:4 | a séus discípulos, disse | que per ele mui guardados |
| 398:6 | connoscíe si meesmo | por dar a todos recado. |
| 398:13 | que déu a Santa María | por casa e por capéla, |
| 398:15 | E enquanto a lavravan, | demostrou i mui fremosos |
| 398:24 | a sa mollér, Dona Sancha, | foi chorand' aa igreja |
| 398:29 | mais depois a tercer día | viu o gãad' u estava |
| 398:34 | ca o Bõo Pastor tiínna | a sa Madre por caiado. |
| 399:4 | como creç' a Déus, séu Fillo, | assí el m' ajude; |
| 399:6 | a creceren en ben sempre | e toller nemiga. |
| 399:9 | a ũa mollér mui póbre, | e des i astroso, |
| 399:13 | mais tanto cobiiçava | a fazer loucura, |
| 399:16 | en sa casa, foi cuidando | muit' a malfadada |
| 399:25 | lle foi põer a agulla, | e diss': “Hoge fésta |
| 399:26 | será pera mi ta mórte.” | Mais a que abriga |
| 399:29 | que non mates o menino, | mais a un moógo |
| 399:35 | E porên fill' a téu fillo | nos braços privado |
| 399:39 | a fazer mal sa fazenda.” | E foi-s' a Reínna |
| 399:40 | dos céos, pois ll' esto disse. | E lóg' a mesquinna |
| 399:44 | a Santa María graças | lógo porên déron; |
| 399:46 | e a madre polo démo | non déu ũa figa. |
| 400:4 | a que nos dá carreiras |
| 400:8 | a loor da que nos mantên, |
| 400:14 | a Déus de mui bon coraçôn; |
| 400:20 | segund' a mia pobreza, |
| 400:21 | non catará est', a la fé, |
| 400:22 | a Sennor da franqueza; |
| 400:26 | e a mia mingua comprirá |
| 400:35 | e pois consigo a levou, |
| 401 | Esta é petiçôn que fezo el Rei a Santa María. |
| 401:3 | que rógues a téu Fillo | Déus que el me perdôn |
| 401:11 | Pois a ti, Virgen, prougue | que dos miragres téus |
| 401:12 | fezéss' ende cantares, | rógo-te que a Déus, |
| 401:16 | San Pédr' e Santïago, | a que van os roméus, |
| 401:19 | com' a séus ẽemigos | destrüiu Macabéus |
| 401:27 | mui mal a queno cree | e pois s' ên mal achar, |
| 401:29 | tẽen e en Espanna | gran part' a méu pesar, |
| 401:32 | que rógues a téu Fillo | que me faça viver, |
| 401:42 | que rógues a téu Fillo | que, mentr' éu aquí for |
| 401:45 | e, pois Rei me fez, queira | que rein' a séu sabor, |
| 401:72 | que rógues a téu Fillo | que el me dé atal |
| 401:76 | e d' amigu' encubérto, | que a gran coita fal, |
| 401:96 | no paraíso, veja | a ti sempr' e acá |
| 402:3 | Non catedes a como pecador |
| 402:4 | sõo, mais catad' a vóssa valor |
| 402:11 | Non catedes a como pequei gréu, |
| 402:17 | ést' e de como Déus a perdõar |
| 402:19 | Non catedes a como fui falir, |
| 402:21 | senôn a vós por mercee pedir, |
| 402:22 | u a achei cada que a pedí. |
| 403:8 | ante que a levasse. |
| 403:10 | foi quando a Egito |
| 403:13 | dos mininnos a pares, |
| 403:15 | fez matar a logares |
| 403:35 | viu levar a pesada |
| 403:38 | a barva e cospido, |
| 403:39 | e a gent' assũada |
| 403:47 | per que chegou a mórte, |
| 403:52 | a soterrar levaron, |
| 403:57 | Segund' a Escritura |
| 404 | Esta septüagésima sésta é como Santa María guareceu con séu leite o crérigo de grand' enfermidade, porque a loava. |
| 404:24 | catand' a sa omagen, com' oí: |
| 404:25 | “Santa María, éu venno a ti |
| 404:34 | por salvar-nos e por a ti honrrar. |
| 404:38 | a iférno, se per nós non ficar.” |
| 404:39 | Assí loando a Madre de Déus |
| 404:41 | en tal enfermidad' a que judéus |
| 404:47 | E porend' a boca e o nariz |
| 404:49 | que non podían dele a serviz |
| 404:54 | se podésse; e fillou-s' a chorar, |
| 404:55 | e dizend' a grandes vózes: “Sennor, |
| 404:71 | Esto dizendo, a Madre do Rei |
| 404:75 | E entôn a sa teta descobriu |
| 404:82 | en se a Santa María deitar. |
| 405:26 | a omagen, e correndo |
| 405:27 | a van todos aorar. |
| 405:28 | E diz un a outr': “Aqué o |
| 405:37 | a omagen, grand' oférta |
| 405:39 | demais fillan-s' a chorar |
| 405:41 | pois veen a Magestade, |
| 405:42 | loand' a gran pïedade |
| 405:48 | ant' a omagen. E isto |
| 406:2 | porên roguemos | a Santa María |
| 406:3 | que a séu Fillo | rógue todavía |
| 406:7 | por que roguemos | a de gran vertude |
| 406:8 | que a Déus rógue | que nos sempr' ajude |
| 406:11 | por que roguemos | a de gran bondade |
| 406:15 | e nós roguemos | a que há nobrezas |
| 406:19 | e nós roguemos | a que sempre duitas |
| 406:25 | róg' a Déus, que nos | guarde de doores. |
| 406:27 | e nós roguemos | a que nos tesouros |
| 406:31 | e nós roguemos | a quen nos gaanna |
| 406:35 | e nós roguemos | a que os pecados |
| 406:39 | e nós roguemos | a Virgen de chão |
| 406:43 | e nós roguemos | a que Déus mininno |
| 406:47 | e nós roguemos | a que nóss' escudo |
| 406:51 | porend' a Madre | do Rei grorïoso |
| 406:56 | a Santa Virgen, | ant' os séus altares, |
| 407:8 | que foi a Virgen fazer |
| 407:13 | “Aquesta pédra o démo a ficou |
| 407:15 | e pois que póde tan muit', a el mi dou |
| 407:20 | que cuidou lóg' a morrer. |
| 407:26 | e o levaron a sa casa, e i |
| 407:34 | dos madodinnos a campãa oiu |
| 407:36 | e começou-ll' a dizer: |
| 407:38 | en paz, porende praz a Nóstro Sennor |
| 407:48 | a de que Déus quis nacer. |
| 408 | Esta é como Santa María sãou o escudeiro a que déron a saetada polo costado. |
| 408:15 | Ca lle falssou os costados | a saeta que de fórte |
| 408:19 | Porend' a Santa María | s' houve lóg' acomendado, |
| 408:20 | e tiraron-ll' a saeta | ben pelo outro costado; |
| 408:24 | no logar, que o miragre | viron, muito a loavan, |
| 408:25 | e a aquel conssellavan |
| 409:3 | a Virgen corõada |
| 409:17 | a nós e dá carreiras |
| 409:35 | a todo séu cïente |
| 409:39 | son de toda a gente, |
| 409:44 | sejan, a Virgen bõa |
| 409:86 | loand' a Virgen santa, |
| 410:4 | de a servir, serví-la-ei, |
| 410:10 | que praza a quena oír. |
| 410:15 | A primeira, que ‘ÉME’ é, |
| 410:16 | móstra de com' a nóssa fé, |
| 410:18 | i firm' a queno comedir. |
| 410:19 | ‘A’ móstra a saüdaciôn |
| 410:29 | séu Fill', a Déus con gran sabor |
| 410:30 | de fazer-nos a céo ir. |
| 410:31 | ‘A’ ar mostrou carreira tal |
| 411 | Esta é a primeira, da nacença de Santa María, que cae no mes de setembro; e começa assí: |
| 411:2 | a hóra que a Virgen | Madre de Déus, foi nada. |
| 411:17 | a ũa pera póbres, | a outra retevéron |
| 411:18 | pera si, a terceira | ao templ' éra dada. |
| 411:26 | mas Rubên e Simeôn | vedaron-ll' a entrada, |
| 411:32 | que non foi a sa casa, | neno viu sa companna; |
| 411:40 | e sa desaventura | a Déus muit' ementando |
| 411:44 | a ta oraçôn houve; | e porên sen falida |
| 411:48 | a Joaquín, que éra | metudo no meógo |
| 411:50 | que tórnes a ta casa | lógo sen alongada.” |
| 411:52 | “Com' irei a mia térra | u recebí quebranto |
| 411:54 | quiséra que a tésta | me foss' ante tallada? |
| 411:60 | fogí a esta térra, | e hei ja assí posto |
| 411:68 | a ti de Déus do céo | por te fazer certeiro |
| 411:70 | per que toda a térra | será enlumẽada. |
| 411:88 | e id' a vóssa casa | lógo sen tardamento; |
| 411:99 | e que a el saísse | recebê-lo aginna; |
| 411:106 | ben como se houvéss' a | casar outra vegada. |
| 411:112 | foi na bẽeita Ana, | a Virgen concebuda, |
| 411:113 | a que pelos profetas | nos fora prometuda |
| 411:118 | por nos levar consigo, | a pórta ll' é serrada |
| 411:119 | do inférno. Ca esta | lle pos a serradura |
| 413 | Esta terceira é da virgĩidade de Santa María, e esta fésta é no mes de dezembro, e feze-a Sant' Alifonsso; e começa assí: |
| 413:1 | Tod' aqueste mund' a loar devería |
| 413:2 | a virgĩidade de Santa María. |
| 413:16 | que a emprennou do Espírito Santo, |
| 413:21 | que pero a passa, en nulla maneira |
| 413:24 | nulla ren a luz do vidro non consume; |
| 414:11 | a Joséf, con que foï esposada, |
| 414:23 | e morrer, e viver a tercer día |
| 414:26 | con sa Madre, a benaventurada; |
| 414:29 | de si a ela, mais fillou faiçôn |
| 414:42 | que róg' a Déus, de que ficou prennada |
| 415 | Esta quinta é de como o ángeo Gabrïél vẽo saüdar a Santa María, e esta fésta é no mes de março. |
| 415:1 | Tan bẽeita foi a saüdaçôn |
| 415:2 | per que nós vẽémos a salvaçôn. |
| 415:4 | a Santa María come fïél |
| 415:8 | foi lógo Déus hóme feit', a la fé; |
| 415:13 | a Déus, que non podïamos veer |
| 417 | Esta séptima é como Santa María levou séu fillo ao templo e o ofereceu a San Simeôn; e esta fésta é no mes de febreiro. |
| 417:2 | a Déus quando ll' o séu Fillo | foi no templo presentar. |
| 417:4 | como déu Santa María | no templ' a San Simeôn |
| 417:7 | Esto fez a Santa Virgen, | pois que o tempo compriu, |
| 417:9 | e porên segund' a lee | no templo o oferiu |
| 417:11 | Simeôn, aquel sant' hóme | a que o foi oferer, |
| 417:12 | sempr' a Déus esto pidía | que ante que a morrer |
| 417:14 | que a envïar havía | pera o mundo salvar. |
| 417:19 | Pois que veen os méus ollos | a ti, que és Salvador |
| 418:2 | Déus, a sa Madr' os déu ja. |
| 418:4 | como os déu a sa Madre, | por que quantos lo oír |
| 418:8 | todo ben compridamente, | por fazer a Déus prazer; |
| 418:14 | nos céos, onde sa graça | envía a nós acá. |
| 418:24 | a Virgen Santa María, | que a fez responder ben |
| 418:28 | a quantos nas grandes coitas | a chaman e chamarán; |
| 418:32 | aquest' houv a Grorïosa, | pero sempre con amor; |
| 418:37 | a séu Fillo os pecados, | e que nos guarde d' errar, |
| 419:8 | vos quér', e en qual guisa | a vẽo Déus levar |
| 419:9 | consigo ao céo, | u a foi corõar |
| 419:10 | por Reínna dos santos, | tan muito a honrrou. |
| 419:12 | a sa bẽeita Madre | viu quanto padeceu |
| 419:14 | que a fillou quartãa, | que nunca ên sãou. |
| 419:16 | e non vinna a ela | enfermo que lógu' ên |
| 419:17 | são se non partisse; | mais a ela per ren |
| 419:18 | non leixou a quartãa | atẽes que finou. |
| 419:19 | Mas no templ' u estava | a comprida de fé, |
| 419:24 | que dend' a tercer día, | non havería al, |
| 419:27 | Disso-ll' a Santa Virgen: | “Sennor, e qual nom' hás?” |
| 419:33 | ben a Mont' Olivete, | u aquela sazôn |
| 419:36 | e San Joán fez lógo | chamar, e a dizer |
| 419:37 | lle começou séu feito | de como a veer |
| 419:45 | meaçan de queimaren | a carn' e estes méus |
| 419:51 | E lógo que chegaron, | com' a 'scritura diz, |
| 419:52 | os recebeu mui léda | a Santa 'mperadriz |
| 419:63 | Outro día San Pedro | a vóz de Déus oiu |
| 419:67 | Mais a hóra da sésta, | direi-vo-lo que fez |
| 419:69 | vẽo levar-ll' a alma, | que el ja outra vez |
| 419:70 | lle metera no córpo | u a santivigou. |
| 419:71 | E disso a San Pedro: | “Direi-ch' o que farás: |
| 419:72 | pois mia Madr' é finada, | non espéres a cras, |
| 419:76 | que Jesú-Crist' a alma | de súa Madre pres; |
| 419:88 | a mia alma méu Fillo | levou, ben ti digu' éu, |
| 419:95 | a cinta que cingía, | que vos non foi don vil, |
| 419:97 | E el déu end' a ela | porên loores mil, |
| 419:102 | u a nós soterramos; | tanto te despreçou.” |
| 419:104 | “Dized' u a metestes; | mais sei éu que nenllur |
| 419:106 | ca éu a vi na nuve | sobir, e me chamou. |
| 419:116 | E cataron a fóssa | daquela que na cruz |
| 419:119 | San Pedro, e os outros | todos a ũa vóz |
| 419:121 | perdôn a Santo Tomás; | e diss' el: “Ũa nóz |
| 420 | Esta décima é no día aa processïôn, como as processïões do céo receberon a Santa María quando sobiu aos céos. |
| 420:3 | Bẽeita foi a hóra | en que tu gẽerada |
| 420:4 | fuste e a ta alma | de Déus santivigada, |
| 420:8 | e outrossí a teta | que houviste mamada, |
| 420:9 | e bẽeita a agua | en que fuste bannada |
| 420:10 | e a santa vïanda | de que fust' avondada, |
| 420:11 | e bẽeita a fala | que houviste falada |
| 420:12 | e outrossí a letra | de que fust' ensinada. |
| 420:13 | E bẽeita a casa | u feziste morada |
| 420:15 | e bẽeita a seda | que houviste fïada |
| 420:16 | e outrossí a óbra | que end' houviste obrada, |
| 420:19 | e bẽeita a hóra | u fuste saüdada |
| 420:21 | e bẽeita a culpa | de que fust' acusada, |
| 420:23 | e bẽeit' a ta carne | en que jouv' enserrada |
| 420:24 | a de téu fillo Cristo | e feita e formada. |
| 420:25 | E bẽeita u fuste | a Beleên chegada |
| 420:29 | e bẽeita a túa | virgĩidad sagrada |
| 420:31 | bẽeita a ta leite | onde foi governada |
| 420:32 | a carne de téu Fillo | e creçud' e uviada, |
| 420:34 | a sa pessõa santa | e benaventurada, |
| 420:35 | bẽeita foi a vida | que pois con el usada |
| 420:38 | a vida deste mundo | e del fuste passada, |
| 420:39 | e bẽeita u vẽo | a ti a ta pousada |
| 420:41 | a ta alma bẽeita | e do córpo tirada, |
| 420:42 | que a San Miguél houve | tan tóst' acomendada; |
| 420:43 | bẽeita a companna | que t' houv' acompannada, |
| 420:45 | e bẽeita a outra | d' arcángeos honrrada |
| 420:47 | e bẽeita a hóste | que Tronos é chamada |
| 420:54 | dos céos, e per eles | a ta loor cantada; |
| 420:56 | ment' a ti muit, aginna | con toda sa masnada, |
| 420:58 | lógo seja mia Madre | a mi, ca ven cansada.” |
| 420:63 | Bẽeita u téu Fillo | a Déus t' houve mostrada |
| 420:70 | mente que a ta graça | me seja outorgada, |
| 420:71 | por que a ta mercee | bẽeita mui grãada |
| 420:73 | que quando a mi' alma | daquí fezér jornada, |
| 420:74 | que a pórta do céo | non lle seja vedada. |
| 421 | Esta undécima, en outro día de Santa María, é de como lle venna emente de nós ao día do jüízio e rógue a séu Fillo que nos haja mercee. |
| 421:3 | que a el, téu Padre, |
| 421:13 | a sa grãada mercee, |
| 421:29 | a nós. |
| 422 | Esta düodécima é de como Santa María rógue por nós a séu fillo eno día do jüízio. |
| 422:4 | E u el a todos | parecerá mui sannudo, |
| 422:11 | verrán, di-lli como | con el fogist' a Egito. |
| 422:21 | di-ll' a mui gran coita | que houviste pois foi preso. |
| 423 | Esta primeira é de com' el fez o céo e a térra e o mar e o sól e a lũa e as estrelas e toda-las outras cousas que son, e como fez o hóme a sa semellança. |
| 423:1 | Como podemos a Déus gradecer |
| 423:6 | a pïedade de Déus quér negar. |
| 423:7 | De com' el fez a luz e a crïou, |
| 423:13 | mas maior foi, a queno catar ben, |
| 423:15 | E u a térra fez, mostrou ben qual |
| 423:19 | E u a lũa e o sól qu' é luz |
| 423:25 | pero mais foi u per elas a pran |
| 423:40 | a que déu entendiment' e razôn, |
| 424 | Esta segunda é de como os tres Reis Magos vẽéron a Beleên aorar a Nóstro Sennor Jesú-Cristo e lle ofereron séus dões. |
| 424:7 | e a treze días des ên |
| 424:19 | a Beleên aquel que há |
| 424:25 | E a estrela os guïou |
| 424:33 | Diss' Herodes: “Creed' a mi, |
| 424:38 | e viron a estrela ir |
| 424:54 | ofereron a Déus los Reis; |
| 424:59 | vezes que fossen a Tarssís |
| 425:5 | por nós e a mórte vencer |
| 425:10 | do sepulcr' a tercer día. |
| 425:14 | a térra u el decía. |
| 425:19 | Grand' alegría, a la fé, |
| 425:30 | que sobr' a pédra seía. |
| 425:42 | Pédr' i foi, a que prazía. |
| 425:44 | foi a da Madre do Sennor, |
| 426:28 | e a gent' aos céos subí-lo viu, |
| 426:29 | que a vóz dos ángeos lógo oiu |
| 427:22 | A terça começou muit' a tremer |
| 427:23 | a térra, e son come de caer |
| 427:28 | e pela vila se fillaron a correr; |
| 427:33 | saben mellor a toda ren que aquel que mais leeu. |
| 427:39 | a torre que podéssen atanger |
| 427:41 | os lenguages, assí que un a outro non entendeu.” |
| 427:45 | a Jesú-Crist', e cada un deles muitos converteu. |
| 427:50 | E nós roguemos a que gran prazer |
| 427:51 | viu de séu Fillo quando a põer |
| 427:52 | foi enos céos a par de si, que haver |